"avesto"

PPT 21 pages 727.0 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 727.0 KB

File type PPT

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

слайд 1 reja: 1. zardushtiylikning paydo bo`lishi. 2. avestoning muqaddas yozuvi. 3. avestodagi real, dunyoviy qadriyatlar. 4. "avesto" va qadimiy dehqonchilik an`analari xususida ayrim mulohazalar. “avesto” ayni zamonda bu qadim o`lkada buyuk davlat, buyuk ma`naviyat, buyuk madaniyat bo`lganligidan guvohlik beruvchi tarixiy hujjatdirki, uni hech kim inkor eta olmaydi1. islom karimov "avesto" – jahon madaniyatining, jumladan, markaziy osiyo va eron xalqlari tarixining qadimgi noyob yodgorligidir. zardushtlik e`tiqodiga amal qiluvchilarning muqaddas kitobi sifatida yagona tangriga topinish shu ta`limotdan boshlangan. bu kitob tarkibi, ifoda uslubi va timsollar tizimi bilan adabiy manbalarga yaqin turadi. "avesto"da tilga olingan joy nomlari (varaxsha, vaxsh)dan kelib chiqib, uning amudaryo sohillarida yaratilgani aniqlangan. shu asosda uning vatani xorazmdir degan qarash mavjud. "avesto" oromiy va pahlaviy yozuvlari asosida yaratilgan maxsus alifboda datslab to`qqiz ho`kiz terisiga yozilgan. ilk nusxalari asosida sosoniylar (mil. ol. 7-3 asr) davrida 21 kitob holida yig`ilgan, bizgacha ularning chorak qismi yetib kelgan. 1. zardushtiylikning paydo bo`lishi. zardushtiylik …

2 / 21

ning millatimiz xalqimiz ko`hna xorazm zaminida «avesto» paydo bo`lgan zamonlardan beri o`z hayoti, o`z madaniyati, o`z tarixi bilan yashab keladi»2 butun o`rta osiyo moddiy va ma`naviy madaniyatining beshigi xorazm vohasi va u yerda yashagan turkiy elatlar bo`lgan, shulardan o`zbek elati tashkil topgan. i.a.karimov juda o`rinli qayd qilganidek, «xorazm davlati tarixini biz 2700 yillik tarix deb bilamiz». bu o`rinda birinchi davlat tashkil topgandan keyingi «yozma tarix» nazarda tutilgan. yunon, xitoy tarixchi sayyohlari o`z xotiralarida yozib qoldirgan keyin zardushtiylik yozuvlarida berilgan tarix nazarda tutilgan. xulosa shuki, zardushtiylik eradan avvalgi 7-6 asrlarga xos bo`lgan din sifatida undan oldingi urug` qabilachilik dinlari negizida paydo bo`lgan yakka xudolik dini bo`lgan. u to 7-9 asrlargacha turli shaklda davom etib, so`ng o`rnini islom egalladi. u dastavval xorazm vohasida shakllanib, yaqin va o`rta sharqqacha tarqalib, ayrim qoldiqlari haligacha saqlanib kelmoqda. vujudga kelishi. zardushtiylik mil. av. iii-ii ming yilliklarda markaziy osiyoda vujudga kelgan dindir. zardushtiylik vahy orqali e`lon qilingan …

3 / 21

yo qadimgi aholisining «yeski dini»ga) nisbatan monoteitsik ta`limotdir. u behuda qon to`kuvchi qurbonliklar, harbiy to`qnashuvlar, bosqinchilik urushlarini qoralab, o`troq, osoyishta hayot kechirishga, mehnatga, dehqonchilik, chorvachilik bilan shug`ullanishga da`vat etadi. moddiy hayotni yaxshilashga urinishni yovuzlikka qarshi kurash deb hisoblaydi. zardushtiylik dinida qo`riq yer ochib, uni bog`u rog`ga aylantirgan odam ilohiyot rahmatiga uchraydi. aksincha, bog`lar, ekinzorlarni, sug`orish inshootlarini buzganlar katta gunohga qoladilar. zardusht insonlarga tinch-totuv yashashni, halol mehnat qilishni o`rgatmoqchi bo`ladi. bunga ko`ra insonning bu dunyodagi hayotiga yarasha narigi dunyodagi taqdiri ham bo`lajak, har bir inson o`lgandan so`ng o`zining bu dunyodagi qilmishiga yarasha abadiy rohat – jannatga, yoki yomon ishlari ko`p bo`lsa na xursandlik va na xafalik ko`rmaydigan arosat joy – misvongatuga tushadi. viii asrda o`rta osiyoga islom dini kirib kelib, keng tarqalguniga qadar zardushtiylik mahalliy xalqlarning asosiy dini hisoblangan. buni, jumladan, arxeologik tadqiqotlar isbotlaydi. hozirgi kunda zardushtiylikka e`tiqod qiluvchi diniy jamoalar mavjud. ular hinditsonning mumbay (bombey, g`ujarot shtatlarida; 115 ming kishiga …

4 / 21

diniy e`tiqodlari, urf-odatlari haqidagi manbalardandir. unda bayon etilgan asosiy g`oya diniy e`tiqodning ilk sodda bilimlari zardusht nomli payg`ambar nomi bilan bog`langan. u avestoning eng qadimiy qismi «gat» (xat – noma)ni ijod etgan. avesto tarkibiga kirgan bilim, ma`lumotlar qariyib 2000 yil miloddan avval 3000 yillik ohirlari 2000 yillik boshlaridan to milodning boshlarigacha o`tgan davrda yuzaga kelib, avloddan-avlodga og`zaki ko`chirib olingan, uning ko`p qismi yo`qolgan, yettidan bir qismi saqlangan. miloddan avvalgi 3 asrda arshakiylar sulolasi davrida to`plangan. dinshunoslikda avesto uch tarixiy qatlamga ajratilgan: 1. eng qadimiy qismi miloddan avvalgi 3 ming yillikda vujudga kelgan yashtlardir; ularda urug`chilik tuzumidagi e`tiqodlar, ko`p xudolik tasavvurlari tasvirlangan; 2. gatlar deb atalgan qismidir. xulosa shuki, avesto zardushtiylikning muqaddas yozuvi hisoblangan, 2000 yil davomida yaratilgan 5 dan 3 qismi yo`qolib ketgan u yakka hudolikni targ`ib etgan, olovga sig`inmaslik, faqat uni asrash va e`zozlashni tavsiya etgan. avesto zardushtiylikning asosiy manbasi va muqaddas kitobi hisoblanadi. u apatsak, ovitso, ovutso, avesto, …

5 / 21

. u yigirma ikki bob bo`lib, boblari fragard deb nomlangan. fragardlarning ma`nosi, vazifasi, uslubiy tuzilishi turlicha: birinchi fragard – odamlar yashaydigan barcha yurtlarni axura-mazda qanday yaratgani to`g`risida bo`lib, ular orasida xorazm, so`g`d, marg`iyona, baxdi (balx) va boshqalar bor; ikkinchi fragardda jamshid podsholigi – kasallik, o`lim, azob-uqubatlar bo`lmagan zamon haqida, ya`ni insoniyatning oltin asri haqida gap boradi; uchinchi fragard dehqonchilikning savobli sharofatlari va h.k. haqida. shuningdek, videvdatning boshqa fragardlaridan zardusht bilan axura-mazdaning savol-javoblari va muloqotlari ham o`rin olgan. ikkinchi kitob «yasna» deb atalib, avestoning e`tiborli bo`limi sanaladi. 3. avestodagi real, dunyoviy qadriyatlar. bu kitobda juda ko`p g`oya, fikr, tavsiya, o`gitlar bor bo`lgani uchun biz faqat real, haqiqiy hayotga dunyoviy munosabatlarga tegishli hozir ham talabalar uchun o`z ahamiyatini yo`qotmagan masalalar ustida to`xtaymiz. avestoning asosiy g`oyalari olamdagi barcha tartiblar, ezgulik (yaxshilik) va yomonlikdagi, ziyo va zulmat, hayot va o`lim o`rtasidagi kurashga bog`liq; dunyodagi barcha ezguliklarni ahuramazda, yomonliklarni ahriman ifodalaydi; bu kurashda odam oliy …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""avesto""

слайд 1 reja: 1. zardushtiylikning paydo bo`lishi. 2. avestoning muqaddas yozuvi. 3. avestodagi real, dunyoviy qadriyatlar. 4. "avesto" va qadimiy dehqonchilik an`analari xususida ayrim mulohazalar. “avesto” ayni zamonda bu qadim o`lkada buyuk davlat, buyuk ma`naviyat, buyuk madaniyat bo`lganligidan guvohlik beruvchi tarixiy hujjatdirki, uni hech kim inkor eta olmaydi1. islom karimov "avesto" – jahon madaniyatining, jumladan, markaziy osiyo va eron xalqlari tarixining qadimgi noyob yodgorligidir. zardushtlik e`tiqodiga amal qiluvchilarning muqaddas kitobi sifatida yagona tangriga topinish shu ta`limotdan boshlangan. bu kitob tarkibi, ifoda uslubi va timsollar tizimi bilan adabiy manbalarga yaqin turadi. "avesto"da tilga olingan joy nomlari (varaxsha, vaxsh)dan kelib chiqib, uning amudaryo ...

This file contains 21 pages in PPT format (727.0 KB). To download ""avesto"", click the Telegram button on the left.

Tags: "avesto" PPT 21 pages Free download Telegram