«avesto» - zardushtiylik dinining muqaddas kitobi

PPTX 19 pages 16.7 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.7 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

umumiy pedagogika fanidan tayyorlagan mustaqil ishi «avesto» - zardushtiylik dinining muqaddas kitobi hisoblanib, dastlabki sharq falsafiy qarashlarmi o‘zida aks ettiruvchi manbadir. unda insormi karnolotga erishuvida mehnat, ezgulik, insoniylik, soflik, bag‘rikenglik kabi sifatlaming ahamiyati chuqur ifodalangan. zardushtiylik dinining nomi ushbu din asoschisi zardusht (turli tillarda zaratushtra, zoroastr) ismidan olingan. uning tug‘ilgan joyi noma’lum. zardusht miloddan awalgi 1-ming yillikning birinchi choragida yashagan. zero, zardushtiylikda axloqiylikning asosi, sahovatlilik belgisi – mehnat deb ko‘rsatilsa, ishyoqmaslik barcha nuqsonlami keltirib chiqaruvchi sabab ekanligiga urg‘u beriladi. mavzu: “avesto”da ta’lim-tarbiyaga oid fikrlar zardushtiylik yoyilayotgan davrda ibodatxona ham, maxsus ilohiy kitoblar ham bo‘lmagan. diniy marosimlar ochiq havoda, gulxan yonida ado etilgan. keyinchalik kohinlar zardusht va’zlarini yozib borganlar. zardusht dini kohinlari bunday diniy matalami yod bilganlar va ibodat paytida o‘qiganlar, zardusht vafotidan bir necha asr o’tgach barcha diniy marosimlar, madhiya va duolar kitob holiga keltirildi. bu zardushtiylar muqaddas kitobi «avesto» edi. «avesto» so‘zi «qat’iy qonunlar» ma’nosini bildiradi. zardusht diniga ko‘ra, …

2 / 19

ar ifoda etilgandir. mazkur asar g’oyalari orqali qadimgi davrlarda mamlakatimiz hududida yashagan xalqlarning tabiiy, ilmiy, ma’rifiy hamda ijtimoiy qarashlari borasida muhim malumotlarga ega bo’lamiz. « avesto » diniy xarakterga ega bo’lish bilan birga, o’zida falsafiy, siyosiy, filologik, va tarbiyaviy masalalarni ham qamrab olgan. zardushtiylik dinining g’oyalari xususida so’z borganda, ularning to’g’rilik bilan yashash va axloqiy unsurlarga asoslanganligini alohida ta’kidlab o’tish lozim. ushbu afsonada gunoh va uning jazosi, poklikning mohiyati ta’riflanib olov, suv, er, chorva, daraxt hamda o’simliklar ulug’lanadi, kohin, harbiy, dehqon va chorvadorlar sharaflanadi. hayvonlarga zulm o’tkazish eng katta gunoh sifatida qoralanadi. mazkur bo’limda shaxsiy gigienaga amal qilishga oid qoidalar–tirnoq va sochni parvarishlash masalalari yuzasidan fikr bildiriladi. bildirilayotgan fikrlardan anglashiniladiki, zardushtiylik dinining g’oyalariga ko’ra, shaxsning axloqiy xislatlarga ega bo’lishi adolat o’lkasini qaror toptirishda tayanch omil bo’lib xizmat qiladi. zardushtning asosiy yo’riqlaridan biri ham axura mazdaning ko’makchisi sanalgan inson sa-hovatli bo’lishi kerak, degan aqidadir. garchi, zardushtiylikda diniy rasm-rusumlarga rioya etish, zardusht …

3 / 19

y holatda inson yaxshilik haqida o’ylamaydi, burch va adolat haqida unutadi va nojo’ya harakatlar qiladi. «avesto»dagi uchlikning haqiqiy manbalariga yondashiladigan bo’1sa, ular qadimgi zamon kishilarining axloqiy tasawurlariga batamom muvofiq bo’lib tushadi. fikr, so’z va ishning birligi ibtidoiy insonning ham ajralmas xislati edi. uning ong, axloq va boshqalar xususidagi tasawurlari o’zi mansub bo’lgan jamoa bilan uzviy bog’langan, jamoaning fikri uning ham fikri, jamoaning so’zlari uning ham so’zlari, jamoaning ishlari uning ham ishlari bo’lgan. ijtimoiy va shaxsiy manfaatlarning uyg’unligi-urug’chilik jamiyatining muhim belgisidir. jamoaning har qanday topshirig’ini bajarish uning a’zolari uchun mu-qaddas qonun edi. uning so’zi, fikri hamda ishi ezgu bo’lishi va ezgulikning tantanasi uchun xizmat qilishiga katta e’tibor beriladi. ushbu axloqiy uchlik g’oyasi eng qadimgi davrlardan boshlab kishilik jamiyati taraqqiyotining keyingi bosqichlarida yaratilgan barcha ma’rifiy asarlar mazmunining shakllanishiga asos bo’lgan. zero, unda insonning inson sifatida ma’naviy va moddiy jihatdan kamol topishi uchun zarur bo’lgan muayyan talablar o’z ifodasini topib, hayot kodeksi sifatida …

4 / 19

g’ini aytishgan va o’z qo’ni-qo’shnilarinikiga kirishgan. uy egalari qo’g’irchoqqa suv sepishgan, «sust xotin» qo’shig’ini aytganlarga xayr–sadaqa berishgan. quyidagi parchada yaratilgan sust xotin obrazi «avesto»dagi suv xudosi tishtar mifologiyasiga bog’lanadi. “avesto” da kitobida fazilatlardan har birining qisqacha ta’rifi beriladiki, bular bugungi kunda ham ahamiyatini yo‘qotgan emas. ular mazmunidagi mohiyat asosan quyidagicha: ishonch – o‘zni qiyinchilik va yomon fikrlarni yengishga chog‘lash, foydali mehnat va umuminsoniy ishlarga qodir deb bilish, ortiqcha niyatdan tiyish; e’tiqod - yakka tangri g‘oyasiga ishonib, uni devlar yo‘lidan farqlash, o‘zni gunoh, uchun jazo borligidan, savob uchun rag‘bat mavjudligidan ogoh qilish; farosat - narsa va hodisalarga teran nazar bilan qarash, yovuzlikning zarar berishiga yo‘l qo‘ymaslik va o‘zni har xil behuda istaklardan asrash. shu bilan birga bu fazilatlar quyidagilarga amal qilinganda yanada ibratliroq bo‘ladi: chinakam aql va bilim o‘zaro omuxta bo‘lsa, boylik saxovat va himmat bilan qo‘shilsa, aytilgan ezgu so‘z ezgu amalni vujudga keltirsa. aks holda bilimsiz aql qalbni mahv etadi, …

5 / 19

ihatlar bo‘lmasa, ular chinakam va tugal fazilatlarga aylanadi. chunonchi, aqlda - manmanlik, talantda - baxillik, vazminlikda - qasoskorlik, xulqda - tubanlik, saxiylikda - talon -tarojlik, umidda - faoliyatsizlik, karamda - ta’magirlik, bilimda - qalbakilik bo‘lmasligi qayd etiladi. pahlaviy tilidagi yozma yodgorliklarda insoniy fazilatlarni targ‘ib va tashviq qilishda turli bayon usullaridan keng foydalanilgan. bunda umumga qaratilgan pand - nasihatlar bilan birga ta’limiy hikmatlar, savol - javoblar (dialog - monolog) va axlokiy hukmlar kabi shakllar ham qo‘llanilgan. bular ko‘pincha kohinlar, ustozlar, yoxud otalarning shogirdlar yoki farzandlar bilan muloqotlari usulida aks etadi. quyidagi misollar shulardan namunalardir: - insoniy fazilatlardan qaysilari eng afzal? - bilim va aql. ulardan eng yuqorisi qaysi? shaxsni gunohsiz, olijanob va qo‘rqmas qiladigani, aql ishni to‘g‘ri o‘rganishga, bilim esa uni baholashga qaratilgan. - qaysi xarakter yaxshi? - o‘zni tuta bilish va tinchliksevarlik. - eng yaxshi tamoyil? - ochiq ko‘ngillik. - qaysi istak haqiqatga yaqin? - gunohsizlikka intilish. - qaysi xulq …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "«avesto» - zardushtiylik dinining muqaddas kitobi"

umumiy pedagogika fanidan tayyorlagan mustaqil ishi «avesto» - zardushtiylik dinining muqaddas kitobi hisoblanib, dastlabki sharq falsafiy qarashlarmi o‘zida aks ettiruvchi manbadir. unda insormi karnolotga erishuvida mehnat, ezgulik, insoniylik, soflik, bag‘rikenglik kabi sifatlaming ahamiyati chuqur ifodalangan. zardushtiylik dinining nomi ushbu din asoschisi zardusht (turli tillarda zaratushtra, zoroastr) ismidan olingan. uning tug‘ilgan joyi noma’lum. zardusht miloddan awalgi 1-ming yillikning birinchi choragida yashagan. zero, zardushtiylikda axloqiylikning asosi, sahovatlilik belgisi – mehnat deb ko‘rsatilsa, ishyoqmaslik barcha nuqsonlami keltirib chiqaruvchi sabab ekanligiga urg‘u beriladi. mavzu: “avesto”da ta’lim-tarbiyaga oid fikrlar zardushtiylik yoyilayotgan davrda ibodatxona ...

This file contains 19 pages in PPTX format (16.7 MB). To download "«avesto» - zardushtiylik dinining muqaddas kitobi", click the Telegram button on the left.

Tags: «avesto» - zardushtiylik dinini… PPTX 19 pages Free download Telegram