11-15 asrlarda fransiya

DOCX 7 pages 32.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.0 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

максуд 11-15 asrlarda fransiya reja: 1. g’arbiy yevropada siyosiy markazlashishning boshlanishi. 2. xi—xiii asrlarda fransiyaning iqtisodiy taraqqiyoti 3. korol hokimiyatining kuchaya boshlashi. 4. filipp ii avgustning ma’muriy reformasi 11 asrning ikkinchi yarmidan e’tiboran shaharlarning va tovar-pul xo’jaligining rivojlanishi zaminida g’arbiy yevropada siyosiy markazlashish jarayoni boshlandi. parchalanib ketgan dav-latlarni birlashtirish, korol hokimiyatini mustahkamlash va kuchaytirish jarayoni yuzaga keldi. «tenglar o’rtasida bir'inchi-si»pgaa bo’lgan korollikdan iborat shaklsiz feodal monarxiyay» asta-sekin, ancha markazlashgan va tartibga tushgan toifaviy monarxiyaga aylanib, xv—xvi asrlarda esa mutlaq monarxiyaga o’tdi. f. engels o’rta asrlardagi korol hokimiyatining ahamiyati to’g’risida bunday deb yozgan edi: «u tartibsizlikdagi tartib vakili edi, isyonchi vassal davlatlarga bo’linishga qarama-qarshi o’laroq, tarkib topayotgan millatning vakili edi»1. korol hokimiyati feodalizm pardasi ostida tashkil topgan barcha revolyusion elementlarga moyil bo’lganidek, bu revolyusion elementlar ham korol hokimiyatiga xuddi shunday moyil edi. feodal tarqoqlikni bartaraf qilish zaruriy va tarixan pro-gressiv vazifa edi. g’arbiy yevropaning ikkita mamlakatida — angliyada va fransiyada markazlashgan …

2 / 7

ar maydonga keldi. aholining barcha guruh-" lari orasida shaharliklar tarqoq feodal monarxiyasini tepa-sida kuchli korol hokimiyati turgan, isyonchi fedallarni tartibga chaqirishga va mamlakatda mustahkam «korollik osoyishtali-gi»ni ta’minlashga qurbi yetadigan markazlashgan korollikka aylantirishdan juda manfaatdor edilar. f. engels eng avvalo fransiyaning tarixini nazarda tutib, u bunday deb yozgan edi: «korol hokimiyati bilan byurgerlar ittifoqi x asrdan boshlandi; janjal-nizolar natijasida bu ittifoq tez-tez buzilib turdi, butun o’rta asrlar davomida rivojlanish uzluksiz bir yo’nalishda bormadi,- axir; bu ittifoq, nihoyat korol hokimiyatining batamom g’alaba qilishiga hozircha yordam berarkan, u yangidan tiklanib, tobora mustahkam-roq va tobora qudratliroq bo’ldi, buning evaziga korol hokimiyati esa o’z ittifoqchisini qullik asoratiga tushirdi va taladi» xi—xiii asrlarda fransiyaning iqtisodiy taraqqiyoti. xi, xii va xiii asrlarning ikkinchi yarmida fransiyada ishlab chi-qaruvchi kuchlarning juda tez rivojlanganligi ko’rildi. deh-qonchilik ancha o’sdi. yerning bir qismi bir juft ho’kiz qo’shil-gan g’ildiraksiz yongil,<plug bilan, boshqa bir qismi ikki yoki uch juft ho’kiz qo’shilgan og’ir plug bilan …

3 / 7

qildi. xi—xiii asrlarda fransiya shaharlari katta yuksalishni boshidan kechirdi. janubdagi shaharlarning ko’pchiligi, shu jumladan, ko’pgina ko’hna rim shaharlari, ancha katta sanoat markazlariga aylanibgina qolmay, balki ular italiya va yaqin sharq (levant) bilan ham qizgin savdo-sotiq olib bordilar. bular orasida marsel, tuluza, monpelye, narbonna alohida ajralib turardi. ayni zamonda shimolda va shimoli-sharqda amyen, suasson, lan, sanlis, bove, ruan, reyms, trua va boshqa ko’pgina shaharlar o’sib chiqdilar va sanoatning muhim markazlariga aylandilar. bu shaharlarda movut va kanop gazlamala-ri yetishtirilardi, mo’yna ishlanardi, temir, qalayi, kumush, emal va boshqalardan turli metall buyumlar tayyorlanardi. rivojlanayotgan shimoli-sharq savdo-sanoatining gavjumligi ko’p sonli yarmarkalarda namoyon bo’ldi. shampanning turli sha-harlarida — truada, provenda, brida, lanida va boshqa joylarda deyarli butun yil bo’yi savdo-sotiq qilinar edi. umu-man, savdo oborotlarining miqyosi va tashqi savdoda ishtirok etish jihatidan fransiyaning shimoli-sharqiy viloyatlari ja-nubiy shaharlarga qaraganda hali orqada edilar. ammo, ikkinchi tomondan, shimoldagi hunarmandchilik ishlab chiqarishi janubdagiga nisbatan kamroq rivojlangan edi. shimoli-sharq-ning savdo-sotiq munosabatlari …

4 / 7

abiiy markaziga aylantirdi. birinchi kapetinglarning idora qilishi. birinchi kapeting-lar hokimiyati dastlab tamomila zaif edi. x va xi asrlarda fransiya g’arbiy yevropaning eng tarqoq monarxiyalaridan biri edi. korol bu yerda knyaz-feodallardan birining, hattoki kuch-li bo’lmagan knyaz-feodalning oddiygina o’rnini egallardi. ko’pgina qo’shni yirik feodallar, har qaysisi o’z holicha korol-dan kuchliroq edi. va faqat feodallarning o’zaro raqibligi, cher-kovning, keyinroq esa shaharlarning kapetinglarni qo’llab-quv-vatlashi, bu dinastiya vakillarining ustalik qilib, ohista siyosat yurgizishi birinchi paytlarda loaqal o’z urug’ining korollik unvonini qo’ldan chiqarmay, balki uni nasldan-naslga meros qilib qoldirish imkoiini berdi. korol o’zining merosiy do-menida — il de frans gersogligida ozmi-ko’pmi xo’jayin edi. bu nisbatan kambar mintaqa bo’lib, shimoldan janubga qarab cho’zilib ketgan va ammo ikkita kattagina shaharni — parij bilan orleanni o’z ichiga olgan edi, shu bilan birga, bu territoriyam boshqa mulklar ham suqilib kirgan edi. korol domeni (yurti) territoriyasi fransiyadagi ikki muhim daryoning, ya’ii sena bilan luara daryosining o’rta oqim bo’ylaridagi yerlarni o’z ichiga …

5 / 7

o’g’ilga meros qilib qoldirish odatini saqlamoq uchun ka-petinglar x—xi asrlar davrida va hatto xii asrning birinchi yarmida ham korol valiahdiga o’zi hayot vaqtidayoq toj kiygi-zish urf-odatini bajarar edi. «qari korol» yonida odatda, boshqa «yosh korol» ham korollikni boshqarar edi. korol hokimiyatining kuchaya boshlashi. xii asrning birinchi yarmidagina lyudovik xi va lyudovik xii hukmronlik qilgan davrda korol hokimiyati bir qadar yuksala boshladi. lyudovik vi semiz (1108—1137) deyarli butun o’ttiz yillik hukmronlik davrini o’z domenidagi baronlarga qarshi kurash bilan o’tka-zib, pirovardi ularni o’ziga bo’ysundirishga muvaffaq bo’ldi. shimoliy fransiyada sanoat shaharlarining gurillab o’sishi muhim siyesiy natijalarga ega bo’ldi. fransiyaning bu qismida yuqorida ko’rsatib o’tilganidek, shaharlar kommuna1 huquqini olish uchun zo’r berib va dattiq harakat qildilar. lyudovik vi boshda ikkilanib, shahar harakatiga nisbatan darhol qulay mavqyeini egallamadi. ammo lyudovik vii davrida (1137—1180), ayniqsa undan keyingi korol — filipp ii avgust davridayoq korollik hokimiyati shaharlarning mahalliy feodallarga qarshi olib borgan kurashida shu shaharlarni qat’iyan qo’llab-quv-vatladi. …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "11-15 asrlarda fransiya"

максуд 11-15 asrlarda fransiya reja: 1. g’arbiy yevropada siyosiy markazlashishning boshlanishi. 2. xi—xiii asrlarda fransiyaning iqtisodiy taraqqiyoti 3. korol hokimiyatining kuchaya boshlashi. 4. filipp ii avgustning ma’muriy reformasi 11 asrning ikkinchi yarmidan e’tiboran shaharlarning va tovar-pul xo’jaligining rivojlanishi zaminida g’arbiy yevropada siyosiy markazlashish jarayoni boshlandi. parchalanib ketgan dav-latlarni birlashtirish, korol hokimiyatini mustahkamlash va kuchaytirish jarayoni yuzaga keldi. «tenglar o’rtasida bir'inchi-si»pgaa bo’lgan korollikdan iborat shaklsiz feodal monarxiyay» asta-sekin, ancha markazlashgan va tartibga tushgan toifaviy monarxiyaga aylanib, xv—xvi asrlarda esa mutlaq monarxiyaga o’tdi. f. engels o’rta asrlardagi korol hokimiyatining ahamiyati to’...

This file contains 7 pages in DOCX format (32.0 KB). To download "11-15 asrlarda fransiya", click the Telegram button on the left.

Tags: 11-15 asrlarda fransiya DOCX 7 pages Free download Telegram