adam smit asarlarida klassik maktab g'oyalarining yanada rivojlantirilishi

DOCX 15 pages 44.7 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 44.7 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu: adam smit asarlarida klassik maktab g`oyalarining yanada rivojlantirilishi. reja: 1. adam smit asarlarida klassik maktab g`oyalarining yanada rivojlantirilishi 2. adam smitning xalqlar boyligining tabiati va sabablari to`g`risidagi tadqiqot asari uning feodalizmga munosabati. 3. adam smitning “siyosiy iqtisod va soliq solishning boshlanishi” asaridagi asosiy iqtisodiy g`oyalar. 4. a.smit va rikardo g‟oyalarining boshqa olimlar tomonidan rivojlantirilishi. angliya va fransiyada ilk klassik iqtisodiy maktabning shakllanishi. a) v. pettining iqtisodiy bilimlari; b) p.buagilberning iqtisodiy g‘oyalari. xvii-xviii asrlarda qulay ijtimoy iqtisodiy sharoitlarda dastlab angliyada klassik iqtisodiy maktab kurtaklari paydo bo‘la boshladi. bu yangi iqtisodiy g‘oyalar v.petti nomi bilan bog‘liq (burjua inqilobi, manufaktura va savdoning rivojlanganligi, agrar isloxat, dexqonlarning chegaralanishi, mustamlakachilik siyosati, qulay tarixiy-tabiiy va geografik hamda iqlimiy sharoitlar tufayli). klassik iqtisodiy maktabning shakllanishi avvalgi g‘oya merkantilizdan prinsipial farq qiladi, agar merkantilizmda boylikning asosi muomala sohasi (javoxir, oltin, kumush, pul, savdosi) da vujudga keladi deb qaralgan bo‘lsa, endi boylik ishlab chiqarish sohasida vujudga keladi deb …

2 / 15

uchun zarur bo‘lgan jismoniy minimum, ya’ni "yashash, mexnat qilish va ko‘paytirish" uchun kerakli darajada to‘lansa, bas, degan g‘oyani ilgari surdi. kapitalistlarning foydasini imkoni boricha oshirishni, ishchilarni soliq to‘lashlarini zarur deb bildi. pulning roli va uning mamlakatdagi miqdori masalalarini asosan to‘g‘ri xal etdi, ya’ni pul miqdori ishlab chiqarilgan maxsulot miqdoriga to‘g‘ri, pulning aylanish aborotiga esa teskari proporsionalligini anikladi. pulning meyorida bo‘lishini qo‘llab quvvatladi. yer va renta masalalarini ancha puxta ishlab chikdi. ish xaqi va rentaning bir-biriga qarama-qarshiligini isbotladi (er baxosini to‘g‘ri xal etmadi). petti "siyosiy arifmetika" va boshqa asarlarida statistika, anikrogi demografik statistika faniga asos soldi (axoli boyligi asosiy masalasini to‘g‘ri kuydi). milliy daromad masalasini kuydi va uni qisman xal etdi. fransiyadagi klassik iqtisodiy maktabning dastlabki vaqili p.buagilber ham muxim g‘oyalarni ilgari surdi. bu mamlakat axvoli angliyanikidan ancha katta farq qiladi. shu sababli iqtisodiy qarashlarda o‘ziga xoslik seziladi. agar v.petti ko‘proq sanoat va savdoni qullagan bo‘lsa, buagilber asosan qishloq xo‘jaligi sohasini …

3 / 15

. bu ta’limot klassik iqtisodiy maktabning tarkibiy, butun zanjirning ajralmas qismi sifatida muxim ahamiyatga egadir. bu oqimning asosiy vaqillari f.kene, a. tyurgo mamlakatdagi usha davr iqtisodiy xolatini xar tomonlama taxlil etib iqtisodiyotning muxim kategoriyalari bo‘yicha kimmatli fikrlarni berdilar. ular fermerlarni ximoya qilgan xolda avvalo merkantilizmdan vos kechib, boylikning asosiy manbai mexnat va yer ekanligini ko‘rsatdilar. "tabiiy tartib" konsepsiyasi asosida "unumli mexnat" "sof maxsulot", kapital to‘g‘risidagi bilimlar ilgari surildi. kapitalistik munosabat, xususiy mulk, erkin baxolar, erkin raqobat davlatning iqtisodga kam aralashuvi "tabiiy xol" deb tan olindi. ularning fikricha, qiymat iste’mol qiymati bo‘lib, xatto tabiat, yer in’omi sifatida talqin etiladi. shundan dexqonchilikdan boshqa sanoat, savdo va xizmat tarmoqlari unumsiz soha deb qaraladi. bunday noto‘g‘ri fikrning paydo bo‘lishi fransiyaning usha davrdagi axvoli (agrar mamlakat) bilan bog‘liqdir. kapital tushunchaning kiritilishi va uning boshlangish va yillik bunak kabi ikki qismga bo‘linishi iqtisodiyot tarixida muxim kadamdir. shundan doimiy va aylanma kapital g‘oyalari ham kelib chikadi. f.kenening …

4 / 15

mavjudligi hamda beshta sinf borligi e’tirof etiladi. bu xulosa to‘g‘ri xulosadir. a. tyurgo sanoat va xizmat sohalariga ijobiy yondashadi. u kapital va qo‘shimcha maxsulot (qiymat) masalalarini ancha mukammal xal etadi, sanoat, ssuda va kapital xaqida fikr yuritadi. lekin oxir oqibatda fizokratizm kobigidan chika olmaydi, qo‘shimcha maxsulotning asosiy maxsulotining asosiy shakli yana yerga, yer rentasiga qaytadi. a. tyurgo davlat chinovnigi, anikrogi moliya vazirligi sifatida ham bir qancha iqtisodiy isloxotlarni utqazishga erishdi. ammo mamlakatdagi ijtimoy tuzum bu isloxatlarga tusik edi. xozirgi davr tili bilan aytganda, fiziqatorlar sof bozor munosabatlarini qo‘lladilar, ammo ularning g‘oyasi asosan qishloq xo‘jaligi bilan cheklab kuyildi, barcha fikrlarda mukammallik yetishmas edi. bu vazifalar esa keyingi olimlar tomonidan xal etildi. adam smit asarlarida klassik maktab g‟oyalarining yanada rivojlantirilishi 1. 8-chi asrning ikkinchi yarmida klassik iqtisodiy maktab britaniyalik olimlar a.smit va d.rikardo asarlarida eng yuksak cho’qqiga ko’tarildi. bu hol tasodifiy emas edi, chunki bu olimlar yashab ijod etgan davrda angliyada chuqur …

5 / 15

hon bozorida yuqori baholangan va talab tobora ortgan, ammo davlat tomonidan kiritilgan savdo-sotiqdagi proteksionizm siyosati, qonunlar davr talabiga javob bermay qo’ydi, ularning borligi kapitalizm rivojiga to’sqinlik kilar edi. a.smit va uning «xalqlar boyligi…» asari. adam smit (1723-1790) klassik siyosiy iqtisodning atoqli namoyandasidir. mustaqillik deklaratsiyasi imzolangan 1776yili angliyada zamonamizning eng muhim kitoblaridanbiri shotlandiyalik buyuk iqtisodchi adam smitning «odamlar boyligining tabiati va sabablari to’g’risida tadqiqot» asari nashr etildi. bu asar zamonaviy iqtisodiy fanning boshlanishi hisoblanadi. shu kitob uning muallifi adam smitni «iqtisodiyot otasi» unvoniga sazovar etdi. smitning nuqtai nazaridan millatning boyligi faqat qishloq xo’jaligi jarayonida emas, umuman ishlab chiqarish jarayonida vujudga keltiriladi. ishlab chiqarilgan ne‘matlar miqdori inson mehnatining boshqa ishlab chiqarish omillari bilan birlashuvidan tashkil topadi. a.smit o’z davridagi iqtisodiy bilim va konsepsiyalarni umumlashtirdi va sistemaga tushurdi. buning natijasida xo’jalik hayotining asosiy sohalarini tavsiflab beruvchi bir butun nazariya yaratdi. a.smitning bu asari 5 kitobdan iborat bo’lib, 1-da – qiymat va qo’shimcha daromad …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adam smit asarlarida klassik maktab g'oyalarining yanada rivojlantirilishi"

mavzu: adam smit asarlarida klassik maktab g`oyalarining yanada rivojlantirilishi. reja: 1. adam smit asarlarida klassik maktab g`oyalarining yanada rivojlantirilishi 2. adam smitning xalqlar boyligining tabiati va sabablari to`g`risidagi tadqiqot asari uning feodalizmga munosabati. 3. adam smitning “siyosiy iqtisod va soliq solishning boshlanishi” asaridagi asosiy iqtisodiy g`oyalar. 4. a.smit va rikardo g‟oyalarining boshqa olimlar tomonidan rivojlantirilishi. angliya va fransiyada ilk klassik iqtisodiy maktabning shakllanishi. a) v. pettining iqtisodiy bilimlari; b) p.buagilberning iqtisodiy g‘oyalari. xvii-xviii asrlarda qulay ijtimoy iqtisodiy sharoitlarda dastlab angliyada klassik iqtisodiy maktab kurtaklari paydo bo‘la boshladi. bu yangi iqtisodiy g‘oyalar v.petti nomi bilan bog‘liq...

This file contains 15 pages in DOCX format (44.7 KB). To download "adam smit asarlarida klassik maktab g'oyalarining yanada rivojlantirilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: adam smit asarlarida klassik ma… DOCX 15 pages Free download Telegram