atlantika okeani

DOCX 29 pages 54.2 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.2 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

mundarija: i.kirish…………………………………………………………………….……….2 i.bob 1.1 atlantika okeani shimoliy muz okeani iqlimi va suvlari…………………………………………………………….3 1.1 shimoliy muz okeani …........................................................................……….3 1.2 iqlimi va suvlari………….…….……………………………………………….7 ii.bob. shimoliy muz okeanining dengizlari…………………..14 2.1. shimoliy muz okeani cho'zilishi…………………………………………….14 2.2 hind shimoliy muz okeani……………………………………………………22 ii. xulosa ……………………………………………………………………….....28 iii. foydalaniulgan adabiyotlar……………………………………………….…29 kirish mavzuning dolzaribligi. okeanlar orasida kattaligi jaxatidan ikkinchi o‘rinda turadi. xuddi tinch okeani kabi subarktika kengliklaridan to antarktidagacha davom etadi. uzunligi jixatidan unga yaqin tursa, kengligiga ko‘ra farq qiladi. uning juda umumiy va tashqi xususiyatlari tabiiy geografiya uchun muxim axamiyatga ega. atlantika okeanida shelf maydoni yevropa va shimoliy amerika qirg‘oqlarida shimoliy yarim sharda katta maydonni band etadi. yuqori kengliklarda relefning relikt muzlik shakllari keng tarqalgan. chunki turtlamchi davrda shelfning katta qismini materik muzliklari egallab turgan. bundan tashqari relekt relef elementlaridan shelfda suv ostidagi daryo vodiylaridir. shunday relf shakllari atlantika okeanining xamma shelfli rayonlarida uchraydi. xuddi shunday joylarda kontinental relikt yotqizmalar ham keng tarqalgan. afrika va janubiy amerika qirg‘oqlarida …

2 / 29

idagi materik yon bag‘ri ko‘pchilik rayonlarida tik tushib boradi. xamma yerda suvosti daralari bor. ayrim joylardagina materik yon bag‘rida chekka platonlar bo‘lib, yon bag‘r relefini murakkablashtiradi. eng muximlari bleyk, san-paul, follend platonlari (amerika materik qirg‘oqlarida), yevropa subkontinenti chekkalarida porkupayn va gabon platolari bor. materik suvosti chekka qismining o‘ziga xos elementlaridan farer-islandiyadan boshlanib, shimoliy dengizga tomon davom etgan. shu regionda rokal deb ataladigan balandlik ham bor. bular yevropa subkontinentining chekka qismini suvosti bukilgan yerlaridir. suvosti chekka qismining 1,3 qism maydonining materik yon bag‘rining etagi tashkil qiladi. i.bob. 1.1 atlantika okeani shimoliy muz okeani iqlimi va suvlari 1.1 shimoliy muz okeani bu katta qismda qiya akumulyatsiya tekislik bo‘lib, 3-4 km chuqurlikda yotadi. mana shu yer qobig‘ining chuqur cho‘kmalari okean lojasidan ajratib turadi. materik yon bag‘ri etagining ba‘zi bir rayonlarida gudzon, amazonka, rona, neger, kongoning suv osti daralari davom etadi. loyqalangan oqimlarni yuzaga keltiradi. shimoliy amerikaning materik yon bag‘ri etaklarida shunday oqimlardan yuzaga …

3 / 29

a aves tizmalari ham qaraydi. kichik antil yoyi – xozirgi zamon orollar yoyidan iborat bo‘lib, uchta xarakatdagi vulkanlari bor. masalan: mon-pele va boshqalar. ulardan andezit, bazalit maxsulotlari chiqadi. karib dengizi podvetrenniy orollari yoyi va karib andlaridan tashkil topgan. orollar yoyi va suv osti tizmalari karib dengizi xavzasini bir qancha katlovinalarga bo‘lib yuborgan. eng chuquri venesuella bo‘lib, 5420 metrchuqurlikka ega. karib o‘tkinchi oblasti 2 ta chuqur cho‘kmadan kayman va puerto-rikodan iborat. puerto-rika cho‘kmasi atlantika okeanidagi eng chuqur yer bo‘lib, 8335 metrga yetadi. [footnoteref:1] [1: 1. yermakov y.g. i dr. fizicheskaya geografiya materikov i okeanov. m: vqsshaya shkola, 1988.] biroq o‘ziga xos idrilogik rejimi, suv massasidagi suv qalinligini aniq bo‘linganligi, maydonini kattaligi okeanlarga xos tomonlaridir. taqqoslash uchun misol keltiradigan bo‘lsak, eng katta filippin dengizi bu okeandan deyarli 3 marta kichik. hech bir dengizda o‘rtaliq okean tizmasi yo‘q. shimoliy muz okeanida bu tizmani bo‘lishi ham uni boshqa okeanlarga yaqinlashtiradi. shimoliy muz okeani ostining …

4 / 29

ozlarni chuqurligi 500 metrdan oshadi. kanada arxipelogi orollarining ko‘pchiligida xozir ham muzliklar katta maydonni egallaydi. relefini muzlik tiplari gudzon qultig‘ini ostini relefi uchun ham xarakterli. bu qo‘shod kanada bug‘ozlariga qaraganda juda sayoz. baffin dengizi ham kanada xavzasiga qaraydi. u ham ancha chuqur, eng chuqr joyi 24,4 metr. dengiz yirik va chuqur kotlovinani egallab, materik yon bag‘ri ariq ifodalangan, shelf keng tarqalgan. dengizning katta qismi 200-500 metrdan chuqur. shelf uchun suv qoplangan muzlik ta‘sirida yuzaga kelgan relef xarakterli. shimoliy yevropa xavzasini ostki qismini relefini orografik asosini shimoliy atlantika davomi tashkil etadi. reykyanes tizmasini davomi islandiya rift zonasi bo‘lib, orol janubi-g‘arbdan shimoli-sharqda, so‘ngra shimolga tomon davom etadi. bu zona vulkanizm va gidroietan jarayonlarning aktiv xarakat qilayotganligi bilan ajralib turadi. mana shu zonani shimoliy davomi okeanda kolbeynsey tizmasidir. tizma 720 shimoliy kenglikda juda yirik yan-mayn yorig‘ini kesib o‘tadi. bu bilan xozirgi vulkanizm va yan-mayn orolini shakllanishi bog‘liq. shimolga tomon tog‘ qurilmalari tektonik yoriq …

5 / 29

rligi shimoliy muz okeanining ham eng chuqur 5527 metrli joyi xisoblanadi. arktika xavzasi-shimoliy muz okeanining asosiy qismidir. maydoniga ko‘ra shimoliy yevropa xavzasidan 4 marta katta arktika xavzasining yarmidan ko‘prog‘ini shelf egallaydi. ayniqsa yevrosiyo qirg‘oqlari bo‘ylab shelf keng tarqalgan. sukayka dengizi bir qismi shimoliy amerika qirg‘oq bo‘yida ham davom etadi. barets dengizi shelfi keyingi o‘n yilliklarda geologo-geomorfologik jixatdan mukammal o‘rganilgan joylardan xisoblanadi. bu dengiz osti kaibriygacha bo‘lgan platforma, usti poleozoy va mezozoy eralarining qalin cho‘kindi jinslari bilan qoplangan. koiaya oroli, shnitsbergendan shimoli-sharqdagi joylari arxey-proterozoy, novaya zemlya qirg‘oqlari gertsin va kalidon yoshidagi yotqiziqlardir. dengiz ostida bir qancha cho‘kmalar bor g‘arbida medveje shimolida, frants-viktoriya, sv.anna, markaziy qismida samoylov. yirik balandliklariga medveje platosi nordkin va demidov, markaziy plato, perseya, admiralteystva balandliklari. [footnoteref:2] [2: 2. ryabchikov a.m. fizicheskaya geografiya materikov i okeanov. m: vqsshaya shkola, 1988.] barets dengizining qo‘ltig‘iga o‘xshab quruqliq ichiga chuqur kirib borgan. barets dengizi osti uchun dengiz suvi bilan qoplangan zich daryo …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atlantika okeani"

mundarija: i.kirish…………………………………………………………………….……….2 i.bob 1.1 atlantika okeani shimoliy muz okeani iqlimi va suvlari…………………………………………………………….3 1.1 shimoliy muz okeani …........................................................................……….3 1.2 iqlimi va suvlari………….…….……………………………………………….7 ii.bob. shimoliy muz okeanining dengizlari…………………..14 2.1. shimoliy muz okeani cho'zilishi…………………………………………….14 2.2 hind shimoliy muz okeani……………………………………………………22 ii. xulosa ……………………………………………………………………….....28 iii. foydalaniulgan adabiyotlar……………………………………………….…29 kirish mavzuning dolzaribligi. okeanlar orasida kattaligi jaxatidan ikkinchi o‘rinda turadi. xuddi tinch okeani kabi subarktika kengliklaridan to antarktidagacha davom etadi. uzunligi jixatidan unga yaqin tursa, kengligiga ko‘ra farq qiladi. u...

This file contains 29 pages in DOCX format (54.2 KB). To download "atlantika okeani", click the Telegram button on the left.

Tags: atlantika okeani DOCX 29 pages Free download Telegram