tovuqsimonlar biologiyasi

DOCX 25 pages 446.5 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 446.5 KB

File type DOCX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

мундарижа mundarija: kirish...........................................................................................................2 1- bob. tovuqsimonlar turkumi – calliformes turkumlari xaqida malumot.............................................................................................7 2- bob.tovuqsimonlarning tarqalishi.........................................................14 biologiyasi va ahamiyati ..............................................................................18 2.1. kaklik – alectoris chukar...................................................................20 2.2. bedana – coturnix coturnix................................................................20 xulosalar............................................................................................23 foydalanilgan adabiyotlar....................................................25 - 6 - kirish qushlar – pat va parlar bilan qoplangan gomoyoterm amniotalar bo‟lib, ularning oldingi oyoqlari qanotga aylangan. bir qator morfologik, anatomik belgilari bilan o‟zgalarning bevosita ajdodlariga, yani sudralib yuruvchilarga o‟xshash. bu o‟xshashlik keyingi oyoqlarining barmoqlarida shox tangachalarning borligi bilan, tumshug`ini shox qoplamini bo‟lishi va teri bezlarining bo‟lmasligida, terini quruq bo‟lishida ko‟zga yaqqol namoyon bo‟ladi. qushlarning miya qutisi diopsid tipda. ammo ustki yoy redukstiyalangan, ensa bo‟rtmasi bitta bo‟ladi. yana sudralib yuruvchi- lardagidek suyaklar ham mavjud oyoqlarida interkanal va intertarzal bo‟g`imlar xosil bo‟lgan. qovurg`alarida ilmoqsimon o‟simtalari bor. yurakdan arterial qon o‟ng aorta yoyi orqali chiqadi. periferik qon aylanish sistemasi reptiliyalarnikiga yaqin. ayirish sistemasining tuzilishi va embrional rivojlanishida ham o‟xshash jihatlari bor. ammo, evolyutsiya davomida ayrim qayta hosil bo‟lgan …

2 / 25

lishi, jadallashishini taminlagan. natijada hayot faoliyatining umumiy darajasi kuchaygan va shu asosda havoni egallash, uchish uchun keng, qulay imkoniyat yaratilgan. xuddi shunday qushlarda yer yuzasida yurish, daraxtlar uchida yurish, saqlanish va bir qancha turlarda esa suvda, uning yuzida harakatlanish ham saqlangan. qushlarning hatti – harakatlari ancha murakkablashgan, takomillashgan, xilma – xillashgan, tur ichidagi o‟zaro munosabatlar va muhit bilan aloqadorlik qilish ham tarkib topgan. qushlarni sudralib yuruvchilardan ajralib turuvchi morfologik va boshqa xususiy belgilari ham ko‟p, turlicha. yana organizmda, issiqlik almashinuvini boshqaruvchi va gavdani qulay kompakt ixchamligini taminlovchi par va patlar bilan qoplanganligini aytish joiz. uchganda patlar yoyiq shaklga kiradi. ayniqsa, qanot, dum patlarida bu holat xarakterli. oldingi oyoqlarni qanotga aylanishi ular skeletida, muskul tizimida, yelka kamarida ancha yangi tizimlarni paydo qilgan. ayni holda orqa oyoqlari va chanoq kamari skeleti, muskullar orasidagi o‟zgarishlar yerda yurish, suvda suzish, sho‟ng`ish uchun imkon beradi. suyaklarning pnevmatizastiyalanishi (g`ovakligi, o‟zida havoni saqlashi) ularni mustahkam bo‟lishiga olib …

3 / 25

ilishni ancha yaxshilagan. o‟pka va havo xaltachalari, ular o‟rtasidagi munosabatlar nafas olishni jadallashtirgan. katta va kichik qon aylanish doiralarining to‟liq ajralishi bilan xujayra, to‟qima organlarning kislorod, oziqa moddalari bilan taminlanishi va is gazi parchalanishi mahsulotlarini ayirish yaxshilangan. nafas olish, qon aylanishi va ovqat hazm qilishni kuchayishi oqibatida moddalar almashinuvi ortgan, tanada hosil qilingan issiqlikni saqlash, uni chiqarishni tartibga keltiruvchi fizik va kimyoviy termoregulyastiya mexa- nizmlari shakllangan. natijada qushlarning tashqi muhit temperaturasiga nisbatan ekologik valentligi yuqori bo‟lgan. uya qurish, tuxumni bosishi, jo‟jalarni oziqlantirishda ota – ona qushlarning roli ko‟paygan. nasl uchun qayg`urishning kuchayishi ontogenezning boshlang`ich etaplarini davom etish muddatlari bir muncha qisqargan, embrional o‟lish darajasi kamaygan. yuqorida aytilgan qushlar uchun xos xususiyatlar ularni yer sharida keng tarqalishiga olib kelgan va amalda qushlar quruqlikdagi barcha yashash joy-larini egallagan, bir qismi suv hayot muhtini tanlagan, unga nisbatan mos- lashgan. shu bilan birga urchishga chuqur ixtisoslashish sinf darajasida adaptiv radiastiyani cheklashishiga olib kelgan. qushlar …

4 / 25

i darslikda (loxanov, 2008) esa faqat bitta kenja sinf – tipik qushlar kenja sinfi tilga olingan. bunday holat turkumlar sonida ham ko‟zga tashlanadi. shunday bo‟lsada sinfdagi kenja sinflar, turkumlar berilishi birinchi darslikda (konstantinov va boshq. 2004) to‟liqligicha o‟xshaydi. shunday qilib hozirgi yashab turgan qush turlarining soni 8600 tani tashkil etadi. bu turlar asosan tipik qushlar kenja sinfining pingvinglar, ko‟krak tojsizlar, tipik qushlar (ko‟krak tojlilar) degan katta turkumlarga mansub. mening bitiruv malakaviy ishim tovuqsimonlar turkumi, uning o‟zbekis- tondagi vakillarining biologiyasi va xilma – xilligiga bag‟ishlangan, men o‟z ishimda quyidagi rejalarga to‟xtalaman: · qushlar, tovuqsimonlar turkumiga doir umumiy malumotlarni o‟rganish; · o‟zbekistonda tovuqsimonlarning turlari haqida; · ayrim turlarining tarqalishi, biologiyasi va ahamiyati; · tovuqsimonlarni ko‟paytirish, muhofaza qilish masalasi; bitiruv ishimda keltirilgan malumotlar asosan ilmiy, o‟quv adabiyotlardan olingan. dala malakaviy amaliyoti, kafedradagi materiallardan ham foydalanilgan. 1 – bob. tovuqsimonlar – calliformes turkumi xaqida malumot tovuqsimonlar turkumi qushlarning qadimgi guruhi bo‟lib o‟ziga xos tarzda …

5 / 25

ha qulaylik tug`diradi. bu xolat quruqlikdagi, ayniqsa o‟rmonda yashovchi qushlar uchun muhimdir. tovuqsimonlarning uchishi ancha tez, ammo og`ir bo‟lib ko‟p vaqt qisqa masofada namoyon bo‟ladi. uzoq masofada uchish migrant turlarga xos bo‟lib, masalan bedanaga xosdir. bedananing qanoti boshqa tovuqsimonlarnikidan tuban bo‟lmasligi bilan ajralib turadi. u biroz o‟tkirroqdir. odatda qush uchganda birdan tovush bilan ko‟tariladi. malum balandlikga yetgach to‟g`ri сhiziq bo‟yicha uchadi. bu vaqtda parvoz va qanotlar qoqishi navbatlashib turadi. tovuqsimonlarning oyoqlari o‟rtacha uzunlikda bo‟lib o‟tkir, mustahkam kuchli kalta barmoqli tirnoqlidir. bular yordamida ko‟pchilik turlari ovqat izlab er yuzni tirnaydi, kovlaydi. ayrim tovuqsimonlarda (qirlarda) barmoq chetlari bo‟ylab shox plastinkalar bo‟ladi. bular daraxt shoxasida saqlanishda qor qoplamli yerda yurish uchun muhim ahamiyatli. tovuqsimonlar yerda yaqin yuradi va yuguradi, xatarli vaziyatda esa xavoga ko‟tariladi, uchadi. tovuqsimonlarning patlari mustahkam va qattiq. patlarida ortiqcha o‟q yaxshi rivojlangan, faqat u gaostinda bo‟lmaydi. ko‟p turlarida jinsiy dimorfizm namoyon. buni pat va parlarini rangida va qushlarning kattaligida sezish …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tovuqsimonlar biologiyasi"

мундарижа mundarija: kirish...........................................................................................................2 1- bob. tovuqsimonlar turkumi – calliformes turkumlari xaqida malumot.............................................................................................7 2- bob.tovuqsimonlarning tarqalishi.........................................................14 biologiyasi va ahamiyati ..............................................................................18 2.1. kaklik – alectoris chukar...................................................................20 2.2. bedana – coturnix coturnix................................................................20 xulosalar...............................................................................................

This file contains 25 pages in DOCX format (446.5 KB). To download "tovuqsimonlar biologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tovuqsimonlar biologiyasi DOCX 25 pages Free download Telegram