g‘azalda badiiy tasvir vositasining o‘rni

PPTX 15 pages 255.9 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 255.9 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

презентация powerpoint g‘azalda badiiy tasvir vositasining o‘rni adabiyot san’at turlaridan biri ekanligidan xabardorsiz. bu san’at turi haqidagi ilm adabiyotshunoslikdir. quyi sinflardan o‘tmish adiblarning eng sara, tanlangan vakillari ijodini aks ettiruvchi mumtoz adabiyot namunalari bilan tanishib kelmoqdasiz. asosiy ijod shakli she’riyat bo‘lgan mumtoz adabiyotni ilmiy o‘rganadigan soha mumtoz adabiyotshunoslik deyiladi. mumtoz adabiyotshunoslik uch qismdan iborat aruz ilmi qofiya ilmi badi yat ilmi aruz she’rning vazni (o‘lchovi) haqida, ikkinchisi qofiya tuzilishi, ahamiyati, unsurlariga ko‘ra turlari to‘g‘risidagi bo‘lsa, oxirgisi ilmi badi’ deb ham ataladi. ilmi badi’ arabcha birikma bo‘lib, chiroyli so‘zlash, nodir, ajoyib ifoda ilmi degani. badiiy tasvir vositalarining she’r badiiyatini ta’minlashdagi o‘rnini tu shunish uchun atoyi g‘azallariga murojaat qilamiz: jamoling vasfini qildim chamanda, qizordi gul uyottin anjumanda. baytni tushunishni osonlashtirish uchun undagi gap bo‘laklarini odatdagi tartibga keltirib olamiz hamda misralarda ochiq ishtirok etmay, yashirin kelayotgan bo‘laklarni qavs ichida beramiz: (men) cha manda jamoling vasfini — ta’rifini qildim, (shunda) anjuman, ya’ni chamanzordagi gul …

2 / 15

. demak, baytda jonlantirish san’ati qo‘llangan. bu tasvir vositasi mumtoz ada biyot ilmida tashxis (shaxslantirish) san’ati deb ataladi. yana bir holat. dunyoda qizil gul paydo bo‘lishiga mazkur baytda aytilganidek, oshiqning chamanda ma’shuqa ta’rifini qilishiga aloqasi bormi? yo‘q, albatta. aslida, bu go‘zalgacha ham chamanzorda qizil gullar bor edi. shoir esa men sevgilimning ta’rifini ovoza qilganimdan keyin gulning uyalishidan borliqda qizil gul paydo bo‘ldi deydi. yo‘q joydan shoirona lutf bilan aloqadorlik tiklangan. bu kabi bir narsa (tasvir, holat)ni unga aloqasi bo‘lmagan boshqa narsa bilan izohlash husni ta’lil (chiroyli dalillash) deyiladi. tamanno qilg‘ali la’lingni ko‘nglum, kishi bilmas onikim, qoldi qanda? avvalo, lug‘at yordamida notanish so‘zlar ma’nosi aniqlab olinadi: tamanno qilmoq — orzu qilmoq; la’l — lab, la’lning o‘zi qimmatbaho qizil toshdir; qanda — qayerda. misralardagi gap bo‘laklarini odatdagi tartibga keltiramiz: ko‘nglim la’l kabi qizil labingni orzu qilgan edi, (lekin hech bir) kishi labingning qayerda ekanligini bilmaydi. o‘ylang-chi, shoir ma’shuqaning labi qayerda ekanligini hech …

3 / 15

ni sezgan bo‘lsangiz kerak. misralardagi yusuf, yoqub obrazlari ishora qilayotgan ma’noni tushungan kishi baytni to‘la idrok eta oladi. rivoyatga ko‘ra, yoqub payg‘ambarning o‘n bir o‘g‘li bo‘lib, kenja o‘g‘li husnda tengsiz yusufni jonidan ortiq suyar, bir dam bo‘lsa ham oldidan jildirgisi kelmas ekan. otasining yusufni o‘zlaridan ortiq ko‘rayotganiga hasad qilgan o‘gay akalari uni o‘yna tib kelamiz deb dashtga olib chiqishadi va uni o‘ldirish maqsadida quduqqa tashlab yuboradilar. ukalarining yechib olingan ko‘ylagini qonga botirib, otalariga: “yusufni bo‘ri yeb ketdi”, — deb ko‘rsatadilar. yoqub alayhissalom o‘g‘li qaytib kelguncha necha yillar davomi da ayriliq tufayli kecha-kunduz qon yig‘laydi. demak, shoir: “ey yor, o‘zingni yiroq qilib, meni ayriliqda qiynamagin”, — degan fikrni ifodalash uchun yoqub va yusuf alayhissalom haqidagi rivoyatga ishora qilmoqda. she’riyatda tarixiy voqea va shaxslar, adabiy qahramonlarga ishora qilish talmeh (arabcha “nazar solmoq”) san’ati deb yuritiladi. uzun sochingdin uzmasmen ko‘ngulni, ayog‘ing qanda bo‘lsa, boshim anda. mumtoz she’riyatda ko‘p qo‘llanadigan “shisha”, “ko‘za”, “ayog‘” (idish), …

4 / 15

g‘azalda badiiy tasvir vositasining o‘rni - Page 4

5 / 15

g‘azalda badiiy tasvir vositasining o‘rni - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "g‘azalda badiiy tasvir vositasining o‘rni"

презентация powerpoint g‘azalda badiiy tasvir vositasining o‘rni adabiyot san’at turlaridan biri ekanligidan xabardorsiz. bu san’at turi haqidagi ilm adabiyotshunoslikdir. quyi sinflardan o‘tmish adiblarning eng sara, tanlangan vakillari ijodini aks ettiruvchi mumtoz adabiyot namunalari bilan tanishib kelmoqdasiz. asosiy ijod shakli she’riyat bo‘lgan mumtoz adabiyotni ilmiy o‘rganadigan soha mumtoz adabiyotshunoslik deyiladi. mumtoz adabiyotshunoslik uch qismdan iborat aruz ilmi qofiya ilmi badi yat ilmi aruz she’rning vazni (o‘lchovi) haqida, ikkinchisi qofiya tuzilishi, ahamiyati, unsurlariga ko‘ra turlari to‘g‘risidagi bo‘lsa, oxirgisi ilmi badi’ deb ham ataladi. ilmi badi’ arabcha birikma bo‘lib, chiroyli so‘zlash, nodir, ajoyib ifoda ilmi degani. badiiy tasvir vositalarining she’r bad...

This file contains 15 pages in PPTX format (255.9 KB). To download "g‘azalda badiiy tasvir vositasining o‘rni", click the Telegram button on the left.

Tags: g‘azalda badiiy tasvir vositasi… PPTX 15 pages Free download Telegram