ionlashtiruvchi nurlar biologik toʼqimalarga taʼsiri

PPTX 20 pages 2.0 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation ionlashtiruvchi nurlar biologik toʼqimalarga taʼsiri murodilla 1. nurlanish shikastlanishining biologik oqibatlari 2. ionlovchi nurlanishning biologik to'qimalarga ta'siri 3. ionlovchi nurlanishning hujayralarga ta'siri mexanizmlari reja: to'g'ridan-to'g'ri ta'sir yuqori energiyali ionlovchi zarralar to'g'ridan-to'g'ri hujayra organoidlari, masalan, mitoxondriyalar va hujayra membranalariga ta'sir etib, ularning funksiyasini buzadi va hujayra o'limini keltirib chiqarishi mumkin. ionlovchi nurlanishning to'g'ridan-to'g'ri ta'siri dnk molekulalarining ionlanishiga olib keladi, bu esa 100 dan ortiq turdagi dnk shikastlanishiga, shu jumladan ikki ipli uzilishlarga olib kelishi mumkin. ionlashtiruvchi nurlanish turlari rentgen nurlanishi, gamma nurlanishiga o'xshab, elektromagnit nurlanish bo'lib, energiyasi gamma nurlanishiga qaraganda pastroq, odatda 100 kev dan 10 mev gacha bo'lgan energiya diapazonida bo'ladi. gamma nurlanishi elektromagnit spektrning yuqori energiyali qismiga tegishli bo'lib, to'lqin uzunligi 10 -12 metrdan kam va chuqur kirib bora oladigan yuqori o'tkazuvchanlikka ega. doza va ta'sir o'rtasidagi bog'liqlik linear no-threshold (lnt) modeli past dozalarni ham salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkinligini taxmin qiladi, garchi bu ta'sirlar statistik jihatdan aniqlanishi …

2 / 20

urlashtirilgan hujayra o'limi) jarayoni ionlashtiruvchi nurlanish ta'sirida faollashadi va bu hujayralarning 20-30% qismida ro'y beradi. erkin radikallar ionlashtiruvchi nurlanish ta'sirida hosil bo'ladigan erkin radikallar soni nurlanish dozasi va turining funksiyasi bo'lib, 1 gy dozasi taxminan 10 13 -10 14 ta radikallar hosil bo'lishiga olib kelishi mumkin. dnk molekulasida erkin radikallar ta'sirida yuzaga keladigan shikastlanishlar, masalan, singan zanjirlar yoki bazalar modifikatsiyasi, hujayra o'limining yoki mutatsiyalarning sababi bo'ladi va bu jarayonlarning 30% ga yaqini tiklanmaydi. bilvosita ta'sir o'rtacha 5-10 gy dozasi qon hujayralariga jiddiy zarar yetkazib, qon ketish va immunitet tizimining zaiflashishiga olib keladi, bu esa infeksiyon xavfini oshiradi. yuqori energiyali ionlashtiruvchi nurlanish 200 gy dan yuqori dozalarda to'qimalarning nekroziga va o'limga olib kelishi mumkin, bu esa hujayra membranalarini buzish orqali sodir bo'ladi. dnkning shikastlanishi ionlashtiruvchi nurlanish dnkning ikki zanjirini ham bir vaqtning o'zida sindirib, ikkita qarama-qarshi ta'sirni keltirib chiqarishi mumkin: 50 dan ortiq bazalarni o'z ichiga olgan katta miqyosli buzilishlar yoki …

3 / 20

hajmini kamaytirishga yordam beradi. sanitariya-gigiyena tadbirlari sanitariya-gigiyena xonalari va jihozlarini muntazam dezinfeksiya qilish, shu jumladan 2% li xlor eritmasi bilan tozalash, bakteriyalar va viruslar sonini 99% ga kamaytiradi. ish joylarida radiatsiya darajasini monitoring qilish va 0.5 msv dan yuqori bo'lgan dozalarni aniqlash, ishchilarning sog'lig'ini saqlash va mehnat qobiliyatini himoya qilishga yordam beradi. genetik ta'sirlar ionlashtiruvchi radiatsiya dnkda ikki ipli uzilishlarga (dsb) olib kelishi mumkin, bu esa 1000 tagacha turli xil genlarning mutatsiyalariga olib kelishi mumkin va hujayra o'limini yoki saraton rivojlanishini keltirib chiqarishi mumkin. radiatsiya ta'siridan keyin dnkni ta'mirlash mexanizmlarining samaradorligi, masalan, nhej yo'li, 20% gacha bo'lgan samaradorlik bilan genetik o'zgarishlarning to'planishiga olib kelishi mumkin, bu esa hujayra fiziologiyasini o'zgartirishi mumkin. biologik to'qimalarning tarkibi biologik to'qimalarning 70% dan ortiq qismini suv tashkil etadi, qolgan qismi esa murakkab organik molekulalar, masalan, oqsillar, nuklein kislotalar va lipidlardan iborat bo'lib, ularning radiatsiya ta'siriga sezuvchanligi har xil. to'qimalardagi hujayralar soni va turlari ularning radiatsiyaga …

4 / 20

erkin radikallar hosil qiladi, ular 10⁻¹² soniyada hujayra tarkibiy qismlariga, jumladan lipidlar va oqsillarga ta'sir qiladi. kelajakdagi tadqiqotlar radiatsion terapiya samarasini yaxshilash va yon ta'sirlarni kamaytirish uchun 5 yillik tadqiqot loyihasi doirasida 1000 dan ortiq bemorlarni qamrab oluvchi klinik sinovlar o'tkazish rejalashtirilgan. nanomateriallar yordamida ionlashtiruvchi nurlanishning hujayra darajasidagi ta'siriga oid 100 dan ortiq yangi tadqiqotlar o'tkazish va nurlanish shikastlanishini aniqlash uchun yangi biomarkyorlarni topishga qaratilgan. nurlanishdan himoya qilish usullari nurlanish manbasidan masofani 10 metrgacha oshirish dozani 100 baravar kamaytirishi mumkin, chunki nurlanish intensivligi masofaning kvadratiga teskari proportsional ravishda kamayadi. qo'rg'oshin yoki beton kabi yuqori zichlikli materiallar nurlanishni samarali ravishda yutadi, 5 sm qo'rg'oshin qatlami gamma nurlanishining 99% ini bloklay oladi. monitoring va nazorat radiatsion nazoratda, individual dozimetrlarni muntazam tekshirish va yillik dozalarni 5 msv dan oshmasligini ta'minlash uchun maxsus dasturlar va qoidalar qo'llaniladi. ionlovchi nurlanish ta'siridan keyin biomateriallarni monitoring qilishda dozimetrik usullar, masalan, termoluminestsensiya dozimetrlari yordamida 10-100 msv oralig'idagi dozalarni …

5 / 20

ionlashtiruvchi nurlar biologik toʼqimalarga taʼsiri - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ionlashtiruvchi nurlar biologik toʼqimalarga taʼsiri"

powerpoint presentation ionlashtiruvchi nurlar biologik toʼqimalarga taʼsiri murodilla 1. nurlanish shikastlanishining biologik oqibatlari 2. ionlovchi nurlanishning biologik to'qimalarga ta'siri 3. ionlovchi nurlanishning hujayralarga ta'siri mexanizmlari reja: to'g'ridan-to'g'ri ta'sir yuqori energiyali ionlovchi zarralar to'g'ridan-to'g'ri hujayra organoidlari, masalan, mitoxondriyalar va hujayra membranalariga ta'sir etib, ularning funksiyasini buzadi va hujayra o'limini keltirib chiqarishi mumkin. ionlovchi nurlanishning to'g'ridan-to'g'ri ta'siri dnk molekulalarining ionlanishiga olib keladi, bu esa 100 dan ortiq turdagi dnk shikastlanishiga, shu jumladan ikki ipli uzilishlarga olib kelishi mumkin. ionlashtiruvchi nurlanish turlari rentgen nurlanishi, gamma nurlanishiga o'xshab, elek...

This file contains 20 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "ionlashtiruvchi nurlar biologik toʼqimalarga taʼsiri", click the Telegram button on the left.

Tags: ionlashtiruvchi nurlar biologik… PPTX 20 pages Free download Telegram