typkactoh myxtopuatu

PPT 11 sahifa 562,0 KB Bepul yuklash

11 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 562,0 KB

Fayl turi PPT

Sahifalar 11

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 11

turkiston muxtoriyatining tashkil topishi туркистон мухторияти 1917-yil aprel oyida muxtoriyat berish maslasi “sho’royi islom”ning markaziy qo’mitasi tomonidan qo’yildi. muxtoriyat masalasida “sho’royi islom” dan “sho’royi ulamo ‘ajaralib chiqdi va o’zining “al-izoh”gazetasi bilan diniy masalalar bo’yicha siyosat olib bordi. туркистон мухторияти 1917 йил бошларида туркистонда янги жамият куртакларини шакллантириш учун ҳаракат бошланган; бу даврга келиб ўлка мухторияти масаласи жадид тараққийпарварлари фаолиятининг асосий мазмунига айланди; жадидчилик 1917 йилга келиб маърифатчилик ҳаракатидан сиёсий ҳаракат даражасига кўтарилди. 1917 йил 4 марта бутунтуркистон мусулмонлари қурултойи ўтказилди; 1917 йил 16-23-апрелда тошкентда бўлган 1 қурултойда россия таркибида туркистон мухториятини ташкил этиш ғояси олға сурилди; уни тузишдан асосий мақсад тарқоқ, бир-бири билан мустаҳкам алоқада бўлмаган жамият, қўмита ва иттифоқларни бирлаштириш эди. туркистон мусулмонлари марказий кенгашига мустафо чўқаев раис, заки валидий бош котиб, мунаввар қори, беҳбудий, о.маҳмудов, у.хўжаев, т.норбўтабеков, ислом шоаҳмедовлар аъзо қилиб сайланди. мунаввар қори ва садриддинхон афанди бошчилигида тошкент қўмитаси тузилди. беҳбудий раҳбарлигида самарқанд ва носирхон тўра етакчилигида …

2 / 11

и асосида тузилажак давлат тузумнинг бош тамойилини белгилади. 1917 йил октябр-ноябрда тошкент ва қўқонда юз берган воқеалар миллий-озодлик ҳаракатини бутунлай бошқа йўналишдан кетишга мажбур қилди. 1917 йил 26-28 - ноябрда (янги ҳисоб б-н 9-11 декабрда) қўқонда туркистон ўлка мусулмонларининг фавқулодда 4 қурултойи бўлди. қурултойда 1917 йил 27 ноябр (янги ҳисоб б-н 10 декабр) да қабул қилинган қарорда шундай дейилади: «туркистонда яшаб турган турли миллатга мансуб аҳоли россия инқилоби даъват этган халқларнинг ўз ҳуқуқларини ўзлари белгилаш хусусидаги иродасини намоён этиб, туркистонни федератив россия республикаси таркибида ҳудудий жиҳатдан мухтор деб эълон қилади, шу билан бирга мухториятнинг қарор топиш шаклларини таъсис мажлисига: ҳавола этади". қурултой туркистондаги миллий озчилик ҳуқуқлари ҳимоя қилишини эълон қилди. 28-ноябр (11 декабр) да таркиб топаётган мазкур давлатнинг номи туркистон мухторияти деб аталди. 1917 йилнинг 1 декабрда туркистон мухториятининг муваққат ҳукумати аъзолари (8 киши) имзолаган махсус мурожаатнома эълон қилинди. бу мурожаатномада туркистондаги барча аҳоли: ирқи, миллати, дини, жинси, ёши ва …

3 / 11

ўлга қўйди. чунки газеталар, мухторият қўшинларининг таъминоти ва ҳукуматнинг ички харажатлари учун маблағ зарур эди. ҳукумат туркистонга оренбург орқали ғалла келтириш муаммосини ҳал қилиш учун ҳам амалий қадамлар ташлади. туркистон мухторияти қисқа вақтда халқ ўртасида катта эътибор қозонди; фитрат, чўлпон, ҳамза мухториятни алқаб шеърлар битишди. фитрат мухторият эълон қилинган 27-ноябр (10 декабр) тунини «миллий лайлатулқадримиз» деди; туркистон мухториятига муносабат 1917 йил 26-30 декабрда (1918 йил 812 январда) қўқон шаҳрида ўтган ишчи, аскар ва деҳқон депутатлари 1- фавқулодда қурултойининг эътиборида бўлди; 1918 йил 19-26 январ (8-феврал) да тошкентда бўлган туркистон ишчи, солдат ва деҳқон депутатлари советларининг фавқулодда 4 қурултойида мухторият масаласи асосий ўринда турди; қурултой туркистон мухторияти ва унинг аъзоларини қонундан ташқари ҳолатда деб, ҳукумат аъзоларини қамоққа олиш тўғрисида қарор чиқарди. 3 кун ўтгач, 30 январ (12-феврал)да туркистон хкс мухторият ҳукуматини тугатиш учун ҳарбий ҳаракатларни бошлади. туркистонда совет ҳокимиятининг ўрнатилиши туркистон халқ комиссарлари советига кирган 15 та комиссарлик ўлканинг бошқарув ишларини …

4 / 11

викларинниг ўлка конференциясида ўлкадаги коммунистик гуруҳлар илк марта ташкилий жиҳатдан расмийлашиб, туркистон компартиясига (ркп(б) таркибида) бирлашдилар; съездда л. тоболин раислигида 7 кишидан иборат марказий комитет сайланди; "темир қонун», «пўлатдек кучли интизом», «диктаторлик ваколатлари» каби синфий хислатларни ўзида жамлаган туркистон компартияси ркп(б)га бўйсунарди; 1919 йил мартда т. рисқулов (1894-1938) раислигида туркистои мусулмонлар бюроси (аъзолари - н. хўжаев, а.муҳитдинов, й. алиев, афандизода) тузилди. туркистон мухторияти мусбюро атиги 10 ой фаолият юритди. у туб халқлар манфаатларини ҳимоя қилишга киришган эди; 1918 йил октябрда ўтган советларнинг фавқулодда 6 съездида рсфср конституцияси асосида туркистон конституцияси қабул қилинди; конституцияга кўра мудофаа, ташқи алоқалар, почта телеграф, денгиз ишлари, темир йўллар, божхона, савдо-сотиқ, саноат ва молия масалалари россия бошқарувида қолдирилди; 1919 йил 19 январда к.осипов бошчилигида исён кўтарилди. улар 14 комиссарни отиб ташлашди. исён тошкент темир йўл устахоналари ишчилари томонидан бостирилди; большевиклар 1919 йил март бошида сўл эсерларни ҳукуматдан сиқиб чиқардилар. туркистон мик ва хкс таркиби коммунистлардан иборат …

5 / 11

я амалда барча партия, совет, хўжалик ва ҳарбий ташкилотларга раҳбарлик қилди. турккомиссия тазйиқи билан турккомиссиянинг тошкентга келиши билан туркистонда большевистик диктатура ўрнатиш жараёни муайян маррага етди. туркистонда бошқарув тизими тузилиши 1918 йил баҳор-ёзидан туркистон совет республикаси эълон қилингач, ҳукуматда: ички ишлар, ер ишлари, маориф, миллатлар ишлари комиссарликлари тузилди. совет душманлари билан курашувчи чк (чрезвычайная комиссия) ўз фаолиятини бошлади; фарғона, сирдарё, самарқанд вилоят бошқарув идоралари, комиссарликлар, марказий маъмурий идоралар бўлимлари, уездлар ва волостлар маъмуриятлари ташкил этилди; фарғонада инқилобий ҳокимиятнинг фавқулодда органи - инқилобий қўмита (ревком)лар ҳарбий шароит қоидалари бўйича ҳокимиятни бошқарганлар; советлар ҳукмронлиги бошланиши билан вақфнинг давлат ихтиёрига олиниши эълон қилинди. 1918-1920-йилларда бу иш амалга оширилди; 1919 йил июн ойида қозиликлар ёпилди; 1919 йил кузида россия марказидан келган турккомиссия фавқулодда ва чекланмаган ваколатларни амалга оширди; у туркистон компартияси мк, туркистон мик ва хкс устидан назорат ўрнатди; ички ва ташқи сиёсат, иқтисод, армия, кадрлар масаласини ўз қўлига олиб марказлаштирди; дастлаб барча банк …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 11 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"typkactoh myxtopuatu" haqida

turkiston muxtoriyatining tashkil topishi туркистон мухторияти 1917-yil aprel oyida muxtoriyat berish maslasi “sho’royi islom”ning markaziy qo’mitasi tomonidan qo’yildi. muxtoriyat masalasida “sho’royi islom” dan “sho’royi ulamo ‘ajaralib chiqdi va o’zining “al-izoh”gazetasi bilan diniy masalalar bo’yicha siyosat olib bordi. туркистон мухторияти 1917 йил бошларида туркистонда янги жамият куртакларини шакллантириш учун ҳаракат бошланган; бу даврга келиб ўлка мухторияти масаласи жадид тараққийпарварлари фаолиятининг асосий мазмунига айланди; жадидчилик 1917 йилга келиб маърифатчилик ҳаракатидан сиёсий ҳаракат даражасига кўтарилди. 1917 йил 4 марта бутунтуркистон мусулмонлари қурултойи ўтказилди; 1917 йил 16-23-апрелда тошкентда бўлган 1 қурултойда россия таркибида туркистон мухториятини ташк...

Bu fayl PPT formatida 11 sahifadan iborat (562,0 KB). "typkactoh myxtopuatu"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: typkactoh myxtopuatu PPT 11 sahifa Bepul yuklash Telegram