energetik resurslar fizikasi

DOC 110 pages 14.5 MB Free download

110 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 14.5 MB

File type DOC

Pages 110

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 110

1-mavzu: kirish energetik resurslar fizikasi fanini o’qitilishining dolzarbligi va ahamiyati (an’anaviy yoquv ashyolari va ularning zahiralari organik yoquv ashyolari va ekalogik muammolar. noan’anaviy energiya manbalari va ulardan foydalanish). jamiyatning energiya bilan ta’minlanganligi – uning ilmiy-texnik rivojlanishining asosidir. energiya bilan ta’minlanganlik darajasining jamiyat talablariga mos bo‘lishi – iqtisodiy o‘sishning muhim faktoridir. rivojlanayotgan jaxon xo‘jaligidagi ishlab chiqarishning doimiy ravishda o‘sishi energiya bilan etarli darajada ta’minlanishni talab etadi. u ishonchli va uzoq kelajakka rejalashtirilgan bo‘lishi kerak. xx asrning 80 yillarida energetik krizis oqibatida jamiyatning muqobil energiya manbalariga bo‘lgan e’tibori maksimumga erishgan. xozirgi davrda shu narsa muqarrar bo‘ldiki, energetika muammolarini faqat an’anaviy qayta tiklanmaydigan energiya manbalari (neft, ko‘mir, gaz) hisobidan hal qilib bo‘lmaydi. ulardan foydalanish tizimini faqat o‘zgartirish bilan emas, balki energiya tashuvchilarning kamayishi, ular narxning ortib borishi va ekologik muammolarning keskinlashishi bilan, energetik muammolarni hal qilishda muqobil energiya manbalaridan keng miqyosda foydalanish zarur. ularga quyosh, geotermal va shamol energiyalari, biomassa va suv energiyasi …

2 / 110

o‘g‘risidagi fikr – mulohazalarda bu sohada erishilgan yutuqlar va kelajakda qayta tiklanadigan energiyaning eng samarali va istiqbollli manbai sifatida quyosh energiyasini rivojlantirish loyihalarini ishlab chiqish va joriy etish vazifasini bajarishga erishish energiya tejamkorligida asosiy omillaridan biri bo‘lishini belgilab berdilar[1]. respublikamiz birinchi prezidenti islom karimov tomonidan 2013 yil 1 martda qabul qilingan “muqobil energiya manbalarini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” gi farmoni hamda 2015 yil 5 maydagi “iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy sohada energiyatejamkor texnologiyalarni joriy etish, energiya sarfini kamaytirish bo‘yicha 2015-2019 yillarga mo‘ljallangan chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarorida ko‘rsatilganidek ishlab chiqarish korxonalarini zamonaviy, samarador va tejamkor texnologiyalar asosida modernnizatsiya qilish, texnik va texnologik o‘zgartirish orqali sarflanadigan energiya miqdorini kamaytirish, muqobil energiya manbalaridan foydalanish texnologiyalarini xayotga tadbiq etish ustuvor vazifalardandir[2,3]. xozirgi zamon energetikasi ikkita asosiy yo‘nalish bilan belgilanadi: 1) yoqilg‘i-energetik resurslarni tejash, energiyani ishlab chiqarishda va foydalanishda uni saqlash, chiqindisiz texnologiyalardan foydalanish, atmosferaga issiqlik chiqishini va turli chiqindilar tarqalishini kamaytirish; 2) muqobil energiya manbalar turlaridan …

3 / 110

ifloslantirmaydigan sof energiyani olishdagi har qanday usullar nazarda tutiladi. respublika sharoitida muqobil energiya manbalaridan quyosh, shamol va bioyoqilg‘i energiyasidan hamda geotermal issiq suv energiyasidan foydalanish eng istiqbolli bo‘lib hisoblanadi. quyosh qurilmalarini nazariy asoslash, ishlab chiqish va ishlab chiqarishga amaliy joriy qilishni ta’minlaydigan amaliy fan sohasiga “geliotexnika” deb ataladi. 2013 yilda o‘zbekiston osiyo taraqqiyot banki tomonidan xalqaro quyosh energiyasi instituti ochilgan. xalqaro quyosh energiyasi instituti (isei) ilmiy-texnik va loyihalash tashkiloti funksiyasini bajaradi, uning vazifalariga quyosh energetikasi sohasida muayyan loyihalarni yaratish kiradi. ma’lumki geliotexnik, shamol va bioyoqilg‘i geotermal issiq suv energetik qurilmalaridan xalq xo‘jaligining turli tarmoqlarida keng amaliy foydalanilishi o‘z navbatida tabiiy yoqilg‘ini tejashni, energiyani tejaydigan va chiqindisiz texnologiyalarni yaratishni, respublikada ekologiyani yaxshilashni, uzoq xududlarda individual, fermer va tadbirkorlik xo‘jaliklarining rivojalanishini ta’minlaydi. hozirgi kunda fan va texnikaning rivojlanishi natijasida butun dunyoda taraqqiyot shu darajaga etdiki, bunda har kuni turli xil ehtiyojlar uchun ulkan energiya sarflanmoqda, ayniqsa bu sanoat, transport va qishloq xo‘jaligida …

4 / 110

a o‘tkazilgan osiyo quyosh energiyasi forumining 6- yig‘ilishida “quyosh energiyasi-kelajak energiyasi”- “quyosh energiyasi texnologiyalarini rivojlantirish tendensiyalari va istiqbollari" mavzusidagi ma’ruzalarida muqobil energiyaning eng samarali va istiqbolli manbai sifatida quyosh energiyasini rivojlantirish loyixalarini ishlab chiqish va joriy etishga erishish;inqirozdan chiqishda lokomativ vazifasini bajaradigan omillardan biri bo‘lishini va energiyani tejashning samarali tizimini joriy etish choralarini amalga oshirish lozimligini, mavjud resurslardan, birinchi navbatda energiya resurslaridan nechogli tejamli foydalana olishimizga bog‘liq ekanligini alohida qayd qilib o‘tganlar. kelajakdagi zarur o‘zgarishlarni inobatga olib bugunning o‘zidayoq, muqobil energiya manbalaridan bo‘lgan, quyosh, shamol, geotermal, biomassa, atom, dengiz to‘lqini, okean va dengiz suvining ko‘tarilishi va pasayishidan foydalanish uchun zamonaviy texnologiyalarni ishlab chiqish va joriy etishga erishish muhim masalalardandir. bu borada jahon olimlaridan: v.a. baum, b.j. brinkvort, b.v. tarnijevskiy, v.a. grilixes, j.a. daffe, u.a. bekman, r.b. bayramov, b.m.elson, b.dejong, w.a.beckman, a.g.h. dietz, r.w.beiss. f.t. bacon, s. andrassy, l.b.anderson, g.c.blytas va boshqa olimlar ilmiy tadqiqotlari bilan o‘z xissalarini qo‘shganlar. muqobil energiya …

5 / 110

ik jarayonlarni amalga oshirishda foydalanilmokda. respublikamizda ham muqobil energiya manbalaridan bo‘lganquyosh energiyasidan foydalanishning real imkoniyaglari mavjud, chunki janubiy viloyatlarda yil davomida quyoshli kunlar 300 kundan ortiq bo‘lib yil davomida 1m2 yuzaga tushadigan quyosh energiyasining o‘rtacha miqdori 5,46(109 j ni tashkil etadi, bu taxminan 300 kg ko‘mirni yoqqandagi ajralib chikadigan energiyaga teng. bir gektar yuzaga tushadigan quyosh energiyasi esa ikki tonna ko‘mir energiyasiga ekvivalent bo‘ladi. quyosh nurlarining erning 1m2 yuzasiga tushadigan energiyasi taxminan 1 kvt·soatni tashkil qiladi. quyosh energiyasidan samarali foydalanish,mukammal yoqilg‘i -energiya resurslar tejamkor bo‘lgan zamonaviy qurilmalarni yaratish va ishlab chiqarishga joriy etish borasida. mamlakatimiz olimlaridan u.o. oripov, s.a. azimov, e.ya. umarov, r.a. zoxidov, m.s. saidov, r.a. mo‘minov, p.p. avezov, t.r. rixsiev, s.l. lutpullaev, m.n. tursunov, a.a. abduraxmonov, m.s. boxodirxonov, t.a. sadiqov, yu.n. yakubov, b.m. achilov, a.i. ismanjanov, j.n. muxiddinov,a.b. vardiashvili, b.e. xayriddinov, n.h. yuldoshev, m.t. tog‘aev, s.f. ergashev,yo.s. abbosov, a.s. risbaev va boshqalarning xizmatlari buyukdir. o‘zbekistonda quyosh energiyasidan foydalanishni …

Want to read more?

Download all 110 pages for free via Telegram.

Download full file

About "energetik resurslar fizikasi"

1-mavzu: kirish energetik resurslar fizikasi fanini o’qitilishining dolzarbligi va ahamiyati (an’anaviy yoquv ashyolari va ularning zahiralari organik yoquv ashyolari va ekalogik muammolar. noan’anaviy energiya manbalari va ulardan foydalanish). jamiyatning energiya bilan ta’minlanganligi – uning ilmiy-texnik rivojlanishining asosidir. energiya bilan ta’minlanganlik darajasining jamiyat talablariga mos bo‘lishi – iqtisodiy o‘sishning muhim faktoridir. rivojlanayotgan jaxon xo‘jaligidagi ishlab chiqarishning doimiy ravishda o‘sishi energiya bilan etarli darajada ta’minlanishni talab etadi. u ishonchli va uzoq kelajakka rejalashtirilgan bo‘lishi kerak. xx asrning 80 yillarida energetik krizis oqibatida jamiyatning muqobil energiya manbalariga bo‘lgan e’tibori maksimumga erishgan. xozirgi dav...

This file contains 110 pages in DOC format (14.5 MB). To download "energetik resurslar fizikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: energetik resurslar fizikasi DOC 110 pages Free download Telegram