o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi universiteti

DOC 31 sahifa 738,5 KB Bepul yuklash

31 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 738,5 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 31

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 31

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ o’zbekistonning zaharli ilonlari, ularning tarqalishi va ahamiyati mundarija kirish asosiy qism-----------------------------------------------------------------------------3 ⅰ bob sudralib yuruvchilarga umumiy tasnif ----------------------------------------4 ⅱ bob. ilonlar kenja turkumiga tasnif--------------------------------------------------7 ⅲ bob. o’zbekistonning zaharli ilonlari, ularning tarqalishi va ahamiyati -----19 xulosa-----------------------------------------------------------------------------------25 ilova -------------------------------------------------------------------------------------26 foydalanilgan adabiyotlar---------------------------------------------30 kirish sudralib yuruvchilar taxminan 8000 turdagi parafiletik guruhni tashkil qiladi. ushbu organizmlar juda ko'p va ular juda xilma-xil yashash joylarida, ham quruqlikda, ham suvda, odatda issiq iqlimga ega. ular tarozilar deb nomlangan xarakterli tuzilmalar bilan qoplangan. ko'pchilik ikki juft oyoq-qo'lga ega, har birida beshta barmoq bor. ilonlarda va ba'zi kaltakesaklarda oyoq-qo'llar buzilib ketgan yoki juda kamaygan. sudralib yuruvchilarning terisi qalin bo'lib, qurib qolishdan himoya qiladi. ushbu hayvonlarning epidermal tuzilmalari beta keratin deb nomlangan maxsus keratindan iborat. …

2 / 31

atti-harakatlari orqali haroratni tartibga solishlari mumkin. ya'ni, agar ular uni ko'paytirish kerak bo'lsa, ular quyoshli hududlarga ko'chib o'tishadi yoki ular tana haroratini pasaytirish uchun soyali hududlarda joylashgan. ⅰ bob sudralib yuruvchilarga umumiy tasnif sudralib yuruvchilar (reptelia) — umurtqalilar sinfi. qadimgi sudralib yuruvchilar — kotilozavrlar oʻrta karbonda stegotsefallardan paydo boʻlgan. keyinchalik stegotsefallar 2 shoxga ajralgan; ularning biridan — sut emizuvchilar, ikkinchisidan — kushlar paydo boʻlgan. sudralib yuruvchilar permdan kaynozoy erasi boshlarigacha yer yuzi faunasida hukmronlik qilgan. mezozoyda kengtarqalgan; ular orasida dengizda suzuvchilari va havoda uchadiganlari boʻlgan. eng yirik hayvonlar — dinozavrlar qam mezozoy davrida yashagan. mezozoy tugab, kaynozoyning boshlanishi qadimgi sudralib yuruvchilar ning qirilib ketishi, sut emizuvchilar bilan qushlarning keng tarqalishiga toʻgʻri kelgan.hozirgi sudralib yuruvchilar gavdasining uzunligi bir necha sm dan 10 m gacha. skeleta deyarli toʻliq suyaklangan. oyoqlari boshqa kuruqlikda yashovchilar singari 5 barmoqli tipda; ayrim guruhlarda oyokdar boʻlmaydi. koʻpchilik sudralib yuruvchilar qovurgʻalari toʻsh suyaklari bilan tutashib, koʻkrakqafasi hosil qiladi. …

3 / 31

um (tangachalilar, toshbaqalar)ga mansub 58 turi tarqalgan. antarktidadan tashqari barcha kitalarda uchraydi. koʻpchilik turlari qurukdikda, timsoxlar, bir qancha toshbaqalar va ilonlar chuchuk suvlarda, ayrim toshbaqalar, ilonlar va timsoxlar dengizda yashaydi. tana harorati doimiy boʻlmaganidan sudralib yuruvchilarning faol hayot kechirishi tashqi muhit harorati bilan bogʻliq. urugʻlanishi ichki; ayrim kaltakesaklar va ilonlar partenogenez koʻpayadi. koʻpchilik sudralib yuruvchilar tuxum qoʻyadi; ayrim turlari tirik tugʻadi yoki tuxumdan tirik tugʻadi. tuxumlari sariklikka boy; qattiq ohak (toshbaqalar, timsoxlar) yoki pergamentsimon poʻchoq (ilonlar, kaltakesaklar) bilan qoplangan. poʻchoqtuxumni qurib qolishdan saqdaydi. inkubatsiya davri 1—2 oydan 1 yilgacha yoki koʻproq (gatteriya). ayrim sudralib yuruvchilar (mas, timsoxlar) nayeli toʻgʻrisida gʻamxoʻrlik qiladi. koʻpchiligi yirtqich yoki hasharotxoʻr; ayrim kaltakesaklar (agamalar, iguanlar) hammaxoʻr; quruqlik toshbaqalari, asosan, oʻsimliklar bilan oziklanadi. ayrim sudralib yuruvchilar goʻshti isteʼmol qilinadi; terisi va kosasidan har xil buyumlar; ilonlar zaharidan har xil dorilar tayyorlanadi. koʻplab ovlash tufayli toshbaqalar, koʻpchilik ilonlar va timsoxdar sonining kamayishiga olib keldi. sudralib yuruvchilar sonini tiklash …

4 / 31

bo'yida yashab qolib ularda hozirgi suvda ham quruqlikda yashovchilar kelib chiqqan. boshqalari esa aksincha, quruqlik muhitiga tobora moslashib borgan va ulardan sudiralib yuruvchilar kelib chiqqan.qadimgi suvda ham quruqlikda yashovchilaming quruqlik muhitiga moslashuvi ular tuxumining tobora yiriklashib, po'chog'ining qattiqlashuvi va hayvon terisining qalinlashib, quruqlashuvi orqali sodir bo'lgan. тuхum po'chog'ining qattiqlashganligi quruqlikda tuxum qo'yishga imkon bergan. tuxumning yiriklashib, sariq oziq moddaga boy bo’lishi uning ichidagi embrionni uzoqroq rivojlanishiga imkon bergan. shuriing uchun tuxumdan chiqqan yosh hayvon ancha yirik va voyaga yetgan hayvongajuda o'xshash bo'ladi.(yoyaga yetgan hayvonlar terisining qalinligi, ayniqsa, uning muguz tangachalar bilаn qoplanishi tanadagi suvni teri orqali bug'lanib ketishiga to'sqinlik qiladi, binobarin, suvni tejab sarflash imkonini bеrаdi аmmо qalin va quruq teri orqali kislorodning tanaga o'tishi qiyinlashadi. вu hol sudralib yuruvchilar o'pka xaltasi devorida katakchalar paydo bo'lishi tufayli nafas olish yuzasining ortishiga, pirovard natijada o'pka faoliyatining kuchayishiga оlib kelgan. keyinchalik qovurg'alar va ko'krak qafasi paydo bo'lganidan so'ng ko'krak qafasining kengayib-torayishi hisobiga …

5 / 31

ralib yuruvchilarning keng tarqalishi va qirilib ketishi: sudralib yuruvchilar terisi quruq bo'lgani tufayli suvni juda kam iste'mol qiladi. ko'pchilik sudralib yuruvchilar hech qachon sliv ichmaydi, faqat oziq tarkibidagi suv bilan qanoatlanadi. науоt suv bilan bog'liq bo'lmaganligi va fаоl harakatlanishi tufayli qadimgi sudralib yuruvchilar yer yuzida keng tarqala boshlagan, ular turlarining soni ham ortgan. olimlаr bundan 200 mln. yil ilgari sudralib yuruvchilar u er yuzida rivojlanganligini va mavjud barcha muhitni egallaganligini aniqlashgan. ular orasida turli muhitga moslashgan bahaybat turlari ham ko'p bo'lgan. masalan, quruqlikda uzunligi 30 m, og'irligi 50 t keladigan o'txo'r diпozavrlar, uzunligi l0 m keladigan yirtqich tiranozavrlar, suvda hozirgi delfinlarga o'xshab ketadigan uzunligi l2 m ga yetadigan ixtiozavrlar, havoda esa uchar kaltakesaklar - pterodaktillar hayot kechirgary.dinozavrlarning suyak qoldiqlari va tishlari markaziy osiyoning bir qancha hududlaridan topilgan. qadimgi yirik sudralib yuruvchilar suv bo'yida yoki suvda hayot kechirishgan, chunki quruqlikda ularning harakatlanishi juda qiyin bo'lgan. ⅱ bob ilonlar kenja turkumiga tasnif …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 31 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi universiteti" haqida

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ o’zbekistonning zaharli ilonlari, ularning tarqalishi va ahamiyati mundarija kirish asosiy qism-----------------------------------------------------------------------------3 ⅰ bob sudralib yuruvchilarga umumiy tasnif ----------------------------------------4 ⅱ bob. ilonlar kenja turkumiga tasnif--------------------------------------------------7 ⅲ bob. o’zbekistonning zaharli ilon...

Bu fayl DOC formatida 31 sahifadan iborat (738,5 KB). "o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi universiteti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘zbekiston respublikasi oliy t… DOC 31 sahifa Bepul yuklash Telegram