jigar xirurgik kasalliklari

DOC 9 pages 179.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 179.0 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

jigar xirurgik kasalliklari anatomo-fiziologik xususiyatlari jigar inson organizmining eng yirik a'zolaridan biri hisoblanadi. uning og'irligi 1200-2000 g ni (tana og'irligining 1/50 qismini) tashkil qiladi. u ona qornidagi homila hayotining uchinchi xaftasida o'n ikki harmoq ichak shilliq qavati epiteliyidan ajralib chiqish yo'li bilan rivojlanadi. jigar qorinning o'ng yuqori kvadrantida joylashgan bo'lib qovurg'alar bilan yopilgan- uning yuqori chegarasi o'ng o'rta o'mrov chizig'i bo'ylab iv qovurg'alar oralig'igacha etadi, pastki cheti chaqaloqlarda aksariyat hollarda kindikkacha boradi. emizik yoshidagi bolalarda u qovurg'a cheti ostidan 2-3 sm ga chiqib turadi va taxminan to'rt yoshlarga kelib uning orqasida joylashadi. jigarning pastki chegarasi o'rta chiziq bo'ylab kindik bilan xanjarsimon o'simta orasidagi masofaning o'rtasida joylashgan. jigarning oldingi yuqori qabariq yuzasi o'roqsimon boylam bilan ikki bo'lakka: o'lchamlari bo'yicha katta o'ng va kichikroq chap bo' laklarga bo' linadi, pastki botiq yuzasida ikkita uzunasiga ketgan bo'ylama egatlar (o'ng va chap) va ko'ndalang egat farqlanib, buni jigar darvozasi deb ataladi. bu egatlar jigarning …

2 / 9

ional anatomiyasiga mos kelmaydi, bundan vizualizatsiya usullari natljalariga baho berishda, hamda xirurgik operatsiyalar o'tkazishda foydalaniladi, uning negizini darvoza venasi, xususiy jigar arteriyasi va o't yo'llarining tarmoqlanishi printsipi tashkil qilinadi, ular qon ta'minotini va jigarning bir-biriga nisbatan uzoqlashgan sohalaridan qon oqib kelishini ta'minlab turadi. chunonchi, darvoza venasi o'ng va chap tarmoqlarga bo' linib, tegishli jigarning o'ng va chap bo'lagini oziqlantiradi. bo'laklar o'rtasidagi chegara qiya chiziq botylab pastki kovak venasidan o't qopchasi o'rnigacha va keyin jigar darvozasigaeha boradi, darvoza venasining har ikki tarmog'i, o'z navbatida, yana ikkita tarmoqqa bo'linib sektorlar nomini olgan sohalarni qon bilan ta'minlaydi, ong bo'lakda — oldingi va orqa, chap bo'lakda — medial va lateral sektorlar farqlanadi. sektorlar segmentlarga bo'linadi, ular raqamlar bilan belgilanadi. chap bo'lakni i-iv segmentlar hosil qiladi, bunda i segment jigarning dumsimon bo'lagiga mos keladi il va ill segmentlar chap lateral sektorda, iv segment esa chap medial sektorda joylashgan. jigarning o'ng bo'lagi tarkibiga v-viii segmentlar kiradi. …

3 / 9

epatotsitlar bilan endotelial hujayralaro'rtasida joylashgan disse bo'shlig'igacha o'tkazib, qonni filtrlash xususiyatiga ega bo'lgan fenesterlar bilan ta'minlanadi. subendotelial bo'shliqda yulduzsimon hujayralar (ito hujayralari) topiladi, ular aktin va miozin borligi tufayli muayyan moddalar, masalan endotelin-l ta'siri ostida qisqarish qobiliyatiga ega bo'lib, shu tariqa qon oqimini sinusoidlar darajasida amalga oshirib turadi. qon kapillyarlar orqali o'tib markaziy venaga tushadi, ular birlashib, so'ngra jigar venalarini xosil qiladi. jigar venalari 3-5 ta miqdorda pastki kovak venasiga quyiladi jigar ichi o't yo'llari darvoza venasi va jigar arteriyasini tarmoqlarining yo'li bo'ylab joylashgan. (yng va chap bot lakchali jigar yo'llari birga qo'shilib, umumiy jigar o' t yo'lini (gepatikoxoledox) xosil qiladi. unga qopcha yo'li quyilgandan keyin, bu yo'l — umumiy o't yo'li (xoledox) deb ataladi va me'da osti bezi yo'li bilan birga o'n ikki barmoq iehakka quyiladi limfa dişse bo'shliqlarida xosil bo'ladi. jigarda venoz oqim buzilganda va sinusoidal bosim orta borganda limfa ishlanishi keskin ko'payadi, bu astsit xosil bo'lishining eng …

4 / 9

o' li bo'ylab kiradi va jigar parenximasigacha etib boradi. jigar turli-tuman faoliyatlarni bajaradi: oqsil sintezi, uglevod, yog' almashinuvida qatnashadi, ular bir-biri bilan chambarchas bog'langan. jigarda qon plazmasining asosiy oqsillari (albuminlar, globülinlar fibrinogen), oddiyuglevodlardan glikogen polisaxaridi sintezi sodir bo'ladi va uning glyukoza xosil qilib parchalanishi, yog' utilizatsiyasi, yog kislotalarining parchalanishi va oksidlanib parchalanishi shuningdek fosfolipidlar sintezi ro'y beradi. jigar hujayralarida ammiakdan mochevina xosil bo'lishi kechadi, qon ivish omillari sintezi, bilirubin almashinuvi ta 'minlanadi. jigar endogen va ekzogen toksik moddalarni zararsizlantirishning eng muhim a' zolaridan biri bo'lib hisoblanadi. jigar etishmovchiligining muhim ko'rinishlaridan biri sariqlik hisoblanadi, uning asosini ilgar pıgment almashinuv faoliyatining buzilishi tashkil qiladi. bilirubin gem metobolizmining oxirgi mahsuloti hisoblanib, u gemoglobin, mioglobin, tsitoxromlar, masalan, r450 tsitoxromi molekulalarining tarkibiy qısmi hisoblanadi. bir kecha-kunduzda retikuloendotelial sistemada taxminan 300 mg bilirubin xosil bo'ladi. bunda unıng qariyib 80 0/0 eritrotsitlar gemoglobinidan sintez qilinadi qolgan miqdori esa taloq, suyak iligi, gem saqlaydigan oqsillarning etilmagan hujayralaridan sintez …

5 / 9

ukuron kisłotasi bilan kon t yugatsiya reaktsiyasi ro'y berib, natijada bilirubin mono va diglyukuronidga (bog'langan bilirubin) aylanadi. u suvda eruvchan bo'lib qoladi va olt orqali ajraladi. kon'yugatsiyalanmagan bilirubin sulfodiazoreatkiv bilan molekulalararo vodorod bog'lar to' g'ridan-to'g'ri (spirt bilan vandenberg reaktsiyasi) xosil qilmaydi, shuning uchun kon'yugatsiyalangan (bevosita bilirubin) dan farqli ravishda bilvosita bilirubin deb ataladi. albumin bilan bog'langan va suvda erimaydigan bilvosita bilirubin buyrak kanalchalarida filtrlanmaydi va siydik bilan ajralib chiqmaydi, ingichka ichakda, ol t yo'llarida (ayniqsa bakterial xolangitda) bilirubin urobilinogenga aylanadi, u qonga oson so'riladi„ biroq amalda to'la-to'kis ushlab qolinadi. jigar faoliyati buzilganda urobilinogenning jigardan ekskretsiyasi ortadi, keyinroq yo'g'on ichak mikroflomsi ta'siri ostida bog'langan bilirubindan sterkobilinogen xosil bo'ladi„ u sterkobilinga aylanib axlatga o'ziga xos rang beradi. normada sterkobilinogenning ozroq qismi jigarni chetlab o'tib, to'g'ri ichak venalari bo'ylab, sistem qon oqimiga tushadi va siydik bilan ajraladi, jigarning anatomik nuqsonlari jigaming anatomik nuqsonlari jigarning joylanishi (situs viscerus inversus) va uning tuzilish xususiyatlari bilan …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jigar xirurgik kasalliklari"

jigar xirurgik kasalliklari anatomo-fiziologik xususiyatlari jigar inson organizmining eng yirik a'zolaridan biri hisoblanadi. uning og'irligi 1200-2000 g ni (tana og'irligining 1/50 qismini) tashkil qiladi. u ona qornidagi homila hayotining uchinchi xaftasida o'n ikki harmoq ichak shilliq qavati epiteliyidan ajralib chiqish yo'li bilan rivojlanadi. jigar qorinning o'ng yuqori kvadrantida joylashgan bo'lib qovurg'alar bilan yopilgan- uning yuqori chegarasi o'ng o'rta o'mrov chizig'i bo'ylab iv qovurg'alar oralig'igacha etadi, pastki cheti chaqaloqlarda aksariyat hollarda kindikkacha boradi. emizik yoshidagi bolalarda u qovurg'a cheti ostidan 2-3 sm ga chiqib turadi va taxminan to'rt yoshlarga kelib uning orqasida joylashadi. jigarning pastki chegarasi o'rta chiziq bo'ylab kindik bilan xanj...

This file contains 9 pages in DOC format (179.0 KB). To download "jigar xirurgik kasalliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: jigar xirurgik kasalliklari DOC 9 pages Free download Telegram