gruntlar mexanikasi

DOC 99 pages 3.8 MB Free download

99 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type DOC

Pages 99

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 99

nazorat savollari gruntlar mexanikasi mundarija 1. kirish. 2. gruntlar haqida asоsiy ma`lumоtlar 3. gruntning fizik hossalari 4. gruntning mexanik hossalari 5. tashqi yuk ta’sirida zaminning zo’riqishi va deformatsiya bosqichlari 6. zo’riqishning fazoviy masalasi (yagona yuk, tomonlatri cheklangan yuk ta’siridan zo’riqish 7. zo’riqishning tekislikdagi masalasi 8. zo’riqishning tutash masalasi. gruntning 9. sof og’irligidan zo’riqish 10. inshoot cho’kishi va uni baholash usullari 11. o’ta cho’kuvchan gruntlar “gruntlar mexanikasi zamin va poydevorlar” faniga kirish ma’ruza rejasi 1. bin ova inshootlar barpo etishda “gruntlar mexanikasi” fanining o’rni, ahamiyati va mohiyati. 2. “gruntlar mexanikasi” fani haqida umumiy tushunchalar. 3. grunt, zamin, poydevor haqida asosiy ma’lumotlar. 4. grunt haqidagi limning rivojlanish tarixi. 5. fanning qisqacha mazmuni. har qanday muhandislik inshooti o’zining turg‘unlik holatini uzoq yillar davomida o‘zgartirmay saqlashi, avvalo mustahkamlik va deformatsiya jihatidan zamin gruntlariga qo‘yiladigan talablar bilan belgilanadi. ushbu talablarni bajarilmasligi bilan bog’liq bo’lgan inshootning buzilishi, egilishi, buralishi cho‘kishi va shunga o‘xshash noxush holatlar haqida …

2 / 99

orlar" ga oid bo‘lib, unda turli-tuman geologik va gidrogeologik sharoitlarda barpo etiluvchi zamin va poydevorlarning birgalikdagi ish xycysiyatlari, poydevorlarning turlari, tiklash jarayonlari, ularni hisoblash va loyihalash ishlari, bo‘sh gruntli zaminlarni zichlash va qotirish usullari, o’ta cho’kuvchan gruntli zaminlarda inshoot barpo etish, eskirgan zamin va poydevorlarni ta’mirlash masalalari hal etiladi. a s o s i y t u sh u n ch a l a r. inshootdan tushayotgan yukni zaminga uzatish bilan birga uning turg‘unligini ta’minlovchi yer osti,yoki suvosti qurilma poydevor deb ataladi. 1.1-rasmda tabiiy zaminda joylashgan sayoz poydevor chizmasi tasvirlangan bo‘lib, uning asosiy qismlari quyidagilardan iborat. poydevorni inshootdan ajratib turuvchi sath poydevorning ustki pog‘onasi (a-a), uni zamindan ajratib turuvchi sath esa poydevorning tag yuzasi (b-b), poydevorning yon yuzalari (a-b) uning qirralari deb ataladi. yer yuzasidan poydevor tag sathigacha bo‘lgan masofa poydevor chuqurligi (h) deyiladi. poydevorning ustki pog‘onasi (a-a) bilan tag yuzasi (b-b) oralig‘idagi masofa uning balandligi (h) deb yuritiladi. poydevordan …

3 / 99

g‘langan mayda zarralardan tashkil topgan jinslar hossasini o‘rganishdir. bunday jinslar zarralari orasida g‘ovaklar mavjudligi bilan boshqa jinslardan farqlanadi. g‘ovaklar suv va qisman havo bilan to‘lgan bo‘ladi. ma’lumki, fizika fanida bunday jismlar dispers jismlar deb nomlanadi (dispersus - yunoncha atama bo‘lib, o‘zbek tilida “maydalangan”, “bo‘laklangan” degan ma’noni anglatadi). shunday qilib, gruntlar mexanikasi dispers jismlar mexanikasi shaklida namoyon bo‘ladi. yuqorida aytilganlarga asoslanib, gruntlar mexanikasining masalalarini yechishda yaxlit jism qonuniyatlaridan foydalanish yetarli emas degan hulosaga kelish mumkin. ushbu masalalarni batafsil tushunib yetish uchun g‘ovak jismlarga xos qonuniyatlar: siljishga qarshilik (mustahkamlik), tashqi yuk ta’sirida zichlanish va o’zidan suv sizdirishga oid muammolarni qo‘shimcha ravishda o‘rganish talab etiladi. zamin va poydevorlar barpo etishdagi nuqsonlar. yuqorida ta’kidlanganidek, bino va inshootlarning mustahkamligi va turg‘unligini ta’minlashga oid masalalar zamin gruntlarining mustahkamlik va turg‘unlik darajasi bilan uzviy bog‘liq. shuningdek, poydevor qurilmalarini to‘g‘ri tanlash va ularni tiklash jarayonida yuz beradigan o‘zgarishlar ta’sirini o‘rganish ham ahamiyatlidir. bunday yechimlarning murakkablik darajasi tabiatda uchraydigan …

4 / 99

gruntlar mexanikasi, zamin va poydevorlar ilmining yutuqlari amaliyotga tadbiq etilmasa bino va inshootlarni loyihalashda xatoga yo‘l qo‘yish bilan bog’liq. bu esa ko‘p hollarda xalokatli natija bilan tugashi mumkin. misol tariqasida shimoliy afrikadagi tunis shahrida yuz bergan tegirmon binosining zararlanish hodisasini keltirish maqsadga muvofiqdir (1.2-rasm). mazkur binoni serg‘ovak qumda barpo etilganligi, uning temir-beton qurilmali yaxlit poydevori nihoyatda oz miqdorli (0,04 mpa) bosim ta’sirida bo‘lganligi qayd etilgan. shunday bo‘lishiga qaramay, zamin gruntlarining mustahkamligi va turg‘unligining buzilishi natijasida yuzaga kelgan holat rasmdan yaqqol ko‘rinib turibdi. 1.2-rasm. zaminning cho’kishi natijasida yuz bergan halokat 1957 yilning oktyabr oyida qurilgan osma ko‘prikda yuz bergan halokat o‘z vaqtida ko‘p shov-shuvlarga sabab bo‘lgan. bu ko‘prikni 1942 yilda kanada - alyaska avtomobil yo‘lini bog‘lash maqsadida amerikalik muhandislar barpo etgan edilar. ko‘prikning bosh osma tomoni 285 m, yon tomonlari - 142 m va qirg‘oqqa qaragan tomoni - 41 m uzunlikda bo’lgan. uning qirg‘oq tayanchlari ostidagi zamin muzlik davriga oid tasmasimon …

5 / 99

oradan ko‘p o‘tmay bino ag‘darilib tushdi. bino xalokati yuzasidan ish olib borgan hayyat hulosasiga ko’ra mazkur ko’ngilsiz holat poydevor qoziqlarining o‘rnatilish jarayonida hatolikka yo‘l qo‘yilganligi va zamin gruntlarining hossalari to’liq o’rganilmaganligi oqibatida yuz bergan. 1.3-rasim zaminga cho’kib botgan bino poydevorning yuqori miqdorli va notekis cho‘kishi, aksariyat hollarda, zilzila oqibatida yuz beradi. bunga yaqqol dalil sifatida 1964 yilda yaponiyadagi niiagata shahrida ro‘y bergan halokatli hodisani keltirish mumkin. shahar maydoni deyarli 200 m qalinlikdagi mayda hamda changsimon qum va bir jinsli quyqa loy aralashmasidan tashkil topgan bo‘lib, yer osti suvlari uning yuzasidan 0,5-1,0 m pastda joylashgan. zilzila natijasida shahardagi 300 dan ziyod bino va inshootlar cho‘kib, 30° gacha qiyshaya boshladi (1.3-rasm). 2-5 m.gacha cho‘kkan inshootlar soni 20 dan oshib ketdi. bunda asosan, og‘ir beton va temir-beton inshootlar shikastlanib, yog‘ochli yengil binolar deyarli butun qoldi. yapon olimlarining shohidlik berishicha, shahardagi binolardan 25% zararlanib, ularning 1/3 qismi qurilmalar buzilishi hisobiga, 2/3 qismi esa inshoot …

Want to read more?

Download all 99 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gruntlar mexanikasi"

nazorat savollari gruntlar mexanikasi mundarija 1. kirish. 2. gruntlar haqida asоsiy ma`lumоtlar 3. gruntning fizik hossalari 4. gruntning mexanik hossalari 5. tashqi yuk ta’sirida zaminning zo’riqishi va deformatsiya bosqichlari 6. zo’riqishning fazoviy masalasi (yagona yuk, tomonlatri cheklangan yuk ta’siridan zo’riqish 7. zo’riqishning tekislikdagi masalasi 8. zo’riqishning tutash masalasi. gruntning 9. sof og’irligidan zo’riqish 10. inshoot cho’kishi va uni baholash usullari 11. o’ta cho’kuvchan gruntlar “gruntlar mexanikasi zamin va poydevorlar” faniga kirish ma’ruza rejasi 1. bin ova inshootlar barpo etishda “gruntlar mexanikasi” fanining o’rni, ahamiyati va mohiyati. 2. “gruntlar mexanikasi” fani haqida umumiy tushunchalar. 3. grunt, zamin, poydevor haqida asosiy ma’lumotlar. 4. gru...

This file contains 99 pages in DOC format (3.8 MB). To download "gruntlar mexanikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: gruntlar mexanikasi DOC 99 pages Free download Telegram