markaziy osiyodagi tabiiy xarakterdagi favqulotda vaziyatlar, himoya choralari va zararini kamaytirish.ppt

PPT 17 pages 1018.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1018.0 KB

File type PPT

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

reja: 1. tabiiy tusdagi favfqulotda vaziyatlarning turlari. 2. zilzilaning kelib chiqishi sabablari, tarqalishi va halokatli oqibatlari. 3. zilzilaning inshootlarga ko’rsatgan kuchini o’rganish va baholash. 4. inshootlarni zilzilaga nisbatan zilzila bardoshligini oshirishga qaratilgan chora-tadbirlar. 5. ko’chkilar. umumiy tushunchalar, kelib chiqishi sabablari, tarqalishi va holokatli oqibatlar. 6. sellarning sabablari oldini olish choralari. markaziy osiyodagi tabiiy xarakterdagi favqulotda vaziyatlar, himoya choralari va zararini kamaytirish. tabiiy tusdagi favqulodda vaziyatlar geologik xavfli hodisalar gidromеtrologik xavfli hodisalar favqulodda epidеmiologik, epizootik va epifitotik vaziyatlar zilzilalar еr ko`chishlari tog` o`pirilishlari boshqalar suv toshqinlari sеllar qor ko`chkilari kuchli shamol, dovul alohida xavfli infеktsiyalar yuqumli kasalliklar tеrlama bril kasalligi zoonoz tinfеktsiyalar spid xavfli geologik favqulodda vaziyatlar vazirlar mahkamasining 455-sonli qaroriga ko’ra quyidagilardan iborat: zilzila, kuchki, tog’ o’pirilishi, yer sathining cho’kishi. tabiiy ofatlar, favqulotda vaziyatlarning sodir bo’lishida xavfli geologik jarayon va hodisalar alohida ahamiyatga ega, shuning uchun ularning falokatli oqibatlardan aholini va xalq xo’jaligi ob’yektlarini muhofaza qilish uchun havfli geologik xodisalarning …

2 / 17

rasidagi majburiyatlari 10 – moddasida bayon etilgan. yer yuzasida sodir bo’ladigan xavfli geologik jarayonlar asosan yerning ichki kuchlari va tashqi tabiiy omillar ta’sirida bo’ladi. bundan tashqari ilmiy- texnik va maxsus adabiyotlarda bayon etilgan ma’lumotlarga ko’ra geologik muhitga insonning xo’jalik, qurilish hamda harbiy holatlarda olib boriladigan harakatlar ham ta’sir etadi. natijada ko’lami katta yoki kichik bo’lgan turli xildagi ofatlar vujudga keladi. shahar qurulishi, turar joy binolari, inshootlar qurilishida amaldagi me’yorlar va qoidalarga rioya qilish, zilzila oqibatlarini kamaytirish muammosiga yetarli ahamiyat berish maqsadida birlashgan millatlar tashkiloti 1990-2000 yillar oralig’ini tabiiy favqulodda vaziyatlar bo’yicha xavf – xatarni kamaytirish xalqaro 10 yilligi deb elon qilingan. shu davr ichida bir qator mamlakatlarning markaziy shaharlari “tender” asosida xalqaro “radius” loyihasini amalga oshirish huquqiga ega bo’ldilar. ”radius”ni dastur bo’yicha to’la joriy etish imkoniyati berilgan beshta – mamlakat: addis-abeba (efiopiya), guayakliem (ekvador), tixyana (meksika), zigong (xitoy) shaharlari qatoriga o’zbekiston respublikasi poytaxti toshkent ham kirgan. ii. zilzilaning kelib chiqish …

3 / 17

zilasi nomini (unda 30 ming odam halok bo’lgan) oldi. u 1988 - yili 7 dekabr kuni sodir bo’ldi. dastlabki kuchli silkinishning o’zida 20 mingli spitak shahri va uning atrofidagi bir necha qishloqlar butunlay yakson bo’ldi. 200 mingli leninakan shahri zamonaviy binolarning yarimidan ko’pi quladi yoki tiklab bo’lmaydigan ahvolga keldi. 120 mingli sanoat markazi bo’lgan kirovakan shahri va katta qishloqlar talofat topdi.san-fransiskoda 1906 - yil 18 - apreldagi yer qimirlashida 700 aholi halok bo’lgan. moddiy ziyon 1,5 mlrd. dollorni tashkil qilgan. ikki kun yong’in mobaynida 500 ga yaqin kvartallar yonib hech narsa qolmagan hammasi bo’lib 350 ming kishi halokatga uchragan. yaponiyada 1995 - yil 17 - yanvarda kuchli yer qimirlashi ro’y bergan. uning episentiri yirik koba portining markazida joylashgan bo’lib juda katta ko’lamda muhandislik va kommunal inshootlarning vayron bo’lishiga, uy- joylarni buzilishiga olib kelgan. bu ofat natijasida ularning buzilgan bo’laklari ostida beshming ta odam nobud bo’lgan va 500 ming oila uy-joysiz …

4 / 17

kuchi, ikkinchi navbatda uy–joy binolarini, korxonalarni, inshootlarni ko’rish ishlarining sifatsiz olib borilgani, zilzilaga bardosh beradigan qilib qo’rilmagani, ularni loyihalash va qurishda yo’l qo’yilgan xatoliklar hamda nazoratga kam e’tibor berilgandadir. aholini va xo’jalik inshootlari joylashgan hududlarni zilzila tufayli sodir bo’ladigan halokatdan muhofaza qilishni tashkil qilish uchun zilzila tarqalgan hududlarni, paydo bo’lish sabablarini, genetik turlarini, tasnifini o’rganish, inshootga ko’rsatadigan kuchlarni baholash, bashorat qilish va kompleks chora tadbirlarning tarkibini ko’rib chiqish kerak. zilzila paytida yer qobig’ida seysmik to’lqinlar hosil bo’ladi. to’lqinlarning tarqalish markazi giposentr yoki zilzila o’chog’i deb ataladi. chuqurligi 2 – 70 km ga boradi. yer yuzasidagi markazi –episentr deb ataladi. ma’lumotlarga ko’ra seysmik to’lqinlar uch xil –bo’ylama, ko’ndalang, turlarga bo’linadi. ularning aholi yashaydigan hududlar va inshoatlarga ko’rsatadigan kuchlarining ta’siri yerning geologik, geomorfologik, gidrogeologik va muhandislik geologik sharoitlarga bog’liq bo’lib, ularni o’rganish, baholash, bashorat qilish bilan muhandislik geologiyasi shug’ullanadi. iii. zilzilaning inshootlarga ko’rsatgan kuchini o’rganish va baholash. insoniyat o’zining butun tarixiy taraqqiyoti …

5 / 17

hqari baholashda 8 balli rixter seysmik shkalasidan ham foydalaniladi. bizda asosan 2 turdagi yer qimirlashi kuzatilgan: -uzoq davrli 1,5-2,5 daqiqa davom etadigan; -yuqori chastotali tebranishli 1,5-2,5 soniya davom etadigan. uzoq davrli yer qimirlashda tebranish sekin – asta kuch yig’adi va u ko’p qavatli binolar uchun xavfli hisoblanadi. yuqori chastotali yer qimirlashi energiyasi qisqa davr ichida ajralishi tufayli, oqibatlari ayanchli bo’lishi mumkin, sababi agar sust harakat qilinsa ko’p qurbonlikka olib kelishi mumkin.yer qimirlashning asosiy ko’rsatkichlari – qimirlash markazining chuqurligi va tebranishni qancha muddat davomida takrorlanishidadir . yuqorida aytilganidek yer yuzasidagi uning ta’sir kuchi odatda ballarda baholaniladi. quyida shu nisbiy seysmik shkalani ba’zi o’zgarishlar bilan bayon etamiz : ball-sezilarsiz –faqatgina seysmik asboblardagina qayd qilinadi. ball-juda kuchsiz- uy ichida o’tirgan ba’zi odamlar sezishi mumkin (deraza oynalari titraydi). ball-kuchsiz, ko’pchilik odamlar sezmaydi, ochiq havoda tinch turgan odam sezishi mumkin. osilgan jismlar asta- sekin tebranadi. ball-o’rtacha sezilarli. ochiq havoda turgan odamlar va bino ichidagi kishilar …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markaziy osiyodagi tabiiy xarakterdagi favqulotda vaziyatlar, himoya choralari va zararini kamaytirish.ppt"

reja: 1. tabiiy tusdagi favfqulotda vaziyatlarning turlari. 2. zilzilaning kelib chiqishi sabablari, tarqalishi va halokatli oqibatlari. 3. zilzilaning inshootlarga ko’rsatgan kuchini o’rganish va baholash. 4. inshootlarni zilzilaga nisbatan zilzila bardoshligini oshirishga qaratilgan chora-tadbirlar. 5. ko’chkilar. umumiy tushunchalar, kelib chiqishi sabablari, tarqalishi va holokatli oqibatlar. 6. sellarning sabablari oldini olish choralari. markaziy osiyodagi tabiiy xarakterdagi favqulotda vaziyatlar, himoya choralari va zararini kamaytirish. tabiiy tusdagi favqulodda vaziyatlar geologik xavfli hodisalar gidromеtrologik xavfli hodisalar favqulodda epidеmiologik, epizootik va epifitotik vaziyatlar zilzilalar еr ko`chishlari tog` o`pirilishlari boshqalar suv toshqinlari sеllar qor ko`chki...

This file contains 17 pages in PPT format (1018.0 KB). To download "markaziy osiyodagi tabiiy xarakterdagi favqulotda vaziyatlar, himoya choralari va zararini kamaytirish.ppt", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziy osiyodagi tabiiy xarak… PPT 17 pages Free download Telegram