didaktika

DOC 39 pages 158.5 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 158.5 KB

File type DOC

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

didaktika - pedagogik ta’lim nazariyasi. o’qitish jarayoni yaxlit tizim sifatida. o’rta maxsus va kasb-hunar ta’limi mazmuni. davlat ta’lim standarti. reja: 1. didaktika tushunchasi, mazmuni va uning mohiyati. 2. o‘qitish jarayoni. didaktikaning asosiy kategoriyalari. 3. zamonaviy ta’lim paradigmalari. 4. o‘qitish jarayoni bosqichlari va uning vazifalari. 5. ta’lim qonuniyatlari va tamoyillari. didaktikaning tashkil topishi va rivojlanishi. insonning faoliyatida o'qitish har doim juda muhim ahamiyatga ega bo'lgan. ta'lim tasodifiy, intuitiv xususiyatga ega bo’lganda ham va asosan tasodifan axborotlarni berish hamda taqlid qilishdan iborat bo'lganda ham shunday bo'lgan; keyinchalik ham, ta'lim maqsadga muvofiq muntazam va rejalashtirilgan jarayonga aylanganda, maktab paydo bo'lganida ham shunday bo'lgan. biroq uzoq vaqt davomida ta'limni nazariy tahlil qilish va o'rganish ishlari olib borilmadi, shuning uchun o'z nazariyasiga ega bo'lmadi. faqatgina xvii asr bu sohada muhim o'zgarishlar olib keldi: aynan o'sha paytda ta'lim alohida nom oldi va tarixda birinchi didaktik faoliyatning ilmiy asoslangan tizimiga asos solindi. didaktika (ta'lim nazariyasi: yunoncha «didaktikos» …

2 / 39

lim va tarbiya jarayonini ularning yaxlitligi va birligi asosida o'rganadi. ikki faoliyatning har birining mohiyatini aniq bayon etish uchun didaktika (ta'lim nazariyasi) va tarbiya nazariyasini ajratib ko'rsatadilar. hozirgi davrda didaktika o'qitishning mazmuni, metodlari va tashkiliy shakllarini ilmiy asoslab beruvchi pedagogika sohasi sifatida tushuniladi. umumiy didaktikadan tashqari xususiy didaktikalar yoki alohida fanlar bo'yicha ta'lim metodikasi deb ataluvchi didaktikalar ham mavjud. ularning mazmuni ta'limning ma'lum bosqichlarida u yoki bu fanlarni o'rganish va ta'lim berishning nazariy asoslarini belgilaydi. har bir o'qituvchi didaktika asoslarini puxta bilishi va ularga tayangan holda faoliyatni tashkil etishi zarur. didaktika predmetini aniqlash bo'yicha turli qarashlar ilgari surilgan. qarashlarning turlicha bo'lishi didaktikaning metodologik kategoriyalarini aniq ajratilmaganligi bilan bog’liq. ko'pchilik olimlar ta'lim obyekti deb o'qitish jarayonining maqsadi, mazmuni, qonuniyatlari, metodlari va tamoyillarini ko'rsatadilar. didaktika ta'limni ijtimoiy tajriba berish vositasi sifatida e'tirof etadi. ta'lim yordamida yoshlarni hayotga tayyorlash amalga oshiriladi. ta'limiy faoliyatni tashkil etishda o'qituvchi - o'quvchi, o'quvchi -o'quv materiali, o'quvchi — …

3 / 39

sidagi munosabatlar yetakchi o'rin egallashi lozim ekanligi anglanadi. didaktika predmetining mohiyatini ochishga xizmat qiluvchi yana bir qarash ta'lim-tarbiya jarayonini yaxlit o'rganish zarurligini ilgari suradi. ta'limning tarbiyaviy vazifalari o'quvchining bilimni o'zlashtirishlarini ta'minlabgina qolmay, shaxs xususiyati, uning rivojlanishi, ma'lum ma'naviy-axloqiy sifatlarni o'zlashtirishi, fe'1-atvori, xulqini tarbiyalash uchun zarur shart-sharoitni yaratishdan iborat. didaktikaga ta'limning mazmunli va jaravonli jihatlarini birgalikda o'rganish xosdir. amaliyotni qayta tashkil etish va takomillashtirish masalalarini nazarda tutgan holda didaktika ta'limni faqatgina o'rganish obyekti sifatidagina emas, balki ilmiy asoslangan loyihalashtirish obyekti sifatida qaraydi. umumiy didaktikaning predmeti dars o'tish (o'qituvchi faoliyati) va bilim olish (o'quvchining o'rganish faoliyati)ning o'zaro bog'liqligi va aloqadorligi hisoblanadi. didaktikaning vazifalari quyidagilardan iborat: · ta'lim jarayonlari va ularni amalga oshirish shartlarini ta'riflash va tushuntirish; · ta'lim jarayonini yanada mukammal tashkil etish, ya'ni, ta'lim tizimlari va texnologiyalarini ishlab chiqish; · ta'lim jarayoni uchun xos bo'lgan umumiy qonuniyatlarni aniqlash, omillarini tahlil qilish va ta'riflash. didaktika nazariy va bir vaqtning o'zida me'yoriy-amaliy fan. …

4 / 39

ktik tushunchalar tizimi. muayyan fanga xos bo’lgan tushunchalarda insoniyat tomonidan ijtimoiy taraqqiyot jarayonida to'plangan bilimlar aks etadi. mavjud ilmiy tushunchalar ikki asosiy guruhga ajratiladi: 1) falsafiy tushunchalar; 2) xususiy ilmiy, ya'ni, muayyan fangagina xos bo'lgan tushunchalar. didaktika uchun «umumiy va alohida», «mohiyati va hodisa», «qarama-qarshilik», «bog'liqlik» kabi falsafiy tushunchalar ham muhim ahamiyatga ega. didaktikada qo'llaniladigan umumiy-ilmiy tushunchalar orasida «tizim», «tuzilma», «vazifa», «element» kabilar alohida o'rin tutadi. pedagogikaga xos didaktik tushunchalar sirasiga quyidagilar kiradi: ta'lim — o'quvchilarga nazariy bilimlarni berish asosida ularda amaliy ko'nikma va malakalarni shakllantirish, ularning bilish qobiliyatlarini o'stirish va dunyoqarashlarini tarbiyalashga yo'naltirilgan jarayon; dars — bevosita o'qituvchi rahbarligida muayyan o'quvchilar guruhi bilan olib boriladigan ta'lim jarayonining asosiy shakli; bilim olish — idrok etish, o'rganish, mashq qilish va muayyan tajriba asosida xulq-atvor hamda faoliyat ko'nikma, malakalarining mustahkamlanib, mavjud bilimlarning takomillashib, boyib borish jarayoni; ta'lim jarayoni — o'qituvchi va o'quvchilar o'rtasida tashkil etiluvchi hamda ilmiy bilimlarni o'zlashtirishga yo'naltirilgan pedagogik jarayon. …

5 / 39

oriyalari quyidagilardan iborat: dars, bilim olish, ta'lim, bilim, ko'nikma, malaka, ta'lim maqsadi, ta'lim mazmuni, ta'lim jarayoni, ta'lim jarayonini tashkil etish, ta'lim turlari, shakllari, metodlari va vositalari, ta'lim natijasi. so'nggi paytlarda asosiy didaktik kategoriyalar sirasiga ta'limning didaktik tizimi va ta'lim texnologiyasi kabi tushunchalarni ham kiritish taklifi ilgari surilmoqda. bilim — shaxsning ongida tushunchalar, sxemalar, ma'lum obrazlar ko'rinishida aks etuvchi borliq haqidagi tizimlashtirilgan ilmiy ma'lumotlar majmui; bilim olish - idrok etish, o'rganish, mashq qilish va muayyan tajriba asosida xulq-atvor hamda faoliyat ko'nikma, malakalarining mustahkamlanib, mavjud bilimlarning takomillashib, boyibborish jarayoni; ko'nikma - olingan bilimlarga asoslanib qo'yilgan vazifalar va shartlarga binoan bajariladigan harakatlar yig'indisi; malaka - ongli xatti-harakatning avtomatlashtirilgan tarkibiy qismi; ta'lim - o'quvchilarga nazariy bilimlarni berish asosida ularda amaliy ko'nikma va malakalarni shakllantirish, ularning bilish qobiliyatlarini o'stirish va dunyoqarashlarini tarbiyalashga yo'naltirilgan jarayon; ta'lim metodlari - ta'lim jarayonida qo'llanilib, uning samarasini ta'minlovchi usullar majmui; ta'lim mazmuni - shaxsning aqliy va jismoniy qobiliyatini har tomonlama …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "didaktika"

didaktika - pedagogik ta’lim nazariyasi. o’qitish jarayoni yaxlit tizim sifatida. o’rta maxsus va kasb-hunar ta’limi mazmuni. davlat ta’lim standarti. reja: 1. didaktika tushunchasi, mazmuni va uning mohiyati. 2. o‘qitish jarayoni. didaktikaning asosiy kategoriyalari. 3. zamonaviy ta’lim paradigmalari. 4. o‘qitish jarayoni bosqichlari va uning vazifalari. 5. ta’lim qonuniyatlari va tamoyillari. didaktikaning tashkil topishi va rivojlanishi. insonning faoliyatida o'qitish har doim juda muhim ahamiyatga ega bo'lgan. ta'lim tasodifiy, intuitiv xususiyatga ega bo’lganda ham va asosan tasodifan axborotlarni berish hamda taqlid qilishdan iborat bo'lganda ham shunday bo'lgan; keyinchalik ham, ta'lim maqsadga muvofiq muntazam va rejalashtirilgan jarayonga aylanganda, maktab paydo bo'lganida ham sh...

This file contains 39 pages in DOC format (158.5 KB). To download "didaktika", click the Telegram button on the left.

Tags: didaktika DOC 39 pages Free download Telegram