ta'lim nazariyasi

DOC 72 стр. 600,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 72
ta’lim nazariyasi reja didaktikaning predmeti, vazifalari va asosiy kategoriyalari. sharq va g‘arb mutafakkirlarining pedagogik g‘oyalari. ta’lim paradigmalari, prinsiplari, qonuniyatlari. ta’lim jarayoni. ta’lim metodlari, shakllari va vositalari. dars – ta’limning asosiy shakli sifatida. dars tipologiyasi va unga qo‘yiladigan didaktik talablar ta’lim sifatini nazorat qilish. nazorat shakllari, turlari va qonuniyatlari. tayanch tushunchalar: didaktika, ta’lim tizimi, ta’lim maqsadi, ta’lim vositalari, bilim ko‘nikma, malaka, metod, o‘qitish metodi, usul, metodika, qoida kategoriyalar, hikoya, suhbat, tushuntirish, ma’ruza. didaktika. didaktikaning predmeti va vazifalari pedagoglar fikricha, ta’lim barcha davrlarda ham ijtimoiy hodisa sanaladi. ta’lim shaxs tomonidan ijtimoiy tajribalarning o‘zlashtirilish jarayonini tezlashtiradi, uni zarur ko‘nikma va malakalar bilan qurollantiradi. pedagog – olimlar yillar davomida ta’lim tizimida nega o‘qitamiz? nimani o‘qitamiz? qanday o‘qitamiz? qayerda o‘qitamiz? kabi savollarga javob izladilar. didaktika “nimaga o‘qitish?”, “nimani o‘qitish?”, “qayerda o‘qitish?”, “qanday o‘qitish?” kabi savollarga javob beradi. ushbu holatga asosan 1990 yillarning o‘rtalarida ta’lim sohasiga oid teoriyalar va ularning asoschilari, o‘sha davr amaliy darslari va …
2 / 72
i o‘qitish va tarbiyalashga e’tiborni qaratadi. shu bois didaktika (ta’lim nazariyasi) va tarbiya nazriyasi pedagogika fanining muhim tarkibiy qismlari hisoblanadi. ushbu mavzuda shaxs tomonidan ijtimoiy tajriba o‘z ichiga bilimlar, amaliy ko‘nikmalar va mahoratni, hamda ijodiy faoliyat usullarini olish uning muhim jihati ekanligi ko‘rsatilgan. ko‘rsatilgan ushbu vazifa o‘qitish jarayonida hal qilinadi. didaktikni ta’lim nazariyasi sifatidagi taraqqiyoti didaktika – pedagogikaning ta’lim, bilim berish jarayoni va o‘qitish nazariyasini umumiy qonuniyatlarini o‘rganuvchi mustaqil bo‘limi hisoblanadi. didaktika yunoncha “didasko” so‘zidan olingan bo‘lib, “o‘qitish”, “o‘rgatish” ma’nolarini bildiradi. ta’lim qonuniyatlarini o‘rganish, tahlil qilish jarayonida ta’lim tushunchasi uning mohiyati, mazmun va vazifalari, o‘qitish prinsiplari shakllari haqidagi bilimlar bayon etiladi. didaktika – ta’lim nazariyasi. didaktika – bilim berish nazariyasi. aniqrog‘i, ta’lim – tarbiya beruvchilar va ularni oluvchilar orasidagi pedagogik munosabatlarning kechish qonuniyatlarini aniqlovchi va shu sohada qo‘llaniladigan tushuncha, atama va qoidalarni ilmiy asoslab beruvchi hamda ularni boshqalarga o‘rgatuvchi pedagogik ilm – fan tarmog‘idir. didaktikaning predmeti,vazifasi va funksiyalari. didaktika predmetini …
3 / 72
sh xosdir. amaliyotni qayta tashkil etish va takomillashtirish masalalarini nazarda tutgan holda didaktika ta’limni faqatgina o‘rganish obyekti sifatidagina emas, balki ilmiy asoslangan loyihalashtirish obyekti sifatida qaraydi. didaktika butun pedagogik faoliyat uchun, ya’ni ta’lim-tarbiya bilan shug‘ullanuvchilarning nazariy va amaliy harakatlari uchun metodologik asos vazifasini o‘taydi. shunday ekan, didaktikaning tadqiqot obyekti, predmeti, maqsadi va ilmiy-tadqiqot metodlari nimadan iborat, degan savollarga javob topish mumkin. didaktikaning ilmiy tadqiqot obyekti – uzluksiz ta’lim va tarbiya jarayonidir. didaktikaning ilmiy tadqiqot predmeti – ta’lim-tarbiya jarayonini tashkil etuvchi “ta’lim-tarbiya oluvchi”, “ta’lim-tarbiya beruvchi”, “o‘quv dasturi, darslik va boshqa didaktik materiallar”, “o‘qitishning usul va uslublari” hamda “o‘qitishning texnik vositalari” orasidagi funksional aloqadorliklardan iboratdir. didaktikaning maqsadi – shu funksional aloqadorliklarning mavjudligi ta’lim-tarbiya jarayonining ichki qonuniyatidan kelib chiqqanligini isbotlash va ularni bir-biriga mutanosib ravishda taraqqiy ettirishdir. bu degani ta’lim-tarbiya jarayonida qatnashuvchi biron-bir elementi o‘zgarsa, uning boshqa qismlarining ham shunga moslashtirish zarur ekanini isbotlab berishdir. masalan, ta’lim-tarbiya jarayoni kechadigan sinf yoki auditoriyadagi pedagog …
4 / 72
foydalanadi: tarixiy va ilmiy adabiyotlarni tahlil qilish, o‘quv-uslubiy hujjatlarni o‘rganish, fanlardan bilim berish amaliyotini sintezlash, statik usullar, maqsadli suhbat, qiyosiy tasnif, taqqoslash va hokazo. shu bilan birgalikda, didaktikada nisbatan yangi hisoblanuvchi – majmuaviy yondoshuv, grafoanalitiq matematik modellashtirish, sosiologik tadqiqot usullaridan ham foydalaniladi. didaktikaning vazifalari quyidagilardan iborat: yaxlit ta’lim-tarbiya jarayonida didaktika fanining vazifalari: birinchi vazifasi– bilim egallash va ularni ko‘nikma va malakaga aylantirish qonuniyatlarini aniqlab berish. bu borada didaktika ancha yutuqlarga erishgan bo‘lib, ta’lim-tarbiya jarayonini amalga oshirishning quyidagi qonuniyatlarini, ya’ni tamoyillarini aniqlagan. bularga: bilimni uzatishda ilmiy asoslab berish, ta’lim oluvchilar imkoniyati va yosh xususiyatlaridan kelib chiqish, ko‘rgazmaliliq muntazamliq ta’lim va amaliyot birligi, onglilik va faolliq tizimlik va izchilliq ta’lim va tarbiyaning birligi tamoyillari kiradi. bular mavzumizning ikkinchi qismida, keyingi sahifalarida batafsil tushuntirilib beriladi. ikkinchi vazifasi – ta’lim mazmunining tuzilishi va hajmini belgilash. uchinchi vazifasi –ta’lim-tarbiya berishning shakllari va usullarini takomillashtirish. to‘rtinchi vazifasi – yaxlit ta’lim-tarbiya jarayonini o‘quvchi va talabalarning tarbiyalanganlik holatiga …
5 / 72
limlar beriladi, zaruriy ko‘nikma va malakalar xamda e’tikodlar shakllantiriladi. ta’lim o‘kituvchi va o‘quvchi-talabalarning birgalikdagi faoliyati bo‘lib, u ikki tomonlama xarakterga ega, ya’ni unda ikki tomon o‘kituvchi va o‘quvchi-talaba faol ishtirok etadi. o‘kituvchi anik maksadni ko‘zlab, reja va dastur asosida bilim, ko‘nikma va malakalarni singdiradi, o‘quvchi-talabalar esa uni faol o‘zlashtirib oladi. bildirish, bilish murakkab, kiyin, ziddiyatli jarayondir. bu jarayonda inson psixikasiga tegishli sezgi, idroq xotira, xayol, diqqat, tasavvur, tafakkur va nutq kabi jarayonlar faol ishtirok etadi va muhim rol o‘ynaydi. ta’lim berish, yoshlarga bilim berish, ularda ko‘nikma va malakalarni xosil kilish, ya’ni haqiqatlarni ocha olishga qodir bo‘lgan jiddiy mantiqiy tafakkurni tarbiyalashdir. didaktikaning ilmiy-nazariy vazifasi ta’limning mavjud jarayonlarini o‘rganish, uning turli jihatlari o‘rtasidagi bog‘liqliklar, ularning mohiyatini ochib berish, rivojlanish tendensiyalari va kelajagini aniqlashdan iboratdir. o‘zlashtirilgan nazariy bilimlar ta’lim amaliyotini yo‘naltirish, ta’limni jamiyat tomonidan qo‘yilayotgan ijtimoiy talablarga muvofiq takomillashtirishga imkon beradi. ta’lim mazmunini anglab olish, ta’lim tamoyillari, ta’lim metod va vositalarini qo‘llash me’yorlarini …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 72 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ta'lim nazariyasi"

ta’lim nazariyasi reja didaktikaning predmeti, vazifalari va asosiy kategoriyalari. sharq va g‘arb mutafakkirlarining pedagogik g‘oyalari. ta’lim paradigmalari, prinsiplari, qonuniyatlari. ta’lim jarayoni. ta’lim metodlari, shakllari va vositalari. dars – ta’limning asosiy shakli sifatida. dars tipologiyasi va unga qo‘yiladigan didaktik talablar ta’lim sifatini nazorat qilish. nazorat shakllari, turlari va qonuniyatlari. tayanch tushunchalar: didaktika, ta’lim tizimi, ta’lim maqsadi, ta’lim vositalari, bilim ko‘nikma, malaka, metod, o‘qitish metodi, usul, metodika, qoida kategoriyalar, hikoya, suhbat, tushuntirish, ma’ruza. didaktika. didaktikaning predmeti va vazifalari pedagoglar fikricha, ta’lim barcha davrlarda ham ijtimoiy hodisa sanaladi. ta’lim shaxs tomonidan ijtimoiy tajribalarnin...

Этот файл содержит 72 стр. в формате DOC (600,5 КБ). Чтобы скачать "ta'lim nazariyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ta'lim nazariyasi DOC 72 стр. Бесплатная загрузка Telegram