diffuziya koeffitsiyentini optikaviy metod yordamida aniqlashni o'rganish

DOC 24 pages 194.5 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 194.5 KB

File type DOC

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ diffuziya koeffitsiyentini optikaviy metod yordamida aniqlashni o'rganish reja: kirish 1.diffuziya koeffisentini hisoblash 2.o`zaro diffuziya koeffisienti 3.termik diffuziya xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish diffuziya (lot. diffusio — singish, tarqalish) — molekulalar, atomlar, ionlar va kolloid zarralarning tar-tibsiz issiklik harakati natijasida bir moddaning ikkinchi moddaga oʻz-oʻzidan oʻtishi, birining ikkinchisiga singib ketishi. diffuziya gaz, suyuklik yoki qattiq jismlarda boʻladi va tezligi moddaning zichligi va qovushoqligi, temperatura, diffuziyalanuvchi zarraning tabiatiga va h. k.ga bogʻliq. temperatura koʻtarilishi bilan diffuziya tezlashadi. kurs ishining maqsadi: bir aralashmali sistema (bir modda)dagi diffuziya oʻz diffuziya, koʻp aralashmali sistema (gaz, suyuq yoki qattiq eritmalar)dagi diffuziya geterodiffuziya deyiladi. fan va texnika sohalarida diffuziya ning ahamiyati katta; kimyoda diffuziya usuli erigan moddaning molekulyar ogʻirligini aniqlashda qoʻllaniladi. biologiyada oziq …

2 / 24

boʻladi. bular oʻz navbatida maʼdan konlarini qidirishda asosiy omillardan hisoblanadi. fizikada molekulalar (atomlar) diffuziya sidan tashqari oʻtkazuvchanlik elektronlari, kovaklar, neytronlar va b. zarralar diffuziya si ham oʻrganiladi. issiqlik oʻtkazuvchanlik - biror muhitda uning turli qismlaridagi temperaturaning muvozanat qiymatidan chetlashishi natijasida issiqlik oqimining vujudga kelishi hodisasi. i. oʻ. issiqlik oqimi zichligi bilan uni vujudga keltirgan moddadagi temperatura gradiyenti orasidagi proporsionallik koeffitsiyenti — i. oʻ. koeffitsiyenti % bilan ifodalanadi. har xil jism is-siqlikni turlicha oʻtkazadi. mac, qat-tiq yoki suyuq jismlarning i. oʻ. xossasi gaznikidan yuqori. kumush eng katta i.oʻ.gaega: x=428j/m-strad). qat-tiqjismning i. oʻ. i uning tuzilishiga bogʻliq. 1.diffuziya koeffisentini hisoblash diffuziya prosessisining sekin o`tishini oson tushuntirib beradi. buning sababi shuki, havo gaz molekulalari bir nuqtadan ikkinchi nuqtaga ko`chishi uchun bir nuqtalarni birlashtiruvchi to`g`ri chiziqdan hisoblangan masofaga qaraganda bir necha marta uzoq bo`lgan siniq chiziq shakldagi yo`lni o`tishlari kerak. bunday sifatiy tushuntirishdan tashqari, kinetic nazariya diffuziya koeffesentining kattaligini miqdoriy baholash va uni molekulyar …

3 / 24

o`nalishida (o`ngga) kesib o`tadigan n1 molekulalar soni bilan ana shu yuzni shu vaqt ichida qarama qarshi yo`nalishda (chaga) kesib o`tadigan molekulalar soni n2 orasida ayrimaga teng bo`ladi: n=n1-n2 1 sm2 yuzni kesib o`tayotgan molekulalar sonini qanday aniqlash kerak. agar barcha molekulalar x o`qi bo`ylab yo`nalgan birday v tezlik bilan harakatlanganda edi, u holda 1 sm2 yuzni 1 sek da kesib o`tayotgan molekulalar soni nv ga teng bo`lar edi, bu yerda n –hajm birligidagi molekulalar soni. aslida molekulalarning tezliklar bo`yicha taqsimoti mavjud, biroq biz qo`pol bo`lsada, barcha molekulalarning tezligi birday -υ o`rtacha tezlikka teng deb olamiz. shuningdek, molekulalarning issiqlik tezliklari uchta o`zaro perpendikulyar yo`nalishlar buylab tekis taqsimlangan deb olamiz. unda hajm birligidagi barcha molekulalarning 1/3 qismi x o`q buylab va bu molekulalarning yarmisi x o`qning musbat yo`nlishi bo`ylab, ya`niy yuzga qarab va yarmisi qarama-qarshi yo`nalishda yuzdan uzoqlashish yo`nalishida harakatlanadi. binobarin, s yuzning 1 sm2 ni 1 sek ichida chapdan o`ngga kesib …

4 / 24

gidagi farki bulgani uchun 7 ;. masofada fark ga teng bo`ladi. bu formula λ etarlicha kichik bo`lganidagina o`rinli bo`ladi. shunday qilib, diffuuzion oqim uchun shunday ifodani hosil qilamiz: yoki bu tezlikning har ikki qismi morlekula massasi m ga kupaytirib yozamiz: bilan taqqoslab diffuziya koeffisenti uchun bizning qiziqtirgan ifodani olamiz: (1) bu ifodadan diffuziya koeffisenti gaz bosimiga teskari proporsional (chunki, λ~1/p) va temperaturadan chiqarilgan kvadrat ildizga to`g`ri proporsional ekanini ~ ) ko`rami. formulani chiqarish ikkinchi komponentaning diffuziyalanishi nazarga olinmadi. aslida ikkinchi komponenta ham diffuziyalanadi va u ma`lum darajada biz qarayotgan komponentaning diffuziyalanadi va u ma`lum darajada biz qarayotgan komponentaning diffuziyalanishiga ta`sir qilmay iloji yo`q. masalan vodorod va karbonat angidrid gazining aralashmasida vodorod karbonat angidridga nisbatan ancha diffuziyalanishi kerak, chunki ayni shu temperaturada vodorod molekulalarining issiqlik harakatning o`rtacha tezligi deyarli bir marta katta va bundan tashqari, vodorod molekulalarining erkin yugurish yo`li uzunligi ham katta. biroq bu bir yo`nalishda o`tayotgan vodorodning hajmi qarama …

5 / 24

eb ataladi, (1) formula esa o`z-o`zidan diffuziyalanish koeffisentini ifodalaydi. masalan, gaz aralashmasi ayni bir moddaning bir-biridan faqat massasi jihatidan bir oz farq qiluvchi, lekin boshqa hossalari uncha farq qilmaydigan ikki turli izotopidan tarkib topgan bo`lsa, shunday hodisa bo`ladi. agar oz itoplardan biri radioaktiv bo`lsa, ularning nurlanishidan bunday hodisani kuzatish ham mumkin. o`zaro diffuziya koeffisienti biroq (g) ifodani ikki hil gaz aralashmasi uchun ham tu`gri bo`ladigan kilib u`zgartirish mumkin. buning uchun kompenseisiyalovchi gaz oqimining mavjudligini nazarga olish kerak. (1) tenglama aralashmasining bir komponentiga tegishli va shu komponentaning sof diffuzion oqimini harakterlaydi deb hisoblaylik: (2-1) 1 indekslar tenglamaning birinchi komponentaga tegishli ekanini. massa belgisidan shtrih esa m1 ning diffuziya nuli u`tgan massa ekanini bildirsin. huddi shunday tenglamani ikkinchi komponenta uchun ham yozishimiz mumkin: (2.2) bunda dp1/dx va dp2/dx birinchi va ikkinchi komponentalar zichligining x o`q bo`ylab harakatga kelishi va bu harakatning v tezligi shunday bo`lishi kerakki, gazning pu oqimi (bu erda p-aralashmaning …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diffuziya koeffitsiyentini optikaviy metod yordamida aniqlashni o'rganish"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ diffuziya koeffitsiyentini optikaviy metod yordamida aniqlashni o'rganish reja: kirish 1.diffuziya koeffisentini hisoblash 2.o`zaro diffuziya koeffisienti 3.termik diffuziya xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish diffuziya (lot. diffusio — singish, tarqalish) — molekulalar, atomlar, ionlar va kolloid zarralarning tar-tibsiz issiklik harakati natijasida bir moddaning ikkinchi modd...

This file contains 24 pages in DOC format (194.5 KB). To download "diffuziya koeffitsiyentini optikaviy metod yordamida aniqlashni o'rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: diffuziya koeffitsiyentini opti… DOC 24 pages Free download Telegram