qadimgi davlatlar tarixi

DOC 64 pages 172.5 KB Free download

64 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 172.5 KB

File type DOC

Pages 64

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 64

1. qadimgi sharq mamlakatlarida davlat va huquqning rivojlanishi xususiyatlari qadimgi sharq mamlakatlarida davlatlar irrigatsion dehqonchilikka asoslangan jamiyatlarda vujudga kelgan. markazlashgan hokimiyat, diniy boshqaruv, yozma qonunlarning paydo bo‘lishi, shuningdek, mulkchilik va tabaqaviy ijtimoiy tuzum huquqning shakllanishiga asos bo‘lgan. 2. qadimgi sharqda davlatlarning tashkil topishi, taraqqiyot bosqichlari va ijtimoiy tuzumining o‘ziga xos xususiyatlari davlatlar ilohiy kuchga tayanuvchi shohlar boshqaruvida bo‘lgan. dastlab shahar-davlatlar (misrda nomlar, mesopotamiyada shaharlar), so‘ng markazlashgan imperiyalar paydo bo‘lgan. jamiyatda ruhoniylar, harbiylar va dehqonlar qatlamlari mavjud edi. 3. qadimgi hindiston davlatining tashkil topishi ind daryosi bo‘ylarida joylashgan ilk shaharlar (harappa va mohenjo-daro) asos bo‘lgan. keyinchalik ariylar kelishi bilan varna tizimi qaror topdi va mahalliy boshliqlar tomonidan boshqariladigan davlatlar paydo bo‘ldi. 4. mesopotamiyada qadimgi davr davlatchiligi va huquqi mesopotamiya shahar-davlatlari shaklida vujudga kelgan. uruk, ur, bobil kabi shaharlar yiriklashib, davlatga aylangan. huquqiy tizimda xammurapi qonunlari muhim rol o‘ynagan. 5. xitoyda davlatning tashkil topishi xitoyda ilk davlatlar sariq daryo bo‘yida vujudga kelgan. …

2 / 64

yillar) – misr tarixining dastlabki bosqichi bo‘lib, fir’avnlar tomonidan boshqarilgan. bu davrda piramidalar qurilgan, markazlashgan davlat shakllangan. 9. qadimgi bobilning davlat tuzumi markazlashgan monarxiya bo‘lib, shoh hokimiyatni diniy asos bilan yuritgan. ma’muriy tizimda noiblar, harbiylar va sudyalar faoliyat yuritgan. xammurapi davrida davlat huquqiy jihatdan mustahkamlangan. 10. qadimgi sharq mamlakatlari huquq manbalariga umumiy tavsif asosiy manbalar: odat huquqi, diniy ko‘rsatmalar, yozma qonunlar (masalan, xammurapi qonunlari, manu qonunlari, avesto). ular mulkiy, oila, jinoyat va sud tizimini tartibga solgan. 11. qadimgi hind huquqi manu qonunlari asos bo‘lib xizmat qilgan. ular kasta tizimi asosida ijtimoiy hayotni tartibga solgan. har bir varnaga alohida huquqiy me’yorlar qo‘llanilgan. 12. qadimgi sharqda jinoyat va jazo masalalari jinoyatlar qattiq jazolangan: o‘lim, a’zoni kesish, qasos, jarima. ko‘p hollarda jinoyatga teng jazo (talion) qo‘llanilgan. jinoyat – shaxsga, oilaga yoki davlatga qarshi qilingan harakat sifatida qaralgan. 13. qadimgi xitoyda jinoyat huquqi jinoyatlar uchun qat’iy jazolar belgilangan: qamoq, surgun, a’zoni kesish. jinoyat va …

3 / 64

er-xotin o‘rtasidagi huquqiy nizolar qat’iy tartibga solingan. ayollar uchun jazolar ko‘pincha og‘irroq bo‘lgan. 18. xammurapi qonunlarida mulkka qarshi jinoyatlar o‘g‘irlik, bosqinchilik, mulkka zarar yetkazish jazolangan. o‘g‘irlik qilganlar ko‘pincha o‘lim jazosiga hukm qilingan. 19. xammurapi qonunlarida shaxsga qarshi jinoyatlar yaralash, kaltaklash, o‘ldirish jinoyatlar sifatida ko‘rilgan. talion tamoyiliga ko‘ra jazolangan: aybdorning o‘zi ham xuddi shunday zarar ko‘rgan. 20. manu qonunlarida davlatga qarshi qaratilgan jinoyatlar soliq to‘lamaslik, hukmdorga bo‘ysunmaslik, fitna uyushtirish og‘ir jinoyat deb hisoblangan. jazolar o‘lim, surgun yoki mulkni musodara qilish bo‘lgan. 21. qadimgi misrda sud ishlarining yuritilishi maxsus sudyalar (vizirlar) tomonidan olib borilgan. yozma guvohlik va dalil asosida qarorlar chiqarilgan. qonunlar diniy normalarga tayangan. 22. qadimgi hindistonda sud ishlari sud hukmdor yoki uning vakillari tomonidan amalga oshirilgan. kasta tizimi sud qarorlariga ta’sir ko‘rsatgan: yuqori kastadagilarga nisbatan yumshoqroq yondashilgan. 23. qadimgi xitoyda davlat sudi davlat sudi markazlashgan tizim bo‘lib, imperator hukmi hal qiluvchi rol o‘ynagan. jinoyat sodir etganlarning ijtimoiy kelib chiqishi hukmga …

4 / 64

edi. shaharlar va qishloqlardan iborat ijtimoiy tuzum mavjud bo‘lib, aholining asosiy qismi dehqonlar edi. 27. qadimgi so‘g‘diyona davlati ijtimoiy va davlat tuzumi haqida nimalarni bilasiz? so‘g‘diyona mustaqil shahar-davlatlardan tashkil topgan. har bir shahar o‘z hokimiga ega bo‘lgan. savdo, hunarmandchilik va madaniyat yuksak darajada rivojlangan. 28. qadimgi qang‘ davlati ijtimoiy va davlat tuzumi haqida nimalarni bilasiz? qang‘ davlatida markaziy hokimiyat mavjud bo‘lib, urug‘-qabila boshliqlari orqali boshqaruv amalga oshirilgan. harbiy qatlam muhim o‘rin tutgan. 29. ahmoniylar davrida ijtimoiy-siyosiy tuzumda qanday o‘zgarishlar yuz berdi? satrapiya tizimi joriy etildi. har bir satrap mustaqil yurituvchi bo‘lib, markaziy hokimiyatga bo‘ysungan. yagona soliq va pul tizimi ishlab chiqildi. 30. iskandar zulqarnayn qanday islohatlarni amalga oshirdi? yunon va sharq madaniyatini birlashtirdi. mahalliy boshqaruvchilarni lavozimda qoldirib, ularni o‘ziga bo‘ysundirdi. harbiy va iqtisodiy sohalarda integratsiyalashgan tizim yaratdi. 31. salavkiylar davlatining vujudga kelishi va ijtimoiy-siyosiy tuzumi haqida gapirib bering. iskandarning vorislari tomonidan tashkil etilgan. yunoncha boshqaruv tizimi va sharqona soliq-siyosiy an’analar …

5 / 64

aruv kuchli bo‘lgan. 35. odat huquqi va ilk huquqiy manbalar haqida gapirib bering. odat huquqi – jamiyatda uzoq yillar davomida shakllangan, yozma bo‘lmagan qoidalardir. ilk huquqiy manbalar esa xammurapi qonunlari, manu qonunlari va avestodagi me’yorlardir. 36. “avesto”da qanday huquqiy masalalar yoritilgan? oila, meros, jinoyat va ibodat bilan bog‘liq huquqiy me’yorlar yoritilgan. ezgulik va yovuzlik tushunchalari asosida qonunlar ishlab chiqilgan. 37. “avesto”da mulkiy munosabatlarning tartibga solinishi haqida nimalarni bilasiz? er, mol-mulk, chorva, xonadon egasi huquqlari belgilangan. boshqalarning mulkiga zarar yetkazish jinoyat hisoblangan. 38. “avesto”da oila munosabatlarining tartibga solinishi qanday belgilangan? nikoh, ajralish, er va xotin huquqlari ko‘rsatilgan. farzandlar tarbiyasi va merosga bo‘lgan huquqlar alohida belgilangan. 39. “avesto”da jinoyat va jazo masalalari qanday belgilangan? yovuzlikka qarshi kurash asosida jinoyatlar belgilangan. jazolar og‘ir bo‘lgan: jismoniy jazo, jarima, ibodat bilan poklanish. 40. “avesto”da sud ishlarining yuritilishi haqida nimalar deyiladi? sudlar diniy asosda yuritilgan. gunohkorlikni aniqlash uchun guvohlar, qasam ichish va ruhoniylarning hukmi asosiy rol …

Want to read more?

Download all 64 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi davlatlar tarixi"

1. qadimgi sharq mamlakatlarida davlat va huquqning rivojlanishi xususiyatlari qadimgi sharq mamlakatlarida davlatlar irrigatsion dehqonchilikka asoslangan jamiyatlarda vujudga kelgan. markazlashgan hokimiyat, diniy boshqaruv, yozma qonunlarning paydo bo‘lishi, shuningdek, mulkchilik va tabaqaviy ijtimoiy tuzum huquqning shakllanishiga asos bo‘lgan. 2. qadimgi sharqda davlatlarning tashkil topishi, taraqqiyot bosqichlari va ijtimoiy tuzumining o‘ziga xos xususiyatlari davlatlar ilohiy kuchga tayanuvchi shohlar boshqaruvida bo‘lgan. dastlab shahar-davlatlar (misrda nomlar, mesopotamiyada shaharlar), so‘ng markazlashgan imperiyalar paydo bo‘lgan. jamiyatda ruhoniylar, harbiylar va dehqonlar qatlamlari mavjud edi. 3. qadimgi hindiston davlatining tashkil topishi ind daryosi bo‘ylarida joylash...

This file contains 64 pages in DOC format (172.5 KB). To download "qadimgi davlatlar tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi davlatlar tarixi DOC 64 pages Free download Telegram