o‘zbekistonda ijtimoiy himoya tizimini takomillashtirish zarurati

DOC 20 pages 494.0 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 494.0 KB

File type DOC

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

kirish o‘zbekistonda mustaqillikning dastlabki yillaridan boshlab bozor iqtisodiyoti qonun-qoidalari asosida aholini ijtimoiy muhofaza qilish tizimi ishlab chiqildi va u doimiy ravishda yo‘l xapitalari ishlab chiqish, strategiyalar qo‘llanilishi bilan takomillashtipib borilmoqda. lekin shunday bo‘lishiga qapamay, hozirgi kundagi mavjud vaziyat respublikada aholini ijtimoiy himoya qilish tizimini yanada takomillashtirish va kambag‘allik darajasini qisqartipish dasturlari samaradorligini oshirish zaruriyatini vujudga keltirmoqda. o‘zbekiston respublikasi prezidenti sh.m. mirziyoyev ta’kidlaganidek, «biz bu yil tariximizda ilk bor pensiya va ijtimoiy nafaqalar miqdorini minimal iste’mol xarajatlaridan kam bo‘lmagan darajaga olib chiqdik. mamlakatimizda pandemiyadan oldingi davrda ishsizlar soni 1 mln. 350 mingga yaqin bo‘lgan bo‘lsa, pandemiya sharoitida ushbu ko‘rsatkich qariyb 2 mln. kishiga еtdi.1 shu bois, mamlakatimiz byudjet muassasalari xodimlarining ish haqi, pensiya, stipendiya va ijtimoiy nafaqalar hajmini inflyatsiya sur’atlaridan yuqori miqdorda oshirish, mehnat bozori mutanosibligini va infratuzilmasi rivojlanishini ta’minlash, mehnatga layoqatli aholining mehnat va tadbirkorlik faolligini to‘liq amalga oshirish uchun sharoitlar yaratish, ish kuchi sifatini yaxshilash, ishga muhtoj shaxslarni kasbga …

2 / 20

orasidagi ishlarni takomillashtirish va samaradorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qarori hamda boshqa me’yoriy-huquqiy hujjatlarda belgilangan vazifalarni amalga oshirishga qaratilgan fikr va mulohazalardan iborat. aholining ijtimoiy jihatdan muhtoj qatlamlarini aniqlash metodologiyasi, ijtimoiy jihatdan muhtoj aholi qatlamlariga ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatish va ularni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash, aholini ijtimoiy himoya qilish tizimining amal qilish mexanizmiga bag‘ishlangan ilmiy tadqiqotlar g. bacco, m. dolls, c. bexpendt, j. bepg, p. mepkl, b. babajanyan, p. bettie kabi chet el olimlarining ilmiy ishlarida tahlil etilgan. g‘apb iqtisodchilari daromadni mehnat va kapitalni samarali ishlatish natijasi deb hisobladilar. u.petti daromadni o‘zgalar mehnati mahsuli deb izohlagan bo‘lsa, fpansiyada fiziokratlar daromadga yеrni unumli ishlatishdan tushadigan mahsulot sifatida qaraydilar. a.smit daromadni tovarda gavdalangan mehnatdan, unga to‘lanadigan ish haqidan va foydadan tashkil topishini aytib o‘tadi. keyinchalik har qanday tovar o‘zida mehnat orqali hosil bo‘ladigan qiymat, buning zaminida renta va foyda mujassam bo‘lishini ta’kidlab, ish haqi, foyda va renta har qanday daromadning 3 ta dastlabki manbai bo‘lib qolishini …

3 / 20

ish haqi, tadbirkorlik faoliyatidan olingan daromadlar, nafaqa, pensiya, stipendiya shaklidagi barcha pul tushumlarini, mulkdan foiz, dividend, renta shaklida olinadigan daromadlar, qimmatli qog‘ozlar, ko‘chmas mulk, qishloq xo‘jaligi mahsulotlari, hunarmandchilik buyumlarini sotishdan va har xil xizmatlar ko‘rsatishdan kelib tushadigan daromadlarni5 o‘z ichiga oladi. aholi daromadlari nafaqat moddiy ahvolni belgilaydi, balki iqtisodiyot samaradorligini va jamiyatdagi iqtisodiy munosabatlarni ham aks ettiradi. daromadlar darajasi, tarkibi, dinamikasini aholi xarajatlari bilan taqqoslash orqali jamiyatning turli guruhlari va tabaqalari o‘rtasidagi tabaqalanish tavsiflanadi. demak, daromad bevosita aholi turmush darajasi bilan bog‘liq. tadqiqot metodologiyasi o‘zbekistonda aholi daromadlari va turmush darajasi mexanizmi jarayonida tizimli tahlil, induksiya va deduksiya, mantiqiy va iqtisodiy-statistik tahlil, taqqoslash, statistik ma’lumotlarni guruhlash, ekonometrik tahlil va prognozlashtirish usullari qo‘llanilgan. tahlil va natijalar aholi turmush darajasi va sifati iqtisodiy-ijtimoiy siyosatning, aholi daromadlari va xarajatlarini tartibga solish bo‘yicha siyosatning natijasi ko‘rsatkichidir. turmush darajasini aniqlashda «iste’mol savati»dan, ya’ni muayyan iste’mol darajasini ta’minlovchi tovarlar va xizmatlar majmuidan foydalaniladi. iste’molning minimal darajasi «qashshoqlik …

4 / 20

abini tartibga soladi, jismoniy shaxslarning imtiyozlarini shakllantiradi, zararli tovarlar iste’molini kamaytiradi va sog‘lom turmush tarzi uchun zarur bo‘lgan tovarlar iste’molini rag‘batlantiradi, inson resurslari va ishlab chiqarish kuchlarini yuqori sifatli qayta ishlab chiqaradi. aholining turmush darajasi ko‘p qamrovli va keng tavsifli tushuncha bo‘lganligi sababli, amalda turmush daraja aholi jon boshiga real daromadlar yoki jon boshiga iste’mol darajasi ko‘rinishida ifodalanadi. aholi jon boshiga real daromadlar yoki iste’molning o‘sishi esa ayni paytda bir qator omillarga, avvalambop, ishchi kuchi unumdorligining o‘zgarishiga va unga ta’sir etuvchi bir qator omillarga bog‘liq. keltirib o‘tilgan omillarning o‘zaro bog‘liqligini aniqlash maqsadida korrelyatsion tahlildan foydalanildi, ammo umumiy omil unumdorligi ko‘rsatkichidan boshqa barcha omillarda ularga ta’sir etuvchi umumiy tendensiyalar va nostasionarlik kuzatilganligi tufayli tahlildan avval ularning birinchi farqi hisoblab chiqildi. ularning koppelyatsion koeffitsientlari pipcon (pearson) metodi yordamida tahlil qilindi. tahlil natijalari kutilgan natijalar bilan birga, ayrim kutilmagan natijalarni ko‘rsatmoqda. masalan, aholi daromadlari o‘zgarishining yaim real hajmi va ishchi kuchi unumdorligi o‘zgarishlari …

5 / 20

o‘zgaruvchi sifatida va unga ta’sir etuvchi uchta omil – har bir ishchiga to‘g‘ri keladigan kapital miqdori, ta’lim darajasi (indeksi) va umumiy omil unumdorlik omillarini tanlab oldik. bunda omillarning model bilan mosligi ko‘rsatkichlaridan ham foydalandik, ya’ni r-kvadrat va stasionar r-kvadrat ko‘rsatkichlarining eng katta ko‘rsatkichi va normallashgan bic ko‘rsatkichining minimal ko‘rsatkichlariga asoslangan holda tanlandimodelimizning r-kvadrat va uning nostasionarlikdan holi ko‘rsatkichlari mos ravishda 0.998 va 0.613 tashkil etyardi va tanlangan omillarning qaram o‘zgaruvchining o‘zgarishlaridagi katta ahamiyatini ko‘rsatmoqda. quyidagijadvaldan ko‘rishimiz mumkinki, olingan uch omilning ikkitasida p-ko‘rsatkich koeffitsientlar aniqliligini ko‘rsatib bermoqda. modelimizda faqatgina ta’lim darajasi koeffitsienti aniq emasligi ehtimoli katta. bu esa ta’lim darajasi (indeksi)ning aholi daromadlariga ta’siri statistik raqamlarda hali aniq aks etmayotganidan dalolat berishi mumkin. modelimiz har bir ishchiga to‘g‘ri keladigan kapital miqdori va umumiy omil unumdorlik kabi omillarining aholi daromadlarining o‘zgarishida ijobiy ta’sir ko‘rsatishini ko‘rsatmoqda. olingan natijalar asosida aholi daromadlari darajasining 2030 yilgacha o‘zgarishini prognoz qilib ko‘rdik. bunda, uch omil – har …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonda ijtimoiy himoya tizimini takomillashtirish zarurati"

kirish o‘zbekistonda mustaqillikning dastlabki yillaridan boshlab bozor iqtisodiyoti qonun-qoidalari asosida aholini ijtimoiy muhofaza qilish tizimi ishlab chiqildi va u doimiy ravishda yo‘l xapitalari ishlab chiqish, strategiyalar qo‘llanilishi bilan takomillashtipib borilmoqda. lekin shunday bo‘lishiga qapamay, hozirgi kundagi mavjud vaziyat respublikada aholini ijtimoiy himoya qilish tizimini yanada takomillashtirish va kambag‘allik darajasini qisqartipish dasturlari samaradorligini oshirish zaruriyatini vujudga keltirmoqda. o‘zbekiston respublikasi prezidenti sh.m. mirziyoyev ta’kidlaganidek, «biz bu yil tariximizda ilk bor pensiya va ijtimoiy nafaqalar miqdorini minimal iste’mol xarajatlaridan kam bo‘lmagan darajaga olib chiqdik. mamlakatimizda pandemiyadan oldingi davrda ishsizlar so...

This file contains 20 pages in DOC format (494.0 KB). To download "o‘zbekistonda ijtimoiy himoya tizimini takomillashtirish zarurati", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonda ijtimoiy himoya t… DOC 20 pages Free download Telegram