ahmad yugnakiyning hibbat ul haqoyiq asarida insoniy sifatlarning ulug'lanishi

DOC 31 стр. 115,0 КБ Бесплатная загрузка

31 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 115,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 31

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 31

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ish i mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ ahmad yugnakiyning hibbat ul haqoyiq asarida insoniy sifatlarning ulug'lanishi mundarija 3kirish………….. 5i. bob. “hibbat ul haqoyiq” ahmad yugnakiy ijodining eng sara asari 21ii. bob. “hibbat ul-haqoyiq” asarida ma’rifat g’oyalari 30xulosa 31adabiyotlar: kirish “mustaqilligimizning dastlabki kunlaridanoq ajdodlarimiz tomonidan ko’p asrlar mobaynida yaratib kelingan g’oyat ulkan, bebaho ma’naviy va madaniy merosni tiklash davlat siyosati darajasiga ko’tarilgan nihoyatda muhim vazifa” ga aylandi. zero, yurtboshimiz ta’kidlaganidek, “xalqning ma’naviyati va madaniyati, uning haqiqiy tarixi va o'ziga xosligi qayta tiklanayotganligi jamiyatimizni yangilash va taraqqiy ettirish yo'lida muvaffaqiyatli ravishda olg'a siljitishda hal qiluvchi, ta’bir joiz bo'lsa, belgilovchi ahamiyatga egadir”. millat ma’naviy kamolotining asosiy omillaridan biri bu badiiy ijod durdonalariga munosabat, unga oshuftalik, buyuk bobokalonlarimiz qoldirgan bebaho ijod namunalaridan bahramand bo’lish, ularni …

2 / 31

uhiyatida, qalbida ham hayajon uyg'ota oladi, ularning ma'naviy boyishlariga tcgishli hissa qo'sha oladi. muhimi, ular faqat ma'rifly bilimimizni oshirish bilan cheklanmay, badiiy didimiz takomiliga, ma'naviy kamolotga xizmat qiladi. "hibbat-ul haqoyiq" yozma manbalarining to’liq nusxalaridan biri xirotda, xv asrda kadimgi uyxur yozuvi asosida ko’chirilgan, asarning ikkinchi to’liq nushasi 1480 yilda istambulda abdurazzoq bahshi tomonidan arab yozuvi bilan ko’chirilgan. dostonning arab yozuvi bilan ko’chirilgan uchinchi nusxasi xvi asr boshlariga mansub. " hibbat-ul haqoyiq "ning asosiy nusxalari turkiya kutubxonalarida, ayrim parchalardan iborat bir nusxasi berlinda saklanmokda. asar 256 bayt, ya’ni 512 misradan iborat, g’azal va turtlik she’r shaklida yozilgan. adib axmad yugnakiy xam barcha o’tgan buyuklar kabi o’z dostonini alloxni madx, etish bilan boshlaydi... darsliklar, ilmiy ishlarda bu doston atroflicha yoritilgan, xatto 1972 yilda filologiya fanlari doktori, qadimshunos, turkolog olim qozoqboy maxmudov "hibabat-ul haqoyiqning akademik nashrini chop ettirdi. unda olim dostonning asli, nasriy bayoni taxliliy matn, izoxli lug’at xamda grammatik va fonetik taxlilni …

3 / 31

an oldingi davrlarga mansub bo’lgan qadimgi og’zaki va yozma ijod namunalarida ham inson xulqi va ma’naviyatiga oid qarashlar turli shakllarda o’z ifodasini topganligi shu davr adabiyotiga oid manbalarda qayd etilgan. xususan, mahmud koshg’ariyning “devonu lug’otit turk” asari tarkibida keltirilgan ko’plab adabiy parchalarda pand-nasihat mazmuni ifodalanganligi, ularning aksariyati islomdan oldingi davrlarning ijodiy mahsuli ekanligi bir qator ilmiy tadqiqot va o’quv adabiyotlarda e’tirof etiladi [5, 6]. biroq tan olish lozimki, turkiy adabiyotda tom ma’nodagi didaktik adabiyotning shakllanishi bu tilda so’zlovchi xalqlar orasida islom madaniyatining yoyilishi bilan bog’liqdir. qur’on oyatlari hamda payg’ambar (a.s.) hadislarining mazmun-mohiyatini sharhlash, keng jamoatchilikka yetkazish, tafakkuriga singdirish, shu yo’l bilan mukammal axloq egasini tarbiyalashning asosiy vositalaridan biri sifatida pandnoma ruhidagi adabiyot x-xi asrlarda madaniyat tarixining o’ziga xos hodisasi sifatida shakllandi va rivojlandi. bu borada tasavvuf ta’limotining turkiyzabon xalqlar madaniyatiga kirib kelishi ham muhom omil vazifasini bajardi. xi-xii asrlar turkiy adabiyotning yirik namoyandalari bo’lgan yusuf xos hojib, ahmad yugnakiy hamda …

4 / 31

hilarning sevimli asarlaridan biriga aylandi. “hibat ul-haqoyiq” dostoninig, ayniqsa, xiv-xv asrlarda markaziy osiyo, kavkazorti va kichik osiyo hududlarida yashovchi xalqlar orasida keng tarqalganligi, uning ta’sirida bir qator asarlar maydonga kelganligi haqida ko’plab olimlarning, o’zbek, usmonli turk va boshqa xorijiy adabiyotshunoslarning fikr-mulohaza va ma’lumotlari mavjud. xususan, turk olimi muhammad fuod ko’pruluzodaning ma’lumot berishicha, xiv asrning birinchi yarmida hukmronlik qilgan amir shayx abu ishoqning bosh qo’mondoni amir oytemirga bag’ishlangan bir majmuada turli she’riy parchalar bilan bir qatorda “hibat ul-haqoyiq”ning ba’zi qismlari ham kiritilgan. shuningdek olimning fikricha “qisas ul- anbiyo” tarkibida uchraydigan mutaqorib vaznidagi to’rtliklar “qutadg’u bilig” va “hibat ul-haqoyiq” an’anasiga tayangan holda yozilgan. e.rustamov “hibat ul-haqoyiq” dostonining temuriylar davridagi mavqei haqida fikr yuritib, xususan, shohrux mirzo va mirzo ulug’bek davrlarida hirot va samarqandda qadimgi turkiy adabiy yodgorliklarga qiziqish kuchli bo’lganligini ta’kidlaydi. olim, jumladan, yozadi: “1444 yilda arslon xoja tarxonning xohishi bilan samarqandda adib ahmad yugnakiyning mashhur dostoni “hibat ul-haqoyiq” uyg’ur yozuvida ko’chirilgan. …

5 / 31

yiq”ni ko’rib, hatto unga taqlidan qalam tebratganligi haqiqatga yaqin ekanligini qayd etadi. shu bilan birga, f.ko’prulu dostonning usmonli turk adabiyotiga ta’siri masalasida ham fikr yuritadi. uning yozishicha, “hibat ul-haqiyiq”da xalq adabiyotining ta’siri juda yorqin va kuchli bir tarzda ko’zga tashlanadi. keyin esa bu adabiy an’ana hijriy vii asr boshlarida (xiii asr o’rtalari) usmonli turk adabiyotida davom ettirildi. bunda “hech shubhasiz “atebatul haqoyiq”ning ta’sirini ham qabul qilish lozimdir”. shularni inobatga olganda, alisher navoiy ta’riflagani kabi “xeyli elning muqtadosi” bo’lgan adib ahmadning uzoq asrlar davomida “aksar turk ulusida hikmatu nuktalari shoe’” bo’lganligi shubhasizdir. adib ahmad shaxsiyati va adabiy merosini tadqiq va tahlil etish o’tgan asrning dastlabki o’n yilligida boshlandi. istanbul dorilfununining mudarrisi najib osimbey tomonidan 1906 yilda «ayo sofiya» ibodatxonasi kutubxonasidan dostonning ilk qo‘lyozma nusxasi topildi. biroz vaqt o‘tib esa, yana bir turk olimi kirishli rifat bey tomonidan dostonning ikkinchi nusxasi topilgach, adabiyotshunoslik va matnshunoslikda mazkur asar va uning muallifiga bo’lgan qiziqish …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ahmad yugnakiyning hibbat ul haqoyiq asarida insoniy sifatlarning ulug'lanishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ish i mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ ahmad yugnakiyning hibbat ul haqoyiq asarida insoniy sifatlarning ulug'lanishi mundarija 3kirish………….. 5i. bob. “hibbat ul haqoyiq” ahmad yugnakiy ijodining eng sara asari 21ii. bob. “hibbat ul-haqoyiq” asarida ma’rifat g’oyalari 30xulosa 31adabiyotlar: kirish “mustaqilligimizning dastlabki kunlaridanoq ajdodlarimiz tomonidan ko’p asrlar mobaynida yaratib kelingan g’oyat ulkan, b...

Этот файл содержит 31 стр. в формате DOC (115,0 КБ). Чтобы скачать "ahmad yugnakiyning hibbat ul haqoyiq asarida insoniy sifatlarning ulug'lanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ahmad yugnakiyning hibbat ul ha… DOC 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram