hozirgi dunyo: globallashuv va umumsayyoraviy muammolar

DOC 11 pages 69.5 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 69.5 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu : hozirgi dunyo: libiralizim, modernizatsiya, globallashuv va umumsayyoraviy dolzarb muammolar. reja 1. globallashuv: mohiyati, mazmuni, yo‘nalishlari va oqibatlari. 2. «hozirgi dunyo» tushunchasi 3. globallashuv va global muammolar insoniyat tarixida i jahon urushidan hozirgacha o‘tgan davr yaxlitligi, ko‘lami va ahamiyatiga ko‘ra alohida tavsifga ega. birinchidan, xx asrda, ingliz mutafakkiri a.toynbi isbotlaganidek, jahon tarixi yagona jarayon sifatida boshlandi va kechmoqda. ikkinchidan, bu davrda ta’siri davomli bo‘lgan omillar paydo bo‘ldi. uchinchidan, o‘tgan davrda yashab ijod etgan o‘nlab buyuk mutafakkirlarning asarlarida ilgari surilgan ta’limotlarning hayotda o‘rin olishi natijasida betakror ma’naviy vaziyat yuzaga keldi. bular, o‘z navbatida, dunyo qiyofasida chuqur izlar qoldirmasligi mumkin emas edi. hozirgi dunyo, dastavval, kishilar hayoti barcha sohalarini qamragan bemisl ko‘lamli va o‘zgarishlarga boyligi bilan ajralib turadi. so‘ngra xalqlarning o‘zaro ta’siri alohida omil sifatida ko‘p marta ketdi. endi xalqaro sohadagi raqobat, keskin qarama-qarshi turishlar natijasida insoniyatga kulfatlar keltirgan, qirg‘inbarot urushlarga sabab bo‘lgan sharoitlar o‘zgarib, huquq va manfaatlar uyg‘unligiga asoslangan yangi …

2 / 11

tegishli alohida kishilar o‘rtasidagi xilma-xil aloqalar tabiiy bir tarzda yo‘lga qo‘yilmoqda. bunda g‘arb sivilizatsiyasining yalpi ekspansiyasi, uning qadriyatlari va institutlari ta’sirida boshlangan bu aloqalar natijasi o‘laroq, eng muhimi, tomonlar holatlarida o‘xshashliklar tobora belgilovchi bo‘lib bormoqda. kishilar hayot-faoliyatining asosiy sohalarini qamraganiga ko‘ra, bu jarayon global miqyosda namoyon bo‘lmoqda.umuman olganda, xalqlar va ularning davlat tuzilmalari o‘rtasida har doim ma’lum aloqalar yuz berib kelgan. lekin ayrim olimlarning fikricha, globallashuv buyuk geografik kashfiyotlar natijasida va yevropa madaniyati ta’sirida xvi asrdan boshlangan. kishilar kemalarda dunyoning ko‘p joylariga suzib bora boshlagan. lekin bu jarayon ko‘pchilikning hisoblashicha, xx asrda dunyoviy ko‘lam kasb etib o‘z yakuniga yetgan.agar uning birinchi davri (xvi-xvii asrlar)da mamlakatlar o‘z-o‘zicha yetarli holatda bo‘lgani uchun ular o‘rtasidagi jarayonlar kuchsiz kechgan, xix asrda esa dunyoviy yaxlitlikka erishilmagan bo‘lsa-da, davlatlar o‘zaro keng aloqalarga kirishganki, bularning natijasi globallashuvni kuchaytirmasligi mumkin emasdi. uchinchi davr - xx asrda yuz bergan tarixiy voqealar 1929-1933-yillardagi jahon iqtisodiy krizisi, ii jahon urushi, davlatlar …

3 / 11

atlarni ham sodir etadilar.bu anglatadiki, globallashuv ziddiyatli jarayondir. uni har qanday sharoitda ham tegishli tarzda bajarish lozim bo‘ladi.globallashuv jarayoni sotsium asosiy tarkibiy qismlarini qamraydi. siyosiy sohada bu jarayon davlatning ishtirokisiz kechmasligi tushunarli. o‘tmish an’a- naviy-agrar jamiyatlardagi o‘z-o‘zicha chegaralangan, bir-biridan ajratilgan ijtimoiy-siyosiy tuzilmalar, masalan, qabilalar, ularning davlat birlashmalari, shuningdek, keyinroq paydo bo‘lgan milliy maqomdagi davlatning o‘zaro aloqalari bulardagi o‘z-o‘zicha yetarlilikdan farqli o‘laroq industrial jamiyatlarda mintaqadagi kuchli mamlakat tevarak-atrofga belgilovchi ta’sir ko‘rsatib muayyan davlat birlashmalarini vujudga keltiradi. shu yo‘l bilan savdo, keltiriladigan xomashyo ustidan nazorat o‘rnatadi. hamda tegishli tarzda foyda qiladi.globalizatsiya bu sohada muayyan iqtisodiy manfaatlar tash- vishlarining doirasini ifodalaydi. ayni vaqtda, mamlakat xizmati va xalqaro tashkilotlar ham bularning talablariga binoan ish ko‘rishi lozim. milliy hukumatning vazifalari hududiy-davlat chegaralaridan tashqariga chiqadi. xalqaro tashkilotlar, o‘z navbatida, masalalarni hal qilishda ba’zi o‘rinlarda hukumat darajalarida ish ko‘radilar. siyosiy globallashuv hozirgi maqomini xx asrning o‘rtalaridan oladi. bu vaqtda bir tomondan texnologik inqilob yuz berib moddiy ishlab …

4 / 11

atijasida tovarlar oqimi tezlashib investitsiyalar kiritishga sharoit qulay bo‘lib, mamlakat rivojlanishi uchun qo‘shimcha yo‘l ochiladi. ikkinchidan, savdo ehtiyoji bu jarayonni tezlashtirishga turtki bo‘ladiki, bu maqsadda hatto jahon savdo tashkiloti ham ta’sis etilgan. uchinchidan, tabiiy resurslarning notekis joylashganidan zarur xomashyoga ega bo‘lishga undaydi. to‘rtinchidan, mehnat taqsimoti ustunliklaridan, milliy iqtisodiyotlarni o‘zaro bog‘liqligidan foydalanib oldinga o‘tib olish mumkin. beshinchidan, harbiy va boshqa sohalar ehtiyojlari global aloqaga ega bo‘lishga undaydiki, bu transportni, shuningdek, kommunikatsiyaning boshqa vositalarini jiddiy rivojlantirishni talab etadi. oltinchidan, aholi migratsiyasi jarayonlarini boshqarish zaruruyati yangi qadamlar tashlashni shart etib qo‘yadi va h.k.globallashuvning hozirgi bosqichida iqtisodiyot sohasida konkret davlat nazoratidan xoli faoliyat ko‘rsatadigan transmilliy korporatsiyalarning paydo bo‘lganligini alohida qayd etmoq lozim. bularning iqtisodiyotning muayyan sektorini nazorat qilishi konkret hudud, millat yoki madaniyat doiralari bilan cheklanmagan.jahon miqyosida faoliyat ko‘rsatadigan xalqaro valuta jamg‘ar- masi, xalqaro rekonstruksiya va taraqqiyot banki va boshqalar ishlab chiqarishni moliyalashtirishga emas, balki pul oqimlarini yo‘naltirishga doir siyosatni belgilaydi. ular moliyaviy davlat …

5 / 11

qator mintaqalarga kiritilayotgan sarmoya va texnologiya uchun davlat suverenitetining bir qismidan voz kechishga ham majbur bo‘linadi. buning oqibatlari esa ko‘pdan ko‘p salbiy jihatlarni keltirib chiqarmasligi mumkin emas. mazmuniga ko ‘ ra amerikacha madaniyatni ifodalagan bu jarayon, albatta, yagona mas. unda lokalizatsiya - global madaniyatni mahalliy sharoitlardan kelib chiqibo‘zlashtirish ham muhim hisoblanadi. bu yerda globallashuv jarayoni duragaylashuv orqali namoyon bo‘layotgani ravshandir.yuqorida ham aytilganidek, globallashuv g‘arb ta’sirining dunyoga yoyilishi bilan boshlangan. lekin madaniyat sohasida, ayniqsa, keyingi davrlarda, boshqa jihat - sharq madaniyatining ham g‘arbga muayyan ta’siri ko‘zga tashlanmoqda. gap bu yerda new age shaklidagi diniy madaniyatning yevropa va amerikadagi millionlab kishilarga karma, individ bilan tabiat o‘rtasidagi mistik aloqalarya boshqalar singari va meditatsiya, yoga, jangovor san’at va hokazolarning tasavvur hamda xatti-harakat darajalaridagi ta’siri to‘g‘risida boradi.globallashuvning madaniyat sohasidagi ko‘rinishidan ma’lum bo‘ladiki, bu sohada, birinchidan, texnologik munosabatlar tobora ko‘zga tashlanmoqda, ikkinchidan, kichik madaniyatchilik (multkulturalizm) yuzaga kelib «individual madaniyat»ni voqelash- tirmoqda; uchinchidan, madaniyatning axloqiy, diniy va …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hozirgi dunyo: globallashuv va umumsayyoraviy muammolar"

mavzu : hozirgi dunyo: libiralizim, modernizatsiya, globallashuv va umumsayyoraviy dolzarb muammolar. reja 1. globallashuv: mohiyati, mazmuni, yo‘nalishlari va oqibatlari. 2. «hozirgi dunyo» tushunchasi 3. globallashuv va global muammolar insoniyat tarixida i jahon urushidan hozirgacha o‘tgan davr yaxlitligi, ko‘lami va ahamiyatiga ko‘ra alohida tavsifga ega. birinchidan, xx asrda, ingliz mutafakkiri a.toynbi isbotlaganidek, jahon tarixi yagona jarayon sifatida boshlandi va kechmoqda. ikkinchidan, bu davrda ta’siri davomli bo‘lgan omillar paydo bo‘ldi. uchinchidan, o‘tgan davrda yashab ijod etgan o‘nlab buyuk mutafakkirlarning asarlarida ilgari surilgan ta’limotlarning hayotda o‘rin olishi natijasida betakror ma’naviy vaziyat yuzaga keldi. bular, o‘z navbatida, dunyo qiyofasida chuqur izl...

This file contains 11 pages in DOC format (69.5 KB). To download "hozirgi dunyo: globallashuv va umumsayyoraviy muammolar", click the Telegram button on the left.

Tags: hozirgi dunyo: globallashuv va … DOC 11 pages Free download Telegram