davlat va din munosabatlari

DOC 13 pages 89.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 89.0 KB

File type DOC

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

15-mavzu. o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar. reja: 1.davlat va din o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishning tiplari. 2.o‘zbekistonda vijdon erkinligini ta’minlanishi. 3.o‘zbekistonda davlat va diniy tashkilotlar o‘rtasidagi munosabatlar. tayanch tushunchalar: diniy tashkilotlar, diniy tashkilotlarning markaziy boshqaruv organlari, konfessiya, masjid, vijdon erkinligi, e’tiqod erkinligi, dahriy, ateist, dinning davlatdan ajratilish, sekulyarizm. mavzu o‘quv maqsadi: talabalarda davlat va din munosabatlarining jahonda tarqalgan shakllari, o‘zbekiston respublikasida davlat va din munosabatlarining o‘ziga xos jihatlari, vijdon erkinligining mazmun-mohiyati, o‘zbekiston respublikasida diniy tashkilotlar faoliyatining qonunchilik asoslari haqida bilimlarini oshirish. 1. din va davlat o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishning tiplari. rivojlangan demokratik yo‘ldan ketayotgan davlatlarning hozirgi zamonda dinga munosabati asosan vijdon erkinligini ta’minlash va diniy bag‘rikenglikka asoslangan. shunga qaramay, bugungi kunda davlat va din o‘rtasidagi munosabatlar o‘z mazmuni, mohiyati, shakllari va usullariga ko‘ra turli davlatlarda o‘ziga xoslikka ega. shu munosabat bilan din va davlat o‘rtasidagi munosabatning tiplari, modellari haqida fikr yuritish mumkin. hozirda davlat bilan din (diniy tashkilotlar) o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga …

2 / 13

‘zbekiston respublikasi kabi davlatlarni misol sifatida keltirish mumkin. 3. kooperatsion – neytralitet modeli. germaniya, ispaniya, italiya, belgiya, lyuksemburg, avstriya kabi mamlakatlarida o‘z aksini topgan. identifikatsion model muayyan tarixiy shart-sharoitlardan kelib chiqqan holda, evropaning ayrim mamlakatlarida davlat dinini rasmiy belgilash prinsipiga amal qiladi. jumladan, hozirgi kunda anglikan cherkovi (rasmiy nomlanishi – angliya cherkovi) davlat maqomiga egadir. qirolikdagi diniy tashkilotlarning o‘rni-mavqei bir qator parlament tomonidan qabul qilingan qonunlar hamda davlat va diniy tashkilot o‘rtasidagi kelishuv-bitimlari bilan belgilanadi. shunday hujjatlardan eng muhimi – 1534 yili qabul qilingan «suprematiya (ustuvorlik) to‘g‘risidagi akt»dir. unga binoan qirol anglikan cherkov rahbari hisoblanadi (1952 yildang buyon qirolicha). monarx hukumat tavsiyasiga binoan episkoplarni tayinlaydi. bunday episkoplarning aksariyat qismi lordlar palatasining a’zolaridir. barcha din xizmatchilaridan san (diniy unvon)ga bag‘ishlash jarayonida qirolga itoatkorlik to‘g‘risida qasamyod qilishi talab etiladi. shuningdek, cherkovning muhim hujjatlari, shuningdek anglikan cherkovining bosh sinodi qarorlari, qonuniy kuchga kirishidan avval, parlament tomonidan tasdiqlanishi va qirol tomonidan ma’qullanishi lozim. anglikan …

3 / 13

lakatlarining aksariyatida davlat dini sifatida islom dini e’tirof etilgan bo‘lib, ko‘pincha, bu haqda ularning nomlarida ham ko‘rsatiladi: pokiston islom respublikasi, eron islom respublikasi. shu bilan birga islom afg‘oniston, misr, iroq, jazoir, tunis va iordaniyada ham davlat dini sifatida e’tirof etilgan. 1979 yili 23 dekabrda tasdiqlangan eron islom respublikasining konstitutsiyasida aytilishicha, «eronda 12 ta imomlarning mavjudligini nazarda tutuvchi ja’fariya mazhabi rasmiy din sifatida e’tirof etiladi hamda bu qoida abadiy o‘zgarmas bo‘lib qoladi» (12-modda). «barcha fuqarolik, moliyaviy, iqtisodiy, ma’muriy, madaniy, harbiy, siyosiy va boshqa qonun-qoidalar islom normalari asosida belgilanishi lozim» (4-modda). qirol bir vaqtning o‘zida hukumat rahbari, oliy bosh qo‘mondon va diniy rahbar sifatida namoyon bo‘ladigan, mutlaq teokratik monarxiyaga saudiya arbistonini misol qilib keltirsa bo‘ladi. bu mamlakat konstitutsiyada qur’oni karim va payg‘ambar alayhis-salom sunnatlari har qanday normadan ustun ekani e’tirof etilgan. saudiya arabistonida mahalliy aholi to‘liq islom diniga e’tiqod qiladi. shuningdek, makka va madina shaharlariga islomdan boshqa dinga e’tiqod qiluvchi shaxsning kirishi …

4 / 13

tdan ajratilganligi (separatsion model) mustahkamlangan bo‘lib, bunda davlat dinni o‘z fuqarolarining shaxsiy ishi sifatida ko‘radi. bunday holatni «erkin jamiyatda erkin e’tiqod» degan ibora bilan izohlasa bo‘ladi. separatsion model vakillaridan bo‘lgan aqshda davlat va dinning bir-biri ishlariga ikki tomonlama aralashmaslik, diniy jamoalarning erkinligi, diniy konfessiyalar o‘rtasida davlatning betaraf ekanini nazarda tutuvchi diniy tashkilotning davlatdan qat’iy ajratilishi tamoyili keng yoyilgan. diniy tashkilotning davlatdan ajratilishi prinsipi boshqa shaklda ham namoyon bo‘lishi mumkin. evropada bunday tizim diniy tashkilotga qarshi kurash jarayonlari natijasi sifatida shakllandi. xix asr davomida fransiyada davlat-din munosabatlari hamkorlikdan butunlay uzilishga qadar o‘zgarib, 1905 yildan cherkov davlatdan rasmiy ravishda ajratiladi. shunga bog‘liq ravishda 1905 yili fransiyada qabul qilingan qonun quyidagilarni tan oladi: 1. vijdon va e’tiqod erkinligi; 2. davlat tomonidan diniy tashkilotlar va ularni moliyaviy jihatdan qo‘llab-quvvatlanishining taqiqlanishi; 3. barcha dinlarga, hech bir istisnosiz teng munosabatda bo‘lish. fransiyada qabuli qilingan dinning davlatdan ajratilishi to‘g‘risidagi qonun diniy marosim va urf-odatlarni bajo keltirish davlat …

5 / 13

a tartibga solinadi. o‘z navbatida konstitutsiyaning mazkur moddasi 1919 yilgi veymar konstitutsiyasining 136-139, 141- moddalaridan tashkil topgan. mazkur qoidalarga binoan gfr da davlat biror dinga rasmiy davlat dini maqomini bermaydi. gfrda diniy mashg‘ulotlar davlat bilan diniy tashkilot o‘rtasidagi o‘zaro munosabatning o‘ziga xos ifodasi bo‘lib, diniy mashg‘ulotlar davlat bilan diniy tashkilotning umumiy ishi sifatida e’tirof etiladi. gfr konstitutsiyasining 7-moddasiga binoan, ommaviy maktablarda diniy ta’lim majburiy predmet sifatida o‘qitiladi. ko‘rib chiqilayotgan model doirasida 1920 yilgi avstriya konstitutsiyasida ham o‘ziga xosliklar bor. unda ham vijdon va e’tiqod erkinligi to‘liq e’tirof etiladi. avstriyada ham, gfrda bo‘lgani kabi, cherkov davlatdan ajratilmagan. katolik cherkovi davlat maqomiga ega bo‘lmasa-da, diniy sohada hukmronlik qiladi va mafkuraviy hayotning turli jabhalariga jiddiy ta’sir ko‘rsatadi. e’tiqod qiluvchilarning taxminan 90% ni katoliklar tashkil etadi. yuqoridagi davlatlar misolidan ko‘rinib turibdiki, xorijiy mamlakatlarda diniy tashkilotlarning huquqiy maqomini, davlatning dinga, vijdon va e’tiqod erkinligiga bo‘lgan munosabatini tartibga soluvchi konstitutsiyaviy va qonunchilik normalari nihoyatda turli-tumandir. konstitutsiyalar …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlat va din munosabatlari"

15-mavzu. o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar. reja: 1.davlat va din o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishning tiplari. 2.o‘zbekistonda vijdon erkinligini ta’minlanishi. 3.o‘zbekistonda davlat va diniy tashkilotlar o‘rtasidagi munosabatlar. tayanch tushunchalar: diniy tashkilotlar, diniy tashkilotlarning markaziy boshqaruv organlari, konfessiya, masjid, vijdon erkinligi, e’tiqod erkinligi, dahriy, ateist, dinning davlatdan ajratilish, sekulyarizm. mavzu o‘quv maqsadi: talabalarda davlat va din munosabatlarining jahonda tarqalgan shakllari, o‘zbekiston respublikasida davlat va din munosabatlarining o‘ziga xos jihatlari, vijdon erkinligining mazmun-mohiyati, o‘zbekiston respublikasida diniy tashkilotlar faoliyatining qonunchilik asoslari haqida bilimlarini oshirish. 1. ...

This file contains 13 pages in DOC format (89.0 KB). To download "davlat va din munosabatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat va din munosabatlari DOC 13 pages Free download Telegram