agrar munosabatlar va ularning bozor tizimidagi xususiyatlari

DOC 17 pages 206.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 206.0 KB

File type DOC

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

15-mavzu. agrar munosabatlar va agrobiznes reja: 1. agrar munоsabatlar va ularning bоzоr tizimidagi хususiyatlari. 2.qishloq xo`jaligi ishlab chiqarishi xususiyatlari. 3. rеnta turlari va ularga tavsifnоma. 4. agrоbiznеs va uning turlari. 5.agrosanoat integratsiyasi. agrosanoat majmuasi va uning tarkibi. 1. agrar munоsabatlar va ularning bоzоr tizimidagi хususiyatlari. qishloq xo’jaligi iqtisodiyotning muhim sohasi bo’lib, unda insoniyat hayoti uchun eng zarur bo’lgan oziq-ovqat mahsulotlari va aholi uchun iste’mol buyumlari tayyorlovchi sanoat tarmoqlariga xomashyo ishlab chiqariladi. shuning uchun ham mamlakatimiz rahbari bu sohaga har doim alohida e’tibor berib kelmoqdalar. «alohida e’tibor qaratish lozim bo’lgan navbatdagi eng muhim ustuvor vazifa, – deb ta’kidlaydi prezidentimiz sh.mirziyoev, – qishloqda turmush darajasini yuksaltirishga, qishloqlarimiz qiyofasini o’zgartirishga qaratilgan uzoq muddatli va bir-biri bilan chambarchas bog’liq keng ko’lamli chora-tadbirlarni amalga oshirish, ijtimoiy soha va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirishni jadallashtirish, mulkdorning, tadbirkorlik va kichik biznesning maqomi, o’rni va ahamiyatini tubdan qayta ko’rib chiqish, fermer xo’jaliklari rivojini har tomonlama qo’llab-quvvatlashdan iboratdir». bu vazifalarni …

2 / 17

bog’lanib ketadi. bunda yer mehnat quroli va mehnat predmeti sifatida qatnashadi. yerning boshqa ishlab chiqarish vositalaridan farqi shundaki, undan foydalanish jarayonida u yeyilmaydi, eskirmaydi. aksincha, agar undan to’g’ri foydalanilsa, uning unumdorligi oshib boradi. erning hosil berish qobiliyatiga tuproq unumdorligi deyiladi. u tabiiy yoki iqtisodiy bo’lishi mumkin. uzoq yillar davomida kishilarning hech qanday aralashuvisiz, tabiiy o’zgarishlar natijasida yerning ustki qatlamida o’simlik «oziqlanishi» mumkin bo’lgan turli moddalarning vujudga kelishi yerning tabiiy unumdorligi deyiladi. agar tuproq unumdorligi kishilarning tabiatga ta’siri natijasida, ya’ni tuproq tarkibi va dehqonchilik usullarini yaxshilash sun’iy yo’l bilan (masalan, yerni organik va kimyoviy o’g’itlash, ishlab chiqarishni mexanizatsiyalash, ilmiy asoslangan holda sug’orish, irrigatsiya va melioratsiya kabi ishlab chiqarish usullarini joriy qilish hamda boshqa shu kabi yo’llar bilan) amalga oshirilsa, bu iqtisodiy unumdorlikni tashkil qiladi. erdan olinadigan hosil ko’proq mana shu yerning tuproq unumdorligini saqlash va uni oshirish, ya’ni insonning, aniqrog’i ishchi kuchining, jonli mehnatning yerga faol ta’siri bilan bog’liq bo’ladi. iqtisodiyotning …

3 / 17

ar, transport vositalari, bino, inshootlar, ko’p yillik daraxtlar, mahsuldor chorva hamda ish hayvonlari, shuningdek, xizmat muddati bir yildan ortiq bo’lgan turli xil asbob-uskunalardan tashkil topadi. qishloq xo’jaligida muhim ishlab chiqarish vositasi hisoblangan yer pul bilan baholanmasligi, ya’ni qiymati o’lchanmasligi tufayli, kapital qiymati tarkibida hisobga olinmaydi. qishloq xo’jaligida mavjud bo’lgan asosiy kapitalning ayrim turlari, masalan, ko’p yillik daraxtlar, mahsuldor chorva, ish hayvonlari, sug’orish inshootlari va boshqalar sanoat tarmoqlarida bo’lmaydi. bundan tashqari, ishlab chiqarish vositalari hisoblangan binolar, sug’orish inshootlari va boshqalar ishlab chiqarish natijasini oshirishga faol ta’sir o’tkazadi, sanoat tarmog’ida esa ular birmuncha sustroq va bilvosita ta’sir o’tkazadi. shunga binoan qishloq xo’jaligida kapitalning tarkibida turli inshootlar, binolar, uzatma mexanizmlar va boshqalarning hissasi ko’proq. qishloq xo’jaligida takror ishlab chiqarishni amalga oshirishda asosiy kapital ham qatnashadi. qishloq xo’jaligi korxonalarida aylanma kapital quyidagilardan tashkil topadi: yosh va boquvdagi hayvonlar, yem-xashak, urug’lik fondlari, kimyoviy o’g’itlar, xizmat muddati bir yildan kam bo’lgan turli xil ishlab chiqarish vositalari …

4 / 17

kapitalning doiraviy aylanishiga bevosita ta’sir ko’rsatadi. shuning uchun bu omillardan to’laroq foydalanish har bir xo’jalikning muhim vazifasidir. tabiiy omillar qishloq xo’jalik mahsulotining bevosita ko’payishiga ta’sir etsa ham, mahsulotning qiymatini oshirmaydi, ya’ni qiymat yarata olmaydi. ishlab chiqarish tabiiy sharoitlar bilan bog’liq bo’lganligi uchun ham bu yerda ish davri va umumiy ishlab chiqarish vaqti o’rtasidagi muddat sanoatga nisbatan birmuncha uzoqroq bo’ladi. masalan, qishloq xo’jaligida turli ekinlarni ekib bo’lingandan to hosil yig’ishtirib olinguncha ishlab chiqarish vaqti davom etadi. ish davri esa shu vaqt ichida qishloq xo’jalik ekinlari mehnat ta’sirida bo’lgan kunlar hisoblanadi. 2.qishloq xo`jaligi ishlab chiqarishi xususiyatlari. qishloq xo’jaligida ishlab chiqarish jarayoni mavsumiyligi bilan xususiyatlidir. bu hol qishloq xo’jaligida mavjud bo’lgan mehnat vositalaridan, ya’ni kombayn, turli ekish asboblari va shu kabilardan foydalanish vaqtiga bevosita ta’sir o’tkazadi. boshqacha qilib aytganda, bu mehnat vositalaridan yilning ma’lum muddatlaridagina foydalaniladi, qolgan vaqtda esa ular bekor turadi. masalan, seyalkadan ekish davomida foydalanilsa, g’alla o’rish kombaynlari, paxta terish mashinalari …

5 / 17

llanmagan ishlab chiqarish, texnikaning butlash qismlari, neft mahsulotlari va shu kabilarning hissasi ortib boradi. qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishini tashkil qilishda yuqorida sanab o’tilgan xususiyatlarni hisobga olib, ishni tashkil qilish uning samaradorligini ta’minlashda muhim ahamiyatga egadir. bizning mamlakatimizda aholining nisbatan zichligi va qishloq xo’jaligiga yaroqli yerlarning cheklanganligini hisobga olib, yerga xususiy mulkchilik joriy qilinmadi, unga davlat mulki saqlanib qoldi. lekin, bozor iqtisodiyoti talablaridan kelib chiqib, oqilona agrar islohotlar amalga oshirilmoqda va bu jarayon chuqurlashtirilmoqda. o’zbekistonda amalga oshirilgan agrar islohotlarning diqqat markazida qishloq xo’jaligidagi yerni haqiqiy egasiga berish masalasi turadi. shunga ko’ra, bu borada olib borilgan chora-tadbirlar natijasida «eng muhimi, qishloqda haqiqiy mulkdor – yer egasi paydo bo’ldi, uning mehnatga munosabati, o’z ishining natijalaridan manfaatdorligi butunlay o’zgarmoqda. keyingi yillarda qishloq xo’jaligi ekinlaridan, birinchi navbatda, paxta va g’alladan eng yuqori hosil olingani, sohada ishlab chiqarish hajmi keskin ko’paygani dehqonchiligimizdagi tub sifat o’zgarishlarining samarasidir desak, ayni haqiqatni aytgan bo’lamiz. o’tgan yili paxta xomashyosi yetishtirish …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "agrar munosabatlar va ularning bozor tizimidagi xususiyatlari"

15-mavzu. agrar munosabatlar va agrobiznes reja: 1. agrar munоsabatlar va ularning bоzоr tizimidagi хususiyatlari. 2.qishloq xo`jaligi ishlab chiqarishi xususiyatlari. 3. rеnta turlari va ularga tavsifnоma. 4. agrоbiznеs va uning turlari. 5.agrosanoat integratsiyasi. agrosanoat majmuasi va uning tarkibi. 1. agrar munоsabatlar va ularning bоzоr tizimidagi хususiyatlari. qishloq xo’jaligi iqtisodiyotning muhim sohasi bo’lib, unda insoniyat hayoti uchun eng zarur bo’lgan oziq-ovqat mahsulotlari va aholi uchun iste’mol buyumlari tayyorlovchi sanoat tarmoqlariga xomashyo ishlab chiqariladi. shuning uchun ham mamlakatimiz rahbari bu sohaga har doim alohida e’tibor berib kelmoqdalar. «alohida e’tibor qaratish lozim bo’lgan navbatdagi eng muhim ustuvor vazifa, – deb ta’kidlaydi prezidentimiz sh.mi...

This file contains 17 pages in DOC format (206.0 KB). To download "agrar munosabatlar va ularning bozor tizimidagi xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: agrar munosabatlar va ularning … DOC 17 pages Free download Telegram