ko’p omilli ekonometrik tahlil

DOC 7 pages 522.5 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 522.5 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

15-mavzu. ko’p omilli ekonometrik tahlil reja: 1. ko’p omilli ekonometrik modellarni tuzish uslubiyoti. 2. chiziqli va chiziqsiz ko’p omilli regression bog’lanishlar. 3. ko’p omilli ekonometrik modellarni baholash. tayanch iboralar: ko’p omilli korrelyatsiya, ko’p omilli regression bog’lanishlar, korrelyatsiya koeffitsienti, bevosita eng kichik kvadratlar usuli, elastiklik koeffitsientlar 1. ko’p omilli ekonometrik modellarni tuzish uslubiyoti ko’plik korrelyatsiyasi tasodifiy ko’rsatkichlar guruhi o’rtasidagi bog’lanishlarni o’rganadi. iqtisodiy tahlilda ko’plik korrelyatsiya usulini qo’llanilishi hisoblash texnikasi yaratilganidan so’ng kengaydi va qisqa muddatda katta yutuqlarga erishildi, ham iqtisodiy, ham matematika fanlarini rivojlanishiga o’z ulushini qo’shdi. ko’plik (ko’p omilli) korrelyatsiya usuli murakkab jarayonlarni tahlil qilishning asosiy usullaridan biri hisoblanadi. bu usul murakkab jarayonlarda ro’y berayotgan alohida hodisalarni modellashtirish va bashorat qilish imkonini beradi. ko’p omilli korrelyatsiya usulidan foydalanish quyidagi tartibda amalga oshiriladi. 1. kuzatishlar asosida to’plangan katta miqdordagi dastlabki ma’lumotlarni qayta ishlash asosida bir argumentning o’zgarishida funktsiya qiymatini o’zgarishini qolgan argumentlar qiymati belgilangan sharoitda aniqlanadi. 2. qiziqtirayotgan bog’lanishga boshqa omillarni …

2 / 7

o'zgarishiga ikki va undan ortiq bo'lgan asosiy (muhim) omil belgilarining ta'sirini aniqlash uchun ko'p omilli korrellyatsiya qo'llaniladi. korrelyatsion bog'lanishning xususiyati regressiya tenglamasida bir necha muhim va mohiyatli omillar ishtirok etishini taqozo qiladi. shuning uchun regressiya tenglamasiga kiritiladigan mohiyatli omillarni tanlash katta ahamiyatga egadir. ko'p omilli regressiya tenglamasida o'zaro kuchli chiziqli korrelyatsion bog'langan omillar bir vaqtda ishtirok etmasligi kerak. chunki ular regressiya tenglamasida bir-birini ma'lum darajada takrorlab, natijada regressiya va korrelyatsiya ko'rsatkichlarining buzilishiga sababchi bo'ladi. demak, tanlangan omillar ichida o'zaro kuchli chiziqli korrelyatsion bog'lanishda bo'lgan omillardan ba'zilarini regressiya tenglamasiga kiritmaydi. buning uchun chiziqli juft korrelyatsiya koeffitsientlarining matritsasi tuziladi. korrelyatsiya tahlili usullarini qo’llayotgan izlanuvchilar oldida turadigan asosiy muammolar bo’lib quyidagilar hisoblanadi: - funktsiya ko’rinishini (turini) aniqlash; - omillar-argumentlarni ajratish; - jarayonlarni to’g’ri baholash uchun zarur bo’lgan kuzatishlar sonini aniqlash. funktsiyaning ko’rinishini tanlashning qandaydir aniq ishlab chiqilgan uslubiy ko’rsatmalari bo’lamasa ham, har bir izlanuvchi bu muammoni turlicha hal qiladi. matematika fani berilgan qiymatning …

3 / 7

$ng empirik grafigi bo’yicha aniqlash mumkin. lekin mazkur grafik usulni faqat juft bog’lanish hollarida hamda kuzatishlar soni nisbatan ko’p bo’lganda muvaffaqiyatli qo’llash mumkin. 2. chiziqli va chiziqsiz ko’p omilli regression bog’lanishlar. regression tahlil o’tkazilganda avvalo bog’lanish turi aniqlanadi va tanlangan funktsiyaning parametrlari hisoblanadi: funktsiya turi: 1) chiziqli shape \* mergeformat 2) turli darajali polinomlar shape \* mergeformat 3) giperbola shape \* mergeformat 4) darajali funktsiya shape \* mergeformat regression taxlil asosida tanlangan omillar asosida bog’lanish turi aniqlanadi. natijaviy ko’rsatkich y va unga ta’sir etuvchi omillar guruxi , , , … bog’lanish turini umumiy ko’rinishini quyidagi funktsiya yordamida ifodalash mumkin: analitik ifodalarining ko’rinishiga qarab bog’lanishlar to’g’ri chiziqli (yoki umuman chiziqli) va egri chiziqli (yoki chiziqsiz) bo’ladi. agar bog’lanishning tenglamasida omil belgilar (, , , … ) faqat birinchi daraja bilan ishtirok etib, ularning yuqori darajalari va aralash ko’paytmalari qatnashmasa, ya’ni ko’rinishda bo’lsa, chiziqli bog’lanish yoki to’g’ri chiziqli bog’lanish deyiladi. ifodasi to’g’ri …$

4 / 7

effitsientlarining qiymatlarini topish talab qilinadi. ushbu qiymat eng kam bo’lishi ushun birinchi darajali hosilalari nolga teng bo’lishi kerak: uning echimi quyidagicha amalga oshirilishi mumkin: , , …, bu erda - tenglama tizimi aniqlovchisi, – hususiy aniqlovchilar. bunda tizimning aniqlovchilari esa matritsasining tegishli ustunini tizimning chap tomonidagi ma'lumotlar bilan almashtirish orqali olinadi. mustaqil ishlash ushun nazorat savollari 1. ko’p omilli korrelyatsiya tahlili usullarini qo’llayotgan izlanuvchilar oldida turadigan asosiy muammolar nimalardan iborat? 2. agar bog’lanishning tenglamasida omil belgilar faqat birinchi daraja bilan ishtirok etib, ularning yuqori darajalari va aralash ko’paytmalari qatnashmasa, u holda u qanday bog’lanish hisoblanadi? 3. ko’p omilli ekonometrik (regression) modelga kiritiladigan omillarga qo’yiladigan talablar nima? 4. “eng kishik kvadratlar” usuli yordamida ko’p omilli ekonometrik modelning koeffitsientlarini qanday hisoblanadi? 5. tenglamaning parametrlari qaysi hollarda mohiyatli hisoblanadi? 6. elastiklik koeffitsientlarining iqtisodiy mohiyati nimalardan iborat va ular qanday hisoblanadi? 7. qaysi hollarda omillar multikolleniar hisoblanadi? 8. determinatsiya koeffitsienti nimani baholaydi? 9. hususiy …

5 / 7

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ko’p omilli ekonometrik tahlil"

15-mavzu. ko’p omilli ekonometrik tahlil reja: 1. ko’p omilli ekonometrik modellarni tuzish uslubiyoti. 2. chiziqli va chiziqsiz ko’p omilli regression bog’lanishlar. 3. ko’p omilli ekonometrik modellarni baholash. tayanch iboralar: ko’p omilli korrelyatsiya, ko’p omilli regression bog’lanishlar, korrelyatsiya koeffitsienti, bevosita eng kichik kvadratlar usuli, elastiklik koeffitsientlar 1. ko’p omilli ekonometrik modellarni tuzish uslubiyoti ko’plik korrelyatsiyasi tasodifiy ko’rsatkichlar guruhi o’rtasidagi bog’lanishlarni o’rganadi. iqtisodiy tahlilda ko’plik korrelyatsiya usulini qo’llanilishi hisoblash texnikasi yaratilganidan so’ng kengaydi va qisqa muddatda katta yutuqlarga erishildi, ham iqtisodiy, ham matematika fanlarini rivojlanishiga o’z ulushini qo’shdi. ko’plik (ko’p omilli)...

This file contains 7 pages in DOC format (522.5 KB). To download "ko’p omilli ekonometrik tahlil", click the Telegram button on the left.

Tags: ko’p omilli ekonometrik tahlil DOC 7 pages Free download Telegram