hissiyotlar va ularning ifodalanishi

DOC 9 pages 86.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 86.5 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

15-mavzu 4 soat 2 juftlik shaxning hissiy va irodaviy sohasi. hissiyot. reja: · 1.hissiyot to‘g‘risida tushuncha. kayfiyatlar, stress, depressiya, eyforiya. · 2.hissiyotlar nazariyalari. · 3. hissiy holatlarning ifodalanishi, hislarni kechirish shakllari. yuksak hislar. · hissiyot tushunchasiga adabiyotlarda turlicha ta'riflar uchraydi jumladan; a.v.petrovskiy tahriri ostida chiqqan "umumiy psixologiya" darsligida hissiyot - kishining o’z hayotida nimalar yuz berayotganiga, nimalarni bilib olayotganiga yoki nima bilan mashg’ul bo’layotganiga nisbatan o’zicha turli xil shaklda bildiradigan kichik munosabatdir. m.vohidovning "bolalar psixologiyasi" o’quv qo’llanmasida hissiyot deb - tashqi olamdagi narsa va hodisalarga bo’lgan ichki kechinmalarimizning ongimizda aks ettirilishga aytiladi. q.turg’unov muallifligidagi lug’atda hissiyot-shaxsning voqelikdagi narsa va hodisalarga, kishilarga hamda o’z-o’ziga bo’lgan munosabatlarida kelib chiqadigan yoqimli yoki yoqimsiz kechinmalardan iborat. professor e.g’oziev muallifligidagi "umumiy psixologiya" darsligida hissiyot- odamda, tirik mavjudotlar miyasida, ya'ni shaxslarning ehtiyojlarini qondiruvchi va unga monelik qiluvchi ob'ektlarga nisbatan uning munosabatlarini aks ettirish ma'nosida qo’llaniladi. ilmiy nuqtai nazardan kelib chiqib tashlil qilinganda "hissiyot" odatda tirik mavjudodlar …

2 / 9

ofiq. masalan, ranglarning o’zgarishi, yuzlarning ta'bassumlanishi, lablarning titrashi, ko’zlarning yarqirashi, kulgu, yig’i, g’amginlik, ikkilanish, sarosimalik va boshqalar emosiyaning ifodasidir. lekin vatanparvarlik, javobgarlik, mas'uliyat, vijdon, meshr oqibat, sevgi- mushabbat singari yuksak xislatlarni emosiya tarkibiga kiritish g’ayritabiiy hodisa shisoblanar edi. ushbu shissiy kechinmalar o’zining moshiyati, kuch-quvvati, davomiyligi, ta'sirchanligi, yo’nalganligi bilan bir-biridan keskin farq qilishlariga qaramay, ularni emosiya sifatida talqin qilish oddiy safsataga aylanib qolgan bo’lar edi. shu boisdan ularning o’zaro eng muhim farqi shundaki, birisi ijtimoiy (shissiyot), ikkinchisi esa (emosiya) individual, xususiy ahamiyat kasb etadi. ta'kidlab o’tilgan mulohazalarga qaramasdan, hissiyot bilan emosiyaning o’zaro bir-biridan qat'iy cheklab qo’yish ham ba'zi anglashilmovchilikni keltirib chiqarishi mumkin. faoliyat, xulq-atvor, muomala sub'ekti o’zining shaxsi hamda jamiyati uchun ahamiyati shisoblangan narsalar va hodisalarni aks ettiruvchi munosabati shissiyotda mujassamlashadi. shaxsning individual shayoti va faoliyatiga aloqador (xosh foydali, xosh zararli bo’lishdan qat'i nazar) omillar, qo’zg’ovchilar, turtkilarni ifodalovchi hamda kelib chiqishi instinktlar, hartsiz reflekslar, irsiy belgilar (ovqatlanish, jinsiy, shimoyalanish, qo’rqish va …

3 / 9

, u aql-zakovat sub'ekti sanalmish shazrati insongagina xos, xolos, chunki empatik (hamdardlik) shis-tuyg’ular shaxsning mukammallik bosqichiga ko’tarilishiga kafolat negizidir. hissiyot bilan emosiya (uning yuksak darajalari nazarda tutiladi) inson shaxsining ijtimoiy shayotiy hart-haroitlarida yuzaga kelgan, odamning ijtimoiy tarixiy taraqqiyotida shakllangan (evolyusion yo’sinda), muayyan ijtimoiy mushitda (jamiyatda) istiqomad qiluvchi kishilar tomonidan o’zlashtirilgan g’oyalar, me'yorlar, qonun-qoidalar, nizomlar, qadriyatlarni aks ettiruvchi anglanilgan shis-tuyg’ular, murakkab ichki kechinmalarni vujudga kelish jarayonidir. · kayfiyat – bu u yoki bu emotsiyalarning barqaror kechinmasi. uzoq davom etuvchi, hulq-atvorni bezovchi emotsional holat. inson hissiyotiga ta’sir etuvchi omillarga ranglar, turli xildagi hidlar, va albatta yosh bosqichlari, ob-havo o’zgarishlarini kiritish mumkin. hissiyot odamda sodir bo’layotgan hodisa va narsalardan shaxs sifatidagi odam uchun ahamiyatli bo’lganlari haqida darak beruvchi signallar tizimi hisoblanadi. mazkur holda sezgi a'zolariga ta'sir qiluvchi cheksiz miqdordagi qo’zg’ovchilardan aniq bo’lib ajraladi, ba'zilari bir-birlari bilan qo’shilib ketadi va paydo bo’lgan hissiyot bilan birlashib ketadi. natijada taassurot uyg’otib, biror hissiy nom bilan ifodalangan …

4 / 9

oid bo’lgan, ya'ni ovozning o’zgarishi, mimika, imo-ishora, organizmda sodir bo’ladigan jarayonning qayta o’zgarishidan iborat ixtiyorsiz va ongli harakatlar psixologiyada emosional harakatlarning ekspressiv tomoni deb ataladi. hissiyotlar odatda juft-juft bo’lib uchraydi. masalan, yoqimli- yoqimsiz, xush-noxush, xursand-xafa, g’azab-muhabbat, nafrat kabi ana shunday hissiyotlar sub'ektiv xarakterga ega bo’ladilar, lekin ularning tashqi ifodasi ham bo’ladi. masalan, hushchaqchaq odam bilan g’amgin odamning yuz ifodasini ko’z oldimizga keltirib ko’rish mumkin. aynan mazkur jarayon psixologiyada ambivalentlik yoki ikki taraflamalik deb ataladi. ambivalentlik - lotincha har tomonlama kuchga ega ma'nosini anglatib kishining bir ob'ektning o’ziga nisbatan bir vaqtning o’zida paydo bo’ladigan bir-biriga qarama - qarshi emosional irodaviy holatdir. odamda uchraydigan yuksak ma'naviy hissiyotlar ham o’zining nervfiziologik asosiga ega bo’lishi kerak (chunonchi intellektual, ahloqiy, estetik hissiyotlar). bu jihatdan akademik i.p.pavlovning dinamik streotip haqidagi ta'limoti juda katta ahamiyatga egadir. bu haqda akademik i.p.pavlov shunday deb yozgan edi: "menimcha, ko’pincha odatdagi turmush tartibining o’zgargan paytlarida odat bo’lib, qolgan birorta mashg’ulot yaqin …

5 / 9

hissiy holatlarning ifodalanishi hissiy holatlarning ifodalanishi birinchidan, ifodali harakatlar (yuz ifodasi, qo’l, oyoq harakatlari), ikkinchidan organizmdagi turli hodisalarni, ya'ni ichki a'zolar faoliyatining va holatining o’zgarishida, uchinchidan tabiatda, ya'ni organizm qon tarkibidagi va boshqa suyuqliklardagi kimyoviy o’zgarishlarni, shuning bilan birga modda almashinuvida bo’ladigan o’zgarishlarni o’z tarkibiga oladi. his-tuyg’ularning tashqi ifodasiga yuz ifodasi, imo-ishora, vajohat va qadduqomatning o’zgarishi, ayiruv, tashqi chiqaruv bezlarining faoliyati (so’lak, ter ajralishi) va ayrim harakatlar xususiyatlaridagi o’zgarishlarni kiritish mumkin. bunga nutqning faol o’zgarishlari, "ovoz mimikasi" va gaplar tarkibining sintaksis o’zgarishi, "tutilmasdan gapirish", yoki alo?ida "silliqlik" hamda "ifodalilik"ning yuzaga kelishi nihoyat hissiyot o’zining to’la qisman ifodasini topadigan xattiharakatlarga taalluqlidir. kishining emosional kechinmalari vaqtida nutqining tezligi o’zgaradi. ko’pincha nutqning sintaksis tuzilishi buziladi, tezligi va ahamiyati o’zgaradi. o’tkazilgan tekshirishlar shuni ko’rsatadiki, g’amginlik va ma'yuslik hislarini ifodalovchi kishining ovozi beixtiyor pasayib ketadi, so’zlashgan kishining tovushi ham bo’linib-bo’linib chiqadi. hislarni kechirish shakllari hissiyot kechinmalari turli holatlarda turlicha tezlik bilan paydo bo’ladi. ba'zan hissiyot …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hissiyotlar va ularning ifodalanishi"

15-mavzu 4 soat 2 juftlik shaxning hissiy va irodaviy sohasi. hissiyot. reja: · 1.hissiyot to‘g‘risida tushuncha. kayfiyatlar, stress, depressiya, eyforiya. · 2.hissiyotlar nazariyalari. · 3. hissiy holatlarning ifodalanishi, hislarni kechirish shakllari. yuksak hislar. · hissiyot tushunchasiga adabiyotlarda turlicha ta'riflar uchraydi jumladan; a.v.petrovskiy tahriri ostida chiqqan "umumiy psixologiya" darsligida hissiyot - kishining o’z hayotida nimalar yuz berayotganiga, nimalarni bilib olayotganiga yoki nima bilan mashg’ul bo’layotganiga nisbatan o’zicha turli xil shaklda bildiradigan kichik munosabatdir. m.vohidovning "bolalar psixologiyasi" o’quv qo’llanmasida hissiyot deb - tashqi olamdagi narsa va hodisalarga bo’lgan ichki kechinmalarimizning ongimizda aks ettirilishga aytiladi. q....

This file contains 9 pages in DOC format (86.5 KB). To download "hissiyotlar va ularning ifodalanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: hissiyotlar va ularning ifodala… DOC 9 pages Free download Telegram