qobiliyat

DOC 18 pages 133.5 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 133.5 KB

File type DOC

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

8-mavzu 4 soat 2 juftlik qobiliyat. reja: 1 qobiliyatlar haqida tushuncha, qobiliyatlarning sifat va miqdor tavsifi. 2 qobiliyatlarning tuzilishi. qobiliyat turlari, qobiliyat va irsiyat. 3 qobiliyatlarning rivojlanishi haqida ilmiy bilimlarni shakllantirish. layoqat va qobiliyat. talantning paydo bo‘lishi va tuzilishi. 4 shaxs rivojlanishining individuallik xususiyatlari va ularning roli haqida qisqacha xulosa. аmaliy tavsiyalar mashg`ulot maqsadi:talabalarga psixologiya fanining sohalari haqida ma’lumot berish. mavzuni o’rganish natijasida talaba:talabalar mavzu bo’yicha yetarlicha bilim, ko’nikma va malakalarga ega bo’ladilar. mustaqil ishlash uchun adabiyotlar ro`yxati: asosiy adabiyotlar: . m.э.zufarova va boshqalar. umumiy psixologiya. toshkent. 2018-480b. t: tdiu . 2016.y 2. nurkova v. v., berezanskaya n. b. - obshаya psixologiya 3-e izd., per. i dop. uchebnik dlya spo - m.:izdatelstvo yurayt - 2019 –g qobiliyat insonning shunday psixologik xususiyatidirki, bilim, ko‘nikma, malakalarini egallash shu xususiyatlarga bog‘liq bo‘ladi. lekin, bu xususiyatlarning o‘zi bu bilim va ko‘nikmalarga taalluqli bo‘lmaydi. malaka, ko‘nikma va bilimlarga nisbatan odamning qobiliyatlari qandaydir imkoniyat tarzida namoyon …

2 / 18

iqarish pedagogning jiddiy psixologik xatosi bo‘ladi. masalan, albert eynshteyn o‘rta maktabda uncha yaxshi o‘qimaydigan o‘quvchi hisoblangan va uning kelajakda genial bo‘lishidan hech narsa dalolat bermas edi. qobiliyat bilim va malakalarning o‘zida ko‘rinmaydi, balki ularni egallash tizimida namoyon bo‘ladi ya’ni, boshqacha qilib aytganda mazkur faoliyat uchun muhim bo‘lgan bilim va ko‘nikmalarni o‘zlashtirish jarayonida turli sharoitlarda qanchalik tez, chuqur, engil va mustahkam amalga oshirishida namoyon bo‘ladi. qobiliyatlar individual psixologik xususiyatlar bo‘lishi bilan aql sifatlari xotira xususiyatlariga, hissiy xususiyatlar va shu kabilarni qarama-qarshi qo‘yib bo‘lmaydi, hamda qobiliyatlarni shaxsning bu xususiyatlari bilan bir qatorga qo‘yish ham mumkin emas. agar shu sifatlarning birortasi yoki ularning yig‘indisi faoliyat talablariga javob bersa yoki bu talablar ta’siri bilan tarkib topsa bu shaxsning mazkur individual xususiyatlarini qobiliyatlar deb hisoblashiga asos bo‘ladi. qobiliyat kishining psixologik va fiziologik tuzilishi xususiyatidir. qobiliyat bilim olish uchun zaruriy shart-sharoit bo‘lib, shuning bilan birga u ma’lum darajada bilim olish mahsuli hamdir. umumiy va maxsus bilimlarni …

3 / 18

ing o‘zginasidir. har qanday qobiliyat ham murakkab bo‘lib, u kishiga turli-tuman talablar qo‘yadi. agar shaxs xususiyatlari tizimi shu talabga javob bera olsa kishi faoliyatni muvaffaqiyat bilan amalga oshirish uchun o‘z qobiliyatliligini ko‘rsata oladi, agarda xususiyatlardan qaysi biri rivojlanmagan bo‘lsa, shaxs mehnatning muayyan turiga nisbatan ham qobiliyatli deb baholanadi. har bir qobiliyatning o‘ziga xos tuzilishi mavjud. qobiliyat tarkibida tayanch va etakchi xususiyatlarni, muayyan asosiy yoki yordamchi xususiyatlarni farq qilish lozim. barcha qobiliyatlar uchun asosiy tayanch xususiyat kuzatuvchanlik, bilish ko‘nikmasidir. bu individual narsaning o‘ziga xos tomoni, ijodiy faoliyat uchun boshlang‘ich materialni ko‘ra bilish demakdir. qobiliyatning etakchi xususiyati ijodiy tasavvur qilishlik hisoblanadi. quyidagilarni yordamchi xususiyat deb hisoblash mumkin: xotira (u faoliyat talablariga muvofiq ravishda o‘ziga xos tuzilishda bo‘ladi), emotsionallik, ya’ni his tuyg‘uga beriluvchanlik (bu xususiyat shaxsning faoliyatini oshiradi) va shunga o‘xshashlar. amaliy faoliyatning ba’zi ko‘rinishlarida shaxsning irodasi oldingi o‘ringa chiqadi. qobiliyat tuzilishidagi turli xususiyatlarning tarkibi faoliyatning turli davrlarida yoki ijodiyotning bosqichlarida turlicha bo‘lishi …

4 / 18

ing tanqisligi boshqa qobiliyatlarning yuksak darajada rivojlanganligi hisobiga to‘ldirilishi mumkin. rus psixologiyasida qobiliyatlar muammosini o‘rganishda ikki yo‘nalish mavjud. birinchisi – asab tizimi asosiy xossalarining aloqalari va insonning umumiy psixik qobiliyatlarini tadqiq etuvchi psixofiziologik yo‘nalish (e.l. golubeva, v.m. rusalov). boshqa yo‘nalish – qobiliyatlarni individual, o‘yin, o‘quv, mehnat faoliyatida tadqiq qilish (a.n. leontevning faoliyatga yondoshuvidan). bu yo‘nalish faoliyat bo‘yicha qobiliyatlarning rivojlanish aniqlovchilarini o‘rganadi, bunda iste’dod nishonalari ahamiyatga olinmaydi. keyinchalik s.l. rubinshteyn maktabida (a.v. brushlinskiy, k.a. abdulxanova-slavskaya) qobiliyatlar muammosini o‘rganishga o‘zaro kelishuvga asoslangan nuqtai nazar tarkib topdi. bu qarashning tarafdorlari bo‘lgan olimlar, odamda yuzaga keladigan qobiliyatlarni iste’dod nishonalari asosida, faoliyat usullarining rivojlanishi sifatida ko‘rib chiqqan edilar. qobiliyatlarning rivojlanishi uchun dastlab iste’dod nishonalaridan iborat bo‘lgan muayyan asos bo‘lishi zarur. iste’dod nishonalari ostida, qobiliyatlar rivojlanishining tabiiy asosini tashkil etuvchi asab tizimining anatomik-fiziologik xususiyatlari tushuniladi. masalan, qobiliyatning tug‘ma nishonalari sifatida turli analizatorlar rivojlanishining xususiyatlari namoyon bo‘lishi mumkin. xuddi shunday, eshitish idrokining muayyan xarakteristikalari musiqiy qobiliyatlarning rivojlanishi …

5 / 18

farqlarning tabiiy asosini belgilab beradi. ko‘pchilik psixologlarning fikricha, nishonalar – bu asab tizimining irsiyat tomonidan belgilangan (tug‘ma) anatomik-fiziologik xususiyatlari. lekin olimlarning ayrimlari, masalan, r.s. nemov, odamda ikki xil nishonalarning: tug‘ma (tabiiy) va orttirilgan (ijtimoiy) turlari mavjudligini faraz qiladilar. nishonalarning rivojlanishi – bu tarbiya sharoitlari va jamiyat rivojlanishining xususiyatlari bilan bog‘liq bo‘lgan ijtimoiy shartlangan jarayon. jamiyatda u yoki bu kasbga ehtiyoj tug‘ilgan sharoitda nishonalar rivojlanadi va qobiliyatlarga aylanadi; nishonalar rivojlanishining ikkinchi muhim omili tarbiyalash xususiyatlari hisoblanadi. nishonalar maxsus bo‘lmaydi. odamda muayyan turdagi nishonalarning mavjudligi qulay sharoitlarda ular asosida ma’lum qobiliyatning rivojlanishi zarurligini bildirmaydi. bir xil qobiliyatlar asosida faoliyat talablarining xususiyatiga ko‘ra turli xil qobiliyatlar rivojlanishi mumkin. xuddi shunday, eshitish qobiliyati va ohang hissiga ega bo‘lgan odam musiqa ijrochisi, dirijer, raqqosa, qo‘shiqchi, musiqa tanqidchisi, pedagog, bastakor va h.k. bo‘lib etishishi mumkin. shu bilan birga, nishonalar kelajakdagi qobiliyatlar xarakteriga ta’sir etmasligini inkor etish yaramaydi. xuddi shunday, eshitish analizatorining xususiyatlari aynan ushbu analizator rivojlanishining …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qobiliyat"

8-mavzu 4 soat 2 juftlik qobiliyat. reja: 1 qobiliyatlar haqida tushuncha, qobiliyatlarning sifat va miqdor tavsifi. 2 qobiliyatlarning tuzilishi. qobiliyat turlari, qobiliyat va irsiyat. 3 qobiliyatlarning rivojlanishi haqida ilmiy bilimlarni shakllantirish. layoqat va qobiliyat. talantning paydo bo‘lishi va tuzilishi. 4 shaxs rivojlanishining individuallik xususiyatlari va ularning roli haqida qisqacha xulosa. аmaliy tavsiyalar mashg`ulot maqsadi:talabalarga psixologiya fanining sohalari haqida ma’lumot berish. mavzuni o’rganish natijasida talaba:talabalar mavzu bo’yicha yetarlicha bilim, ko’nikma va malakalarga ega bo’ladilar. mustaqil ishlash uchun adabiyotlar ro`yxati: asosiy adabiyotlar: . m.э.zufarova va boshqalar. umumiy psixologiya. toshkent. 2018-480b. t: tdiu . 2016.y 2. nurkova...

This file contains 18 pages in DOC format (133.5 KB). To download "qobiliyat", click the Telegram button on the left.

Tags: qobiliyat DOC 18 pages Free download Telegram