jamiyat – kishilik dunyosining tashkiliy shakli

DOC 5 стр. 36,0 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 36,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

mavzu: 8 jamiyat –kishilik dunyosining tashkiliy shakli. reja 1. «sotsium» tushunchasi. jamoa va jamiyat 2. jamiyat - sotsiumning tashkiliy shakli 3. sotsium dunyosi «sotsium» atamasidagi lotincha «sotsio» fe’li qo‘shish, birlashtirish, birgalikda mehnat qilmoqni anglatadi. tushuncha sifatida «sotsium», universumning - yaxlit olamning tarkibiy qismi bo‘lgan kishilik dunyosi alohida jihatlarini ifodalaydi. unda tabiatga, tabiiylikka muqobil bo‘lgan ijtimoiy-madaniy borliq aks etadi. «jamoa» va «jamiyat» atamalari anglatgan ma’nolariga ko‘ra yaqindir. har ikki so‘z arabcha «jam‘a»dan yasalgan bo‘lib, kishilarning turli darajada va maqomda olingan umumiyligini anglatadi. agar «jamiyat» deyilganda keng ma’noda oldingi paragraflarda ko‘rsatib o‘tilganidek, kishilarning birgalikdagi manfaatlari va kelishuvi asosida maqsadga muvofiq oqilona tashkil etilgan birgalikdagi faoliyati ifodasi tushunilsa, «jamoa» tushunchasida umumiy kelib chiqish, til, taqdir va qarashlar bilan bog‘liqlik o‘z aksini topadi. oila, xalq va hokazolar ayni shunday jamoalardir. har qanday jamoa ham jamiyat bo‘lavermaydi. lekin istalgan jamiyat jamoa hisoblanadi. ayniqsa, jamiyat murakkab jamoa bo‘lib o‘z- o‘zidan tashkillanganlik va rivojlanish xususiyatlariga egadir. bunday …

2 / 5

i 341-270-yillar) fikricha, «kishilar o‘z hayotini yo‘lga qo‘yish uchun ongli ravishda uyushadilar». aflotunning fikricha (miloddan avvalgi 427-347-yillar), «kishilar ehtiyojlariga ko‘ra bir-biriga muhtojdir». qadimgi yunonlar qarashlari markazida turli tomondan taxmin qilinishi mumkin va lozim bo‘lgan olamning tarkibiy qismi sifatida kishilik dunyosi asosan axloq va davlat fenomenlari misolida tadqiq qilingan. ayni ana shu tushunchada kishilar hayotining boshqa sohalari ham o‘z aksini topgan. kishilik hayoti muammolarini keyinroq maxsus tadqiq etgan mutafakkirlar - j. vikoning (1668-1744, «millatlarning umumiy tabiati to‘g‘risida yangi fanning asoslari»), i. gerderning (1744-1803, «inson tarixi falsafasiga doir») asarlarida «jamiyat» atamasi ishlatilmay, «millat» va «insoniyat» tushunchalari qo‘llangan. xix asrda o.kont, g. spenser va boshqalarning asarlarida uchray boshladi. kishilik dunyosi shakllari turli dara- jalaridan kelib-chiqib, jamiyat to‘g‘risidagi yangidan yangi qarashlar ilgari surildi. ulardan biriga ko‘ra kishilarni jamiyatga ruhiy hayot o‘xshashligi, qadriyatlar mohiyatini bir xil tushunishi birlashtiradi. boshqasiga binoan jamiyat - bu:1) o‘zidan katta tizimga kirmagan birlashma; 2) nikohlar birlashma a’zolari o‘rtasida tuziladi; 3) …

3 / 5

ordamida kishilik dunyosi umumiy masalalarini xilma-xil ta’limotlarda (ba’zan ular bir-birini inkor etishi mumkin) ifodalab keldilar. jamiyatni keng ma’noda tushunish shartli bo‘lib, buni hisobga olmaslik ko‘pgina chalkashliklarni keltirib chiqaradi. masalan, ovchilar jamiyati bilan kishilik jamiyati sifat jihatidan ham, mohiyat jihatidan ham boshqa-boshqa ekanligi o‘z-o‘zidan ma’lum. ya’ni, aniq holda jamiyat - bu kishilar birgalikdagi faoliyatining tashkiliy shakllari turli darajalaridan iboratdir. bu faoliyat doirasida turli-tuman jamiyat va uning a’zolari, ularga mansub bo‘lgan birliklarning har biri uchun umumiy bo‘lgan ehtiyojlar qondiriladi. aniqroq qilib aytganda, jamiyat - bu o‘z-o‘zicha yetarlilik bo‘lib, o‘z a ’zolari turmush sharoiti uchun barcha zarur jarayonlarni yo‘lga qo‘yadi, amalga oshiradi. bu «o‘z-o‘zicha yetarlilik»ni jamiyat bilan uning bir qismi bo‘lgan siyosiy partiya nisbatini aniqlash misolida yaqqol ko‘rish mumkin. masalan, xitoy xalq respublikasidagi hukmron partiyaning a’zolari soni allaqachon 100 million kishidan oshib ketgan. lekin bu partiya jamiyat ichida mavjud. umumiy soni mingdan ham ko‘p bo‘lmagan yovvoyilar qabilasi haqiqiy, to‘laqonli jamiyat bo‘la oladi. gap …

4 / 5

tsium va jamiyat - o'zaro bog'langan tushunchalar bo'lib. fcfel birinchisi kishilik dunyosi umumiy tavsifini ifodalab o'z ichiga ikkinchisini qamraydi. jamiyat sotsiumning turli darajalardagi tashkiliy ifodasidir. ba’zi o‘rinlarda bu tushunchalar tor ma’nolarda ham ishlatiladi. • jamiyatning asosi - bu tushunchada ijtimoiy voqelikni muayyan tushunishga bog‘liq ravishda iqtisodiyot, ma’naviyat yoki turli xil omillar asosida izohlash yotadi. • jamiyatning o‘z-o‘zicha yetarliligi - jamiyatning mavjudligini va o‘z-o‘zidan rivojlanishini ta’minlaydigan shart-sharoitlarning yetarliligini ifodalaydi. bunday murakkab hodisani yaxlit holda na kuzatib va na tajribada tekshirib bo‘ladi. uni faqat nazariy jihatdangina andoza, nusxa tarzida tasavvur etib, asosiy jihatlarini aniqlash mumkin. nazariy model insoniyat voqeligi barcha jihatlarini o‘zida mujassam eta olmasada jamiyatning mohiyati, mazmuni va rivojlanish sharoitlari hamda masalalariga mumkin qadar to‘laroq javob topishda katta imkoniyat yaratadi. jamiyatni nazariy modellashtirish yordamida mavhumlikdan konkretlikka, aniqlikka borishi ta’minlanadi. ya’ni, bunda model aniq bilimlar, masalan, kishilik tarixi rivojlanishining o‘tmishiga tatbiqan antik davr jamiyati, undan keyingi asrlar jamiyati va hokazo bosqichlarni farqlashga …

5 / 5

inlanadi. ya’ni, bunda aniq bilimlar, masalan, kishilik tarixi rivojlanishining o‘tmishiga tatbiqan antik davr jamiyati, undan keyingi asrlar jamiyati va hokazo bosqichlarni farqlashga imkon beradi. jamiyatning tahlili har qanday sharoitda ham muayyan tamoyillar va tushunchalar tizimiga tayanadi. faoliyatlilik eng asosiy tamoyil sifatida jamiyatni tashkil etgan kuchlarning aktivligi tufayli maqsadga muvofiq ravishda tevarak- atrofni va o‘z-o‘zini o‘zgartirishni anglatadi. bunda faoliyat tarkibi ilgari surilgan maqsad, tanlangan vositalar, erishilgan natija va, tabiiyki, jarayonning o‘zidan ham iborat bo‘ladi. jamiyatga faoliyatlilik pozitsiyasidan yondashish asosida ishlab chiqilgan ma’lum tushunchalar tizimida kishilik hayotining eng umumiy aloqadorliklari va xususiyatlari ifodalanadi. bular jumlasiga «ijtimoiy munosabat», «ijtimoiy aloqa», «ijtimoiy ishlab chiqarish», «ijtimoiy jarayon», «obyektiv omil», «tarixiy qonuniyat», «sivilizatsiya», «madaniyat», «qadriyat», «maqsad», «manfaat», «shaxs», «oila» va h.k. tushunchalar kiradi. bu tushunchalar jamiyatning konkret sohalarida o‘ziga xos konkret ko‘rinishda olinadi. xususan, iqtisodiyot sohasi tushunchalariga «mulk», «iste’mol», «texnika», «texnologiya», «fan-texnika inqi- lobi» va boshqalar kiradi. «ma’naviyat», «g‘oya», «qadriyat», «ma’naviy ehtiyoj», «ma’rifat», «mafkura», «e ’tiqod» …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jamiyat – kishilik dunyosining tashkiliy shakli"

mavzu: 8 jamiyat –kishilik dunyosining tashkiliy shakli. reja 1. «sotsium» tushunchasi. jamoa va jamiyat 2. jamiyat - sotsiumning tashkiliy shakli 3. sotsium dunyosi «sotsium» atamasidagi lotincha «sotsio» fe’li qo‘shish, birlashtirish, birgalikda mehnat qilmoqni anglatadi. tushuncha sifatida «sotsium», universumning - yaxlit olamning tarkibiy qismi bo‘lgan kishilik dunyosi alohida jihatlarini ifodalaydi. unda tabiatga, tabiiylikka muqobil bo‘lgan ijtimoiy-madaniy borliq aks etadi. «jamoa» va «jamiyat» atamalari anglatgan ma’nolariga ko‘ra yaqindir. har ikki so‘z arabcha «jam‘a»dan yasalgan bo‘lib, kishilarning turli darajada va maqomda olingan umumiyligini anglatadi. agar «jamiyat» deyilganda keng ma’noda oldingi paragraflarda ko‘rsatib o‘tilganidek, kishilarning birgalikdagi manfaatlari ...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOC (36,0 КБ). Чтобы скачать "jamiyat – kishilik dunyosining tashkiliy shakli", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jamiyat – kishilik dunyosining … DOC 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram