matn tahlili

DOC 4 стр. 33,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 4
6-ma’ruza. og‘zaki fikr ifodalashda ma’nodosh va zid ma’noli so‘zlardan o‘rinli foydalanishga o‘rgatish. ”katta bo‘lsam, nobel mukofotini olaman!” matni ustida ishlash matn bilan ishlash, matnni tahlil qilish ta’limi o‘quvchining u yoki bu badiiy asarni o‘qib, tushunishining o‘zini yetarli emas deb hisoblaydi. o‘quvchi asarga yangicha yondasha bilishi kerak. bu boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining saviyasi va bilimdonlik darajasiga bog‘liqdir. shunda o‘quvchining kichik yoshidan narsa va hodisalar, odamlar haqida mustaqil nuqtai nazari shakllana boradi. o‘z-o‘zidan ma’lumki, bu fazilat o‘zgalarning tashqaridan bergan ko‘rsatmalari mahsuli emas, kichik o‘quvchining shaxsiy fikri, mustaqil o‘ylashi va bir qarorga kelishining natijasi bo‘ladi. 2-sinf uchun mo‘ljallangan ona tili va o‘qish savodxonligi darsligi “katta bo‘lganimda nobel mukofoti olaman” bo‘limida “nobel olaman” matni berilgan bo‘lib, bu matn darslik maqsadidan kelib chiqib hayot bilan, o‘quvchilarning ijtimoiy qiziqishlari, qisman grammatika bilan bog‘lab tushuntirilgan. biroq o‘qituvchilarning barchasi ham dars jarayonida darslikning maqsadidan kelib chiqib yondasholmayotganliklari dars saviyasinng yuqori bo‘lolmasligiga sabab bo‘lishi mumkin. matn mazmuni quyidagicha: “ismim - …
2 / 4
lar kerak bo‘ladi. kelajakda nobel mukofotini olmoqchiman. o‘zbek olimlari haligacha bu mukofotni olmagan. men nobel mukofotini olgan birinchi o‘zbekistonlik bo‘lishim mumkin. buning uchun esa hamma odamlarga foyda keltiradigan katta ish qilish kerak. bu oson emasligini bilaman. lekin men albatta harakat qilib ko‘raman”. darslikda quyidagi savollar berilgan: 1.muhammad haydarov katta bo‘lganida qanday ishlar qilmoqchi? 2.ayting-chi, u o‘z maqsadiga erishishi uchun qaysi fanlardan yaxshi o‘qishi kerak? 3.u nima uchun nobel mukofotini olmoqchi? 4.siz ham nobel mukofotini olishni istaysizmi? nima uchun? darslikda berilgan savollar matnni tahlil qilish uchun yordam bersa-da, mukammal tahlil uchun yetarli emas. ushbu matn tahlilida noodatiy yondashish maqsadga muvofiq bolardi. suhbat metodi uchun quyidagi savol va topshiriqlardan foydalanish o‘rinli bo‘ladi: 1.yer yuzida yashaydigan odamlarning ism, familiya bilan nomlanishi nimani anglatadi? 2.siz ham o‘z ismingizning ma’nosini bilasizmi? 3.g‘aroyib narsalar deganda nimani tushunasiz? g‘aroyib narsalarga duch kelganmisiz? 4.“tabiatda sirli narsalar ko‘p” jumlasida, sizningcha, nima narsalar nazarga tutilyapti? 5.yomg‘ir yoki shamolning qanday paydo …
3 / 4
siz. bu jarayon qanday amalga oshadi? 12.oy va mars haqida sizda yana qanday qo‘shimcha ma’lumotlar bor? 13.fizika va kimyo fanlari nimani o‘rgatadi? yoshi katta opa, akalaringizdan so‘rab ko‘rganmisiz? 14.galaktikalar qancha katta hajmga ekanligini tasavvur qilishga harakat qilib ko‘ring. yulduzlar va sayyoralar unda qanday joylashganligini sinfdoshlaringiz bilan muhokama qilib ko‘ring. 15.nobel mukofoti olgan paytingizda o‘zingizni qanday his qilishingizni tasavvur qilib ko‘ring. 16.“birinchi bo‘lish” degan jumlani qanday tushunasiz? boshqa sohalarda birinchi bor yutuqqa erishgan odamlarni bilasizmi? 17.“harakat qilib ko‘rmoq” jumlasini qanday izohlaysiz? oldin ham biror ishga harakat qilib ko‘rib erishgan natijalaringizni ayta olasizmi? 18.maqsadga erishish uchun yaxshi o‘qishdan tashqari yana qanday fazilatlarga ega bo‘lish, qanday ishlarni bajarish lozim deb o‘ylaysiz? savol-javob jarayonida o‘quvchilarning barcha savollarga javob berishi shart emas. o‘quvchilar bilganlaricha javob berishga imkon yaratiladi. eng muhimi, shu savollar bolaning tafakkuriga o‘rnashganligi, vaqti-vaqti bilan uni bezovta qilishi mumkinligi muhim hisoblanadi. o‘qituvchi o‘quvchilar bilan savol-javob asosida suhbat o‘tkazayotganda asosiy e’tiborni o‘quvchilarning fikrlashiga, shaxsiy …
4 / 4
haddan ortiq grammatik qoliplardan, takroriy mashqlardan foydalanish o‘rinli emas. bolalarga yoqmaydigan va ularning nazdidagi mantiqsiz nazariy ma’lumotlar va mashqlar hayotiy jarayon bilan bog‘lab olib boriladigan amaliy grammatikaga almashtirila borishi darsning qiziqarliligi va foydaliligini ta’minlaydi. matn tahlilidan foydalanib quyidagicha lingvistik kompetensiyalarni kiritish mumkin: “g‘aroyib narsalar” jumlasiga “qanday narsalar?” so‘rog‘ini berish bilan uning mazmunini anglayapmiz? ajoyib o‘lkalar, chiroyli gullar, rangli rasmlar, kuchli mashinalar, qudratli mexanizmlar, moviy togl’ar. narsalarning belgisini bildirgan so‘zlar qanday vazifa bajaryapti? ushbu so‘zlarda -lar qo‘shimchasi qanday ma’no anglatayotganligiga e’tibor bering. o‘lkalar, gullar, rasmlar, mashinalar, mexanizmlar, togl’ar so‘zlarini belgi bildiradigan so‘zlardan ayirib aytganimizda qanday o‘zgarishni sezasiz? bunday so‘zlarni “sifat” deb nomlaymiz va narsalar nomini aytganimizda uning xususiyatini, belgisini, sifatini bildirgan so‘zlarning muhimligiga e’tiborimizni qaratishimiz lozim. aytilgan fikrlardan anglayapmizki, matn tahlilida eng samarador usul savol-javob asosida tashkil etilgan suhbat hisoblanyapti. faqat buning uchun talab qilinayotgan yagona narsa – o‘qituvchining bolalarni qiziqtirgan savollarni matn mazmunidan kelib chiqqan holda tuza olish imkoniyatiga ega …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 4 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "matn tahlili"

6-ma’ruza. og‘zaki fikr ifodalashda ma’nodosh va zid ma’noli so‘zlardan o‘rinli foydalanishga o‘rgatish. ”katta bo‘lsam, nobel mukofotini olaman!” matni ustida ishlash matn bilan ishlash, matnni tahlil qilish ta’limi o‘quvchining u yoki bu badiiy asarni o‘qib, tushunishining o‘zini yetarli emas deb hisoblaydi. o‘quvchi asarga yangicha yondasha bilishi kerak. bu boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining saviyasi va bilimdonlik darajasiga bog‘liqdir. shunda o‘quvchining kichik yoshidan narsa va hodisalar, odamlar haqida mustaqil nuqtai nazari shakllana boradi. o‘z-o‘zidan ma’lumki, bu fazilat o‘zgalarning tashqaridan bergan ko‘rsatmalari mahsuli emas, kichik o‘quvchining shaxsiy fikri, mustaqil o‘ylashi va bir qarorga kelishining natijasi bo‘ladi. 2-sinf uchun mo‘ljallangan ona tili va o‘qish savod...

Этот файл содержит 4 стр. в формате DOC (33,0 КБ). Чтобы скачать "matn tahlili", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: matn tahlili DOC 4 стр. Бесплатная загрузка Telegram