hissiyotlar va irodaviy faoliyat

DOC 14 pages 161.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 161.0 KB

File type DOC

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

1-mavzu:shaxsning hissiy, irodaviy sohasi. shaxslararo muloqotning shaxs taraqqiyotidagi o`rni reja : 1. hissiy holatlarning nerv-fiziologik asoslari. 2. shaxsning irodasi haqida tushuncha. 3. muloqot haqida tushuncha 4. muloqot shaxslararo o’zaro ta’sir etish sifatida tayanch so`z va iborala:emotsiya, hissiyot, kechinma, hissiyot funksiyasi: imprissiv, eksprissiv tomon, hissiyot shakli: hissiy ton, emotsiya, kayfiyat, affekt, stress, stenik his, astenik his, yuksak hislar: intellectual, axloqiy, praksik, iroda, maqsad, tilak, istak, xohish, irodaviy akt, irodaviy harakat, irodaviy zo`r berish, shaxs sifati: mustaqillik, dadillik, sabr, bardosh. iroda, maqsad, tilak, istak, xohish, irodaviy akt, irodaviy harakat, irodaviy zo`r berish, shaxs sifati: mustaqillik, dadillik, sabr, bardosh. hissiyot haqida tushuncha. odam tashqi muhitdagi turli-tuman narsa va hodisalarni idrok qilar ekan, hech vaqt bu narsalarga batamom befarq bo`lmaydi. odamning aks ettirish jarayoni doimo faol xarakterga egadir. aks ettirish jarayoni quyidagilarni qamrab oladi: a) shaxsning ehtiyojni qondirish imkoniyatiga egaligini; b) qondirishga yordam beradigan yoki qarshilik ko`rsatadigan ob`ektlarga sub`ekt sifatida qatnashishi; v) uni harakat …

2 / 14

hinmalardan iborat. professor e.g`oziev muallifligidagi "umumiy psixologiya" darsligida hissiyot- odamda, tirik mavjudotlar miyasida, ya`ni shaxslarning ehtiyojlarini qondiruvchi va unga monelik qiluvchi ob`ektlarga nisbatan uning munosabatlarini aks ettirish ma`nosida qo`llaniladi. adabiyotlarda hissiyot bilan birga emotsiya tushunchasi ham keng doirada qo`llaniladi. aynan emotsiya tushunchasining mazmuni nimadan iborat va hissiyot tushunchasi bilan o`zaro bog`liqligi qanday degan savol tug`iladi? shunga muvofiq emotsiya tushunchasining mazmun mohiyatini yoritadigan bo`lsak; jumladan professor e.g.`g`ozievning "umumiy psixologiya" darsligida emotsiya-odatda tashqi alomatlari yaqqol namoyon bo`ladigan his-tuyg`ularni, ichki kechinmalarni ifodalanishidan iborat psixik jarayonni yuzaga kelishining aniq shaklidir, deb ta`riflanadi. emotsiya - shaxsning voqelikka o`z munosabatini his qilishidan kelib chiqadigan, uning ehtiyoj va qiziqishlari bilan bog`liq bo`lgan yoqimli yoki yoqimsiz kechinmalaridir. keltirilgan ta`riflardan ko`rinadiki, hissiyot tushunchasi emotsiyaga nisbatan kengroq tushuncha bo`lib, shaxsning kundalik hayoti, turmush tarzidagi barcha jabhalarni qamrab oladi. hissiyot odamda sodir bo`layotgan hodisa va narsalardan shaxs sifatidagi odam uchun ahamiyatli bo`lganlari haqida darak beruvchi signallar tizimi hisoblanadi. mazkur holda sezgi …

3 / 14

ada hissiyotning impressiv tomoni deb ataladi. impressiv so`zi lotincha taassurot degan ma`noni anglatadi. i.p.pavlov tirik mavjudotlarning atrofimizdagi muhitga moslashuvida hosil qiladigan buziladigan dinamik streotiplar orqali biror hissiyot va emosional kechinmalarning ijobiy va salbiy sifatlarini tushuntirib beradi. dinamik stereotip deganda tashqi qaytarilish natijasida hosil qilingan shartli reflekslar, nerv bog`lanishlarining barqaror tizimi tushuniladi. har turli qiyinchiliklar va qarshiliklarga duch kelishi natijasida dinamik stereotiplarning "o`zgarishi" salbiy emosional holatni yuzaga keltiradi. hissiyot bu uning kechirilishining turli shakllari faqat darak vazifasini emas, balki boshqaruvchilik funksiyasini ham bajaradi. emotsiya harakatlari juda ko`p tana o`zgarishlar ifodalanadi. odam organizmidagi o`zgarishlar kechirilayotgan hissiyotning ob`ektiv ko`rsatkichi hisoblanadi. moslashish xarakteriga oid bo`lgan, ya`ni ovozning o`zgarishi, mimika, imo-ishora, organizmda sodir bo`ladigan jarayonning qayta o`zgarishidan iborat ixtiyorsiz va ongli harakatlar psixologiyada emosional harakatlarning ekspressiv tomoni deb ataladi. hissiyotlar odatda juft-juft bo`lib uchraydi. masalan, yoqimli- yoqimsiz, xush-noxush, xursand-xafa, g`azab-muhabbat, nafrat kabi ana shunday hissiyotlar sub`ektiv xarakterga ega bo`ladilar, lekin ularning tashqi ifodasi ham bo`ladi. …

4 / 14

osh miya po`stining faoliyatidan tashqari organizmning ichki a`zolari faoliyati bilan ham bog`liqdir, boshqacha qilib aytganda hissiyotlar vegetativ nerv tizimining faoliyati bilan ham bog`liqdir. demak, odam ma`lum hissiy holatni boshdan kechirayotgan paytda uning qon aylanish tizimi, nafas olish organlari nutq apparatlari ichki sekresiya bezlari ham qatnashadi. masalan, materialni yaxshi bilmaydigan talaba imtihon topshirayotganda terlab ketadi, tomog`iga nimadir tiqilib, gapini gapira olmay qoladi. odamda qattiq qo`rqish paytida "yuragi orqaga tortib ketdi", "sovuq ter bosib ketdi" kabi iboralarning ishlatilishi hissiyot paytida odamning ichki a`zolarining ishtirok etishidan dalolat beradi. juda ko`p hissiy holatlar bosh miyaning yaqin po`stloq osti qismlarining oraliqi bilan ham bog`liqdir. masalan, ko`rish tepaligi deb ataluvchi qism ayrim hislarni ifodalaydigan ixtiyorsiz harakatlarning markazi hisoblanadi. odamda uchraydigan yuksak ma`naviy hissiyotlar ham o`zining nerv-fiziologik asosiga ega bo`lishi kerak (chunonchi intellektual, axloqiy, estetik hissiyotlar). bu jihatdan akademik i.p.pavlovning dinamik streotip haqidagi ta`limoti juda katta ahamiyatga egadir. bu haqda akademik i.p.pavlov shunday deb yozgan edi: "menimcha, …

5 / 14

insoniy emotsiyalar "insoniylashtirilgan" ijtimoiy sharoit bilan bog`liq holda namoyon bo`ladi. emotsiyalarning "insoniylashuvi" shunday namoyon bo`ladiki, ichdan kechadigan hissiyotlar mazmuni, juda boy va murakkabdir. odamlar bilan mehnat, siyosat, madaniyati, oilaviy hayot o`rtasida paydo bo`lgan munosabatlarning ko`pligi, sof insoniy hissiyotlarning paydo bo`lishiga olib keladi. shunday qilib, hissiyot vegetativ nerv tizimi orqali boshqariladigan ichki a`zo faoliyati bilan bog`liq bo`lsa ham bari bir bosh miya po`sti orqali idora qilinadi. chunki akademik i.v.pavlovning fikricha, odamning butun a`zoyi badanida bo`ladigan har qanday hodisalarning hammasini bosh miya po`sti qismidagi neyronlar idora qiladi. ana shu jihatdan olganda hissiyotning nerv-fiziologik asosi bosh miya po`sti bilan bog`liq. odam his-tuyg`ulari bilan hayvon hissiyotlari o`rtasida juda katta farq bo`ladi. odamda juda ko`p miqdorda his-tuyg`ular borki, bunday hissiyotlar hayvonlarda uchramaydi. shuning uchun ham odam, ham hayvon uchun umumiy bo`lgan g`azablanish, qo`rqish, jinsiy hissiyot, qiziquvchanlik, xursandchilik, g`amginlik emotsiyalari hayvonlarda sifat jihatidan farq qiladi. shu o`rinda s.shexterning emosional faktorlarning paydo bo`lishi kognitiv-fiziologik konsepsiyasini keltirib o`tish …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hissiyotlar va irodaviy faoliyat"

1-mavzu:shaxsning hissiy, irodaviy sohasi. shaxslararo muloqotning shaxs taraqqiyotidagi o`rni reja : 1. hissiy holatlarning nerv-fiziologik asoslari. 2. shaxsning irodasi haqida tushuncha. 3. muloqot haqida tushuncha 4. muloqot shaxslararo o’zaro ta’sir etish sifatida tayanch so`z va iborala:emotsiya, hissiyot, kechinma, hissiyot funksiyasi: imprissiv, eksprissiv tomon, hissiyot shakli: hissiy ton, emotsiya, kayfiyat, affekt, stress, stenik his, astenik his, yuksak hislar: intellectual, axloqiy, praksik, iroda, maqsad, tilak, istak, xohish, irodaviy akt, irodaviy harakat, irodaviy zo`r berish, shaxs sifati: mustaqillik, dadillik, sabr, bardosh. iroda, maqsad, tilak, istak, xohish, irodaviy akt, irodaviy harakat, irodaviy zo`r berish, shaxs sifati: mustaqillik, dadillik, sabr, bardosh. his...

This file contains 14 pages in DOC format (161.0 KB). To download "hissiyotlar va irodaviy faoliyat", click the Telegram button on the left.

Tags: hissiyotlar va irodaviy faoliyat DOC 14 pages Free download Telegram