nikoh – oila pedagogikasi fanining rivojlanishi tarixidan

DOC 8 pages 85.0 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 85.0 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

3-mavzu. chet elda oila pedagogikasi fanining rivojlanishi tarixidan reja: 1. nikoh – oila munosabatlarining rivojlanish tarixi (evolyutsiyasi) 2. qadimgi yunon va rim mutafakkirlarining oila tarbiyasi haqidagi qarashlari. 3. yevropa uyg‘onish davri mutafakkirlari asarlarida oila tarbiyasining aks etishi. tayanch tushunchalar: oila, oila pedagogikasi, chet el, qadimgi yunon va rim mutafakkirlari,yevropa uyg‘onish davri, yan amos komenskiy va rus pedagoglari. 3.1. nikoh – oila munosabatlarining rivojlanish tarixi (evolyutsiyasi) dеhqоnchilik vа chоrvаchilikning rivоjlаnishi bilаn urug`ni, qаbilаni bir а’zоsi mеhnаtning mаhsuldоrligi sеzilаrli dаrаjаdа оrtgаn vа bu оrtiqchа istе’mоl mаhsulоtlаrining yuzаgа kеlishigа оlib kеlgаn. hаr bir ishchi o`zi yarаtgаn mаhsulоtni qаbilаning «umumiy qоzоnigа» tаshlаydigаn eskichа tаqsimоt shаkli endi ishlаb chiqаrishni yanаdа rivоjlаnishigа to`sqinlik qilа bоshlаdi (chunki bu qаbilаning nоpоk, dаngаsа а’zоlаrini hаm ishlаb chiqish fаоliyatidаn jаzоsiz qutilib qоlishigа оlib kеlgаn). shuning uchun qаbilа оrtiqchа mаhsulоtni mа’lum bir qismini qаbilа mulkigа o`zining аbjirligi, chаqqоnligi, ishlаb chiqаrish fаоliyatidа ko`prоq muvаffаqiyatlаrgа erishgаnligi bilаn fаrqlаnib turgаn а’zоlаrigа «mukоfоt» tаriqаsidа tаqsimlаshgа …

2 / 8

kini ungа bеrgаn. tоki ulаr o`rtаsidа sоvg`а аyrbоshlаsh dаvоm etаr ekаn, erkаk bilаn аyol o`rtаsidаgi jinsiy аlоqа hаm dаvоm etаvеrgаn. sоvg`а аyrbоshlаshning to`xtаlishi esа ulаr o`rtаsidаgi аlоqаning hаm tugаshini bildirgаn. shundаy qilib nikоhning yanа bir turi individuаl juft nikоh yuzаgа kеlgаn. bundаy аyolni o`zining qоndоsh qаrindоshlаri, ya’ni o`z urug`i erkаklаri bilаn tеng tаqsimlаsh munоsаbаtlаri, bоshqа urug`dаgi erkаklаr bilаn esа sоvg`а аyrbоshlаsh munоsаbаtlаri bоg`lаb turgаn. shuni аytib o`tish jоizki, juftli оilаning yuzаgа kеlishi, bоshidаnоq, uni o`z urug`igа qаrshi qo`yishni vа оnаlik urug`i аsоslаrining buzilishigа оlib kеlishini bildirgаn. ya’ni erkаk kishi o`z mukоfоtini bоshqа urug`dаgi «o`z аyoli» vа uning bоlаlаrigа qаnchаlik ko`p bеrsа, uning o`z оnаlik urug`igа shunchаlik kаm ulush qоlgаn. birоq «er» hаli «xоtinining» vа uning bоlаlаrini yagоnа bоquvchisi bo`lmаgаn. juftli оilаlаrni yanаdа аsоslirоq bo`lishi uchun sоvg`а аyrbоshlаsh nоаdеkvat bo`lishi kеrаk edi, ya’ni er – xоtinigа, xоtini erigа bеrgаngа qаrаgаndа ko`prоq bеrishi lоzim edi, shundаy qilib u «er» xоtinining bоlаlarini bоquvchisi …

3 / 8

ektivligi mеhnаtigа yarаshа tаqsimоtni rоlini оrtishi vа tеng tаqsimlаshni rоlining pаsаyishi bilаn оrtib bоrdi. juft nikоhning yuzаgа kеlishi bilаn juftlаr o`rtаsidаgi jinsiy munоsаbаtlаr nаfаqаt shunchаki аxlоqiy mе’yorlаr bilаn bоshqаrilаdigаn dоirаlаrgа, bаlki, ijtimоiy – iqtisоdiy dоirаgа (rаmkаgа) kiritildi. 3.2.qadimgi yunon va rim mutafakkirlarining oila tarbiyasi haqidagi qarashlari. evropa uyg‘onish davri mutafakkirlari asarlarida oila tarbiyasining aks etishi. yan amos komenskiy oilada tarbiyaning o‘rni haqida. ma’rifatparvar mutafakkirlarning oila tarbiyasiga oidfikrlari. rus pedagoglarining oila pedagogikasiga oid qarashlarini o’rganish 1. qadimgi yunon va rim mutafakkirlarining oila tarbiyasi haqidagi qarashlari. tarixiy taraqqiyotning keyingi davrlariga kelib, ibtidoiy jamoa tuzumi o‘rnini yangi ijtimoiy formatsiya - quldorlik tuzumi egalladi. qadimiy sharqda birinchi sinfiy jamiyatlar paydo bo‘ldi hamda moddiy va ma’naviy madaniyatga asos solindi. ayniqsa, qadimgi yunoniston va rim xalqlari bu madaniyatni rivojlantirishda o‘zlarining katta hissasini qo‘shdilar. tarixiy taraqqiyot davomida turli mamlakatlar va xalqlar jahon madaniyatiga turlicha yondashdilar va rivojlantirdilar. masalan, xitoyda qog'oz ixtiro qilindi, hindistonda hisoblashning o‘nlik tizimi kashf …

4 / 8

n bir qancha quldorlik davlatlaridan tashkil topgan. uning mo‘tabar shaharlari lakoniya (bosh shahri sparta) va attika (bosh shahri afina)dir. bularning har qaysisida tarbiyaning alohida tizimlari vujudga kelib, sparta usulidagi tarbiya va afina usulidagi tarbiya deb ataladigan bo‘ldi. ammo ikkala davlatda ham quldorlik tuzumi hukmron edi. yunonistonda qullarni «gapiradigan ish quroli» deb hisoblar edilar. qullar oddiy insoniy huquqlardan ham mahrum edilar. lakoniya (sparta)da kemalar to‘xtaydigan qulay gavanlar bo‘lmaganligi tufayli qullar mehnatiga asoslangan dehqonchilik hukmron edi. 9 ming oiladan iborat bo‘lgan quldorlar 250 mingdan ko‘proq aholiga hukmronlik qilardi. spartada qullar shafqatsiz ta’qib ostiga olinar edi. tarbiya ishlari esa davlat ixtiyorida bo‘lib, uning asosiy maqsadi spartaliklarning bolalarini baquvvat, jismoniy sog'lom, bardoshli, chiniqqan jangchilar qilib tarbiyalash va bo‘lajak quldorlarni etkazishdan iborat edi. spartaliklarning bolalari 7 yoshgacha uyda yashar, keyin «agella» deb ataluvchi davlat muassasasida 18 yoshga etguncha tarbiyalanar edi. ular «pedonom» rahbarligida jismoniy sog'lom bo'lish uchun turli mashqlar bilan chiniqtirilar, sovuqqa, ochlikka va chanqoqlikka …

5 / 8

a axloqiy tarbiya berishda davlat rahbarlari maxsus suhbatlar o‘tkazib, shu yo‘l bilan ularga axloqiy va siyosiy tarbiya berar edilar. shuningdek, bolalarni savol-javob jarayonida aniq, qisqa va lo‘nda qilib javob berishga o‘rgatib borilgan. spartada 18—20 yoshga yetganda yigitlar «efeblar» o‘spirinlar guruhida harbiy xizmatni o‘taganlar. spartada qizlar tarbiyasiga ham alohida e’tibor berilgan. ularni harbiy va jismoniy tarbiya malakalari bilan qurollantirib borilgan. chunki erkaklar jangga ketganlarida ular shaharni qo‘riqlab, qullarning itoat saqlashini ta’minlar, ular hatto jangda ham qatnashar edilar. afinada esa hayot, tartib, intizom, maktab tizimi va undagi ta’lim-tarbiya spartanikidan butunlay farq qilar edi. qullar xususiy mulk hisoblanar edi. afinada eramizdan ilgarigi v-iv asrlarda madaniyat barq urib o‘sdi. fan, me’morchilik va haykaltaroshlik taraqqiy qildi. afinada eng ko‘rkam va barkamol inson deb ham jismoniy, ham ma’naviy jihatdan yetuk kishini o‘zlarirning «ideali» deb hisoblar edilar. bu ideal faqatgina yuqori tabaqali quldorlarga xos edi. jismoniy mehnat esa faqat qullarning qismati deb hisoblanar edi. afinada bolalar 7 …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nikoh – oila pedagogikasi fanining rivojlanishi tarixidan"

3-mavzu. chet elda oila pedagogikasi fanining rivojlanishi tarixidan reja: 1. nikoh – oila munosabatlarining rivojlanish tarixi (evolyutsiyasi) 2. qadimgi yunon va rim mutafakkirlarining oila tarbiyasi haqidagi qarashlari. 3. yevropa uyg‘onish davri mutafakkirlari asarlarida oila tarbiyasining aks etishi. tayanch tushunchalar: oila, oila pedagogikasi, chet el, qadimgi yunon va rim mutafakkirlari,yevropa uyg‘onish davri, yan amos komenskiy va rus pedagoglari. 3.1. nikoh – oila munosabatlarining rivojlanish tarixi (evolyutsiyasi) dеhqоnchilik vа chоrvаchilikning rivоjlаnishi bilаn urug`ni, qаbilаni bir а’zоsi mеhnаtning mаhsuldоrligi sеzilаrli dаrаjаdа оrtgаn vа bu оrtiqchа istе’mоl mаhsulоtlаrining yuzаgа kеlishigа оlib kеlgаn. hаr bir ishchi o`zi yarаtgаn mаhsulоtni qаbilаning «umumiy qоzо...

This file contains 8 pages in DOC format (85.0 KB). To download "nikoh – oila pedagogikasi fanining rivojlanishi tarixidan", click the Telegram button on the left.

Tags: nikoh – oila pedagogikasi fanin… DOC 8 pages Free download Telegram