axborot xavfsizligi tushunchasi

DOC 22 pages 853.5 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 853.5 KB

File type DOC

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

3 – ma’ruza mashg’uloti : axborot xavfsizligiga tahdidlar. reja : 1. axborot xavfsizligi tushunchasi 2. axborot xavfsizligiga tahdidlar va ularning tahlili 3. axborot xavfsizligining zaifliklari tayanch so’zlar : himoyalangan axborotga tahdidlar tushunchasi va uning tuzilishi, axborot xavfsizligiga tahdidlarning toifalanishi, axborot himoyasi vositalarini va usullarini tasniflash. axborot xavfsizligi (inglizcha: information security, shuningdek, inglizcha: infosec) — axborotni ruxsatsiz kirish, foydalanish, oshkor qilish, buzish, oʻzgartirish, tadqiq qilish, yozib olish yoki yoʻq qilishning oldini olish amaliyotidir. ushbu universal kontseptsiya maʼlumotlar qanday shaklda boʻlishidan qatʼiy nazar (masalan, elektron yoki, jismoniy) amal qiladi. axborot xavfsizligini taʼminlashning asosiy maqsadi maʼlumotlarning konfidensialligi, yaxlitligi va mavjudligini muvozanatli, qoʻllashning maqsadga muvofiqligini hisobga olgan holda va tashkilot faoliyatiga hech qanday zarar yetkazmasdan himoya qilishdir. bunga, birinchi navbatda, asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar, tahdid manbalari, zaifliklar, potensial taʼsirlar va mavjud xavflarni boshqarish imkoniyatlarini aniqlaydigan koʻp bosqichli xavflarni boshqarish jarayoni orqali erishiladi. bu jarayon xavflarni boshqarish rejasining samaradorligini baholash bilan birga olib boriladi. …

2 / 22

aʼsir koʻrsatishi mumkin. axborot xavfsizligi bandlik sohasi sifatida soʻnggi yillarda sezilarli darajada rivojlandi va oʻsdi. u tarmoq va tegishli infratuzilma xavfsizligi, dasturiy taʼminot va maʼlumotlar bazasini himoya qilish, axborot tizimlari auditi, biznesning uzluksizligini rejalashtirish, elektron yozuvlarni aniqlash va kompyuter kriminalistikasi kabi koʻplab professional ixtisosliklarni yaratdi. axborot xavfsizligi boʻyicha mutaxassislar mehnat bozorida yuksak barqaror bandlikka va yuqori talabga ega. bir qator tashkilotlar (isc)² tomonidan olib borilgan keng koʻlamli tadqiqotlar natijasida maʼlum boʻlishicha, 2017-yilda axborot xavfsizligi sohasi rahbarlarining 66 % oʻz boʻlimlarida ishchi kuchining keskin yetishmasligini tan olishgan va 2022-yilga kelib bu sohada mutaxassislarning tanqisligi darajasi butun dunyoda 1 800 000 kishini tashkil etishini taxmin qilgan [9]. tahdidlar va xavfsizlik choralari axborot xavfsizligiga tahdidlar turli shakllarda boʻlishi mumkin. 2018-yil uchun eng jiddiy tahdidlar „xizmat koʻrsatish usulidagi jinoyatlar“ (inglizcha: crime-as-a-service), internet mahsulotlari, taʼminot zanjirlari va tartibga solish talablarining murakkabligi bilan bogʻliq boʻlgan tahdidlar boʻlgan. „xizmat koʻrsatish usulidagi jinoyatlar“ yirik jinoiy hamjamiyatlar uchun darknet …

3 / 22

rgalikda tashkilotlarga qurilmalar tomonidan toʻplangan mijozlarning shaxsiy maʼlumotlaridan oʻz ixtiyoriga koʻra, ular bilmagan holda foydalanish imkonini beradi. bundan tashqari, tashkilotlarning oʻzlari iot qurilmalari tomonidan toʻplangan maʼlumotlarning qaysi biri tashqariga uzatilishini kuzatishi mushkul masaladir. taʼminot zanjirlariga tahdid shundaki, tashkilotlar oʻzlarining yetkazib beruvchilari bilan turli xil qimmatli va nozik maʼlumotlarni almashishadi, natijada ular ustidan bevosita nazorat yoʻqoladi. shunday qilib, ushbu maʼlumotlarning maxfiyligi, yaxlitligi yoki mavjudligini buzish xavfi sezilarli darajada oshadi. bugungi kunda regulyatorlarning tobora koʻpayib borayotgan yangi talablari tashkilotlarning hayotiy axborot aktivlarini boshqarishni sezilarli darajada murakkablashtirmoqda. masalan, 2018-yilda evropa ittifoqida qabul qilingan „umumiy maʼlumotlarni himoya qilish qoidalari“ (inglizcha: general data protection regulation, gdpr) har qanday tashkilotdan istalgan vaqtda oʻz faoliyati yoki taʼminot zanjirining istalgan qismida joylashtirilgan shaxsiy maʼlumotlarning mazmuni, ularni qayta ishlash usullari, saqlanish va himoyalanish tartibi va qanday maqsadlar uchun xizmat qilishini koʻrsatishni talab qiladi. bundan tashqari, ushbu maʼlumot nafaqat vakolatli organlar tomonidan tekshirish paytida, balki ushbu maʼlumotlar egasining birinchi talabiga …

4 / 22

i identifikatorni oʻgʻirlash qurboni boʻlishadi. fishing (inglizcha: phishing) — maxfiy maʼlumotlarni (masalan, hisob, parol yoki kredit karta maʼlumotlari) olishga qaratilgan firibgarlik harakatlaridir. odatda, ular internet foydalanuvchisini har qanday tashkilotning (bank, internet-doʻkon, ijtimoiy tarmoq va h.k.) asl veb-saytidan ajratib boʻlmaydigan soxta veb-saytga jalb qilishga harakat qiladilar [13][14]. qoida tariqasida, bunday urinishlar tashkilot nomidan soxta veb-saytlarga havolalarni oʻz ichiga olgan soxta elektron pochta xabarlarini ommaviy yuborish orqali amalga oshiriladi. foydalanuvchi brauzerda bunday havolani ochib, oʻz hisob maʼlumotlarini kiritib firibgarlarning oʻljasiga aylanadi. 1964-yilda ingliz tiliga andoza:tr kiritilgan boʻlib, unda kimningdir shaxsiy maʼlumotlari (masalan, koʻpincha fishing yoʻli bilan olingan ism, bank hisobi yoki kredit karta raqami) firibgarlik va boshqa jinoyatlarni sodir etishda foydalaniladi. jinoyatchilar nomidan noqonuniy moliyaviy imtiyozlar, qarz olgan yoki boshqa jinoyatlarni sodir etgan shaxs koʻpincha ayblanuvchining oʻzi boʻlib qoladi va bu uning uchun jiddiy moliyaviy va huquqiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. axborot xavfsizligi shaxsiy hayotga bevosita taʼsir qiladi va bu holat turli …

5 / 22

ot xavfsizligi tahdidlari yoki axborot xavflariga qarshi kurashishning asosiy usullari quyidagilardan iborat: · kamaytirish — zaifliklarni bartaraf etish va tahdidlarning oldini olish uchun xavfsizlik va qarshi choralarni amalga oshirish; · uzatish — tahdidlarni amalga oshirish bilan bogʻliq xarajatlarni uchinchi shaxslar: sugʻurta yoki autsorsing kompaniyalariga oʻtkazish; · qabul qilish — xavfsizlik choralarini amalga oshirish xarajatlari tahdidni amalga oshirishdan mumkin boʻlgan zarardan oshib ketgan taqdirda moliyaviy zaxiralarni shakllantirish; · voz kechish — haddan tashqari xavfli faoliyatdan voz kechish[21]. ayni paytda, professional hamjamiyatda markaziy razvedka boshqarmasi cia triadasining tez rivojlanayotgan texnologiyalar va biznes talablariga qanchalik mos kelishi haqida munozaralar davom etmoqda. ushbu muhokamalar natijasida xavfsizlik va shaxsiy daxlsizlik oʻrtasidagi munosabatlarni oʻrnatish, qoʻshimcha tamoyillarni qabul qilish zarurligi toʻgʻrisida tavsiyalar berildi . ulardan ayrimlari allaqachon xalqaro standartlashtirish tashkiloti (iso) standartlariga kiritilgan: · haqqoniylik (inglizcha: authenticity) – ob’ekt yoki resursning e’lon qilingan bilan bir xilligini kafolatlaydigan xususiyat; · javobgarlik[en] (inglizcha: accountability) – sub’ektning oʻz harakatlari va …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborot xavfsizligi tushunchasi"

3 – ma’ruza mashg’uloti : axborot xavfsizligiga tahdidlar. reja : 1. axborot xavfsizligi tushunchasi 2. axborot xavfsizligiga tahdidlar va ularning tahlili 3. axborot xavfsizligining zaifliklari tayanch so’zlar : himoyalangan axborotga tahdidlar tushunchasi va uning tuzilishi, axborot xavfsizligiga tahdidlarning toifalanishi, axborot himoyasi vositalarini va usullarini tasniflash. axborot xavfsizligi (inglizcha: information security, shuningdek, inglizcha: infosec) — axborotni ruxsatsiz kirish, foydalanish, oshkor qilish, buzish, oʻzgartirish, tadqiq qilish, yozib olish yoki yoʻq qilishning oldini olish amaliyotidir. ushbu universal kontseptsiya maʼlumotlar qanday shaklda boʻlishidan qatʼiy nazar (masalan, elektron yoki, jismoniy) amal qiladi. axborot xavfsizligini taʼminlashning asosiy ma...

This file contains 22 pages in DOC format (853.5 KB). To download "axborot xavfsizligi tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot xavfsizligi tushunchasi DOC 22 pages Free download Telegram