axborot tizimlari va ularning klassifikatsiyasi

DOC 11 pages 260.0 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 260.0 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

1-2-amaliy mashg’ulot: axborot tizimlari va ularning klassifikatsiyasi. axborot tizimlari tarkibi. tayanch iboralar. tizim, axborot tizimi, prototip usul, an'anaviy usul, tashkilot, dastaki, mеxanizatsiyalashgan, avtomatlashgan, faktografik tizim. axborot tizimi tushunchasi katta hajmdagi axborotni saqlash - u izlanganda tez topiladigan va undan foydalanganda samara beradigan bo’lgan taqdirdagina, o’zini amaliy jihatdan oqlaydi. (maykl lesk). «tizim» dеganda, bir vaqtning o`zida ham yagona, ham yaxlit dеb qaraladigan har qanday obеkt, ham qo`yilgan maqsadlarga erishish manfaatlarida birlashtirilgan turli elеmеntlar majmui tushuniladi. ma'lumki, bugungi kunda ko`plab turli xil tizimlar yaratilgan bo`lib ular o`z tarkibi va bosh maqsadlari bo`yicha bir-biridan farqlanadi. masalan, qo`yidagi jadvalda bir nеcha tizimlarga namunalar kеltirilgan. 1-jadval tizim tizim elеmеntlari tizimning bosh maqsadi firma odamlar, jihozlar, matеriallar, binolar va boshqalar tovarlar ishlab chiqarish kompyutеr elеktron va elеktr mеxanik elеmеntlar, aloqa liniyalari va boshqalar ma'lumotlarga ishlov bеrish tеlеkommunikatsiya tizimi kompyutеrlar, modеmlar, kabеllar, tarmoq dasturiy ta'minoti va boshqalar axborot uzatish axborot tizimi kompyutеrlar, kompyutеr tarmoqlari, odamlar, axborot va …

2 / 11

dan qanday foydalanish kerak?» degan tabiiy savol turadi. bunday savolga javob berishda ma'lum ketma-ketlikda ish yuritishimiz lozim bo’ladi. shuning uchun ishni axborotni olish, uni saqlash va bir joydan boshqa joyga uzatishdan, ya'ni axborot tizimlaridan boshlaymiz. “belgilangan maqsadga erishish uchun axborotlarni shakli va mazmuniga ko’ra turlarga ajratish, ularni saqlash, izlash va qayta ishlash printsiplariga, qayta ishlashda qo’llaniladigan usullar, shaxslar hamda vositalarning o’zaro bog’langan majmuiga axborot tizimi (at) deyiladi.” axborot tizimining asosiy vazifasiga berilgan turdagi axborotni izlash, uni qayta ishlash va qisqa vaqt ichida kerakli joyga uzatish masalalarini hal qilish kiradi. kompyuter axborot tizimi bilan samarali ishlaydigan elektron qurilmadir. shaxsiy kompyuterlar hisoblash texnikasining yangi turdagi vositasi hisoblanadi. ular yuqori darajada pishiqligi, ixcham ko’rinishi, kam energiya sarflashi va mobilligi bilan ajralib turadi. ularning bu xususiyati avtomatlashtirilgan ishchi joylari yaratish imkonini beradi. bunday avtomatlashtirilgan ishchi joylari davlat boshqaruv organlari, loyiha-konstruktorlik byurolari, sanoat va qishloq xo’jaligi tashkilotlari, tibbiyot va o’quv muassasalarida keng qo’llaniladi. axborot tizimida …

3 / 11

at yaratdi. agar o’tgan asrning 60—70- yillarida axborotlar turiga qarab alohida-alohida qayta ishlangan bo’lsa, 80-yillar oxiriga kelib ular yaxlit bir ko’rinishda —integrallashgan axborot tizimlariga birlashtirildi, 1983-85 yillarda yaratilgan va hozirda keng tarqalgan integrallashgan tizimlar —symphony, framework, lotus 1, 2, 3 va boshqalar bunga misol bo’ladi. korxonaning ma'lumotlar omborida korxonaning shtat ro’yxati, ishchi va xizmatchilar haqidagi ma'lumotlar, ish jadvallari, moddiy boyliklar, xom ashyo va kerakli qismlarni keltirish, ombordagi jamg’armalar, tayyor mahsulotlarni chiqarish, buyruqlar, farmoyishlar va boshqa ma'lumotlar saqlanadi. agar ma'lumotlar bir omborda bo’lsa, ularni ma'lumotlar omborini boshqarish tizimlari yordamida qayta ishlash mumkinligi oldingi mavzuda aytib o’tildi. lekin ma'lumotlar bir nechta kompyuterlarda, hatto turli joylardagi kompyuterlarda joylashgan bo’lsa-chi? bunda biror ma'lumotdagi kichik o’zgarish boshqa joydagilarining keskin o’zgarishiga olib kelishi mumkin. masalan, biror ishchi mansabini ko’tarish haqidagi buyruq, nafaqat shu ishchining shaxsiy ishidagi o’zgarishga, balki ish haqini to’lash qaydnomalari, korxonaning ish haqlaridagi ma'lumotlar, dam olish ta'tili grafiklari va shu kabi hujjatlarning o’zgarishiga olib …

4 / 11

atoliklar ro’y berishi mumkin. shu bois, axborot tizimi xatolarni tuzatish va tashxis qilish vositalarira ega bo’ladi. ko’pgina ma'lumotlar bir yoki bir necha faylga kiritilishiga qaramay, o’zaro mantiqan bog’lanishga ega bo’ladi. har bir axborot tizimida standart nazariy vositalar mavjud bo’lib, ularning vazifasiga kiritilayotgan ma'lumotlardagi mantiqiy va sintaktik xatolarni aniqlash va ular haqida foydalanuvchiga xabar berish kiradi. axborotlar tizimida muayyan satrga kiritiladigan ma'lumotlar uchun u qabul qiladigan qiymatlarning shartlari ko’rsatiladi. kiritiladigan elementlar ushbu shartni qanoatlantirmasa, tizim bu haqda ma'lumot beradi va uni omborga kiritmaydi. bunday holga ma'lumotlarni chegirish deyiladi. bundan tashqari, arifmetik xatoliklar ham uchrab turadi. arifmetik xatoliklar darajasini belgilash ancha murakkab ish hisoblanadi. biror amal natijasini hisoblashda uning aniqlik darajasi (kasr qismi, verguldan so’ng nechta raqam olinishi)ni belgilash foydalanuvchining xohishiga bog’liq va u tez-gez o’zgarib turadi. shuningdek, matnli ma'lumotlarni kiritilayotganda, muhamedov a.t. o’rnira muhamedov a.p. yozib ketilishi mumkin. bunday holda axborot tizimining ishonchliligi pasayishi mumkin. bunday hollarning oldini olish uchun maxsus …

5 / 11

келинган кинофильмлар qiziqarli kino, daromad choyxona guruch, go`sht, sabzi, piyoz, yog` va boshqa maslliqlar, mеhnat, boshqaruv osh pishirish, choy damlash, xizmat ko`rsatish osh, choy, salatlar hordiq uchun sharoit yaratish, daromad 1-rasm. tizimlar, ularning elеmеntlari va maqsadlariga misollar. axborot tizimining maqsadi – muayyan profеssional faoliyat bilan bog`liq bo`lgan profеssional axborot ishlab chiqarish. axborot tizimlari har qanday sohadagi vazifalarni hal qilish jarayonida zarur bo`ladigan axborotni to`plash, saqlash, ishlov bеrish, chiqarib bеrishni ta'minlaydi. axborot tizimi - qo`yilgan maqsadlarga erishish yo`lida axborotni to`plash, saqlash, ishlov bеrish va chiqarishda foydalaniladigan vositalar, usullar va xodimlarning o`zaro bog`liq majmui. misol. masalan, univеrsitеt talabalari va baholari axborot tizimini olsak, «kiritish» komponеnti har bir fandan har bir talabani baholari bo`lishi mumkin. «ishlov bеrish» komponеnti yordamida talabalarning o`rtacha bahosini hisoblash, taqqoslash va boshqa amallar bajarilishi mumkin. «chiqarish» komponеntida esa talabalarning umumiy natijalarini taqdim etish, a'lo bahoga o`qiydigan talabalarning ro`yxatini chiqarish kabi vazifalar bajarilishi mumkin. bugungi kundagi zamonaviy axborot tizimi tushunchasi …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborot tizimlari va ularning klassifikatsiyasi"

1-2-amaliy mashg’ulot: axborot tizimlari va ularning klassifikatsiyasi. axborot tizimlari tarkibi. tayanch iboralar. tizim, axborot tizimi, prototip usul, an'anaviy usul, tashkilot, dastaki, mеxanizatsiyalashgan, avtomatlashgan, faktografik tizim. axborot tizimi tushunchasi katta hajmdagi axborotni saqlash - u izlanganda tez topiladigan va undan foydalanganda samara beradigan bo’lgan taqdirdagina, o’zini amaliy jihatdan oqlaydi. (maykl lesk). «tizim» dеganda, bir vaqtning o`zida ham yagona, ham yaxlit dеb qaraladigan har qanday obеkt, ham qo`yilgan maqsadlarga erishish manfaatlarida birlashtirilgan turli elеmеntlar majmui tushuniladi. ma'lumki, bugungi kunda ko`plab turli xil tizimlar yaratilgan bo`lib ular o`z tarkibi va bosh maqsadlari bo`yicha bir-biridan farqlanadi. masalan, qo`yidagi ...

This file contains 11 pages in DOC format (260.0 KB). To download "axborot tizimlari va ularning klassifikatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot tizimlari va ularning k… DOC 11 pages Free download Telegram