halqaro savdo tizimi

DOC 56 pages 584.0 KB Free download

56 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 584.0 KB

File type DOC

Pages 56

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 56

2-mavzu: halqaro iqtisodiy munosabatlar tizimida halqaro savdo ko’rib chiqiladigan asosiy savollar: 1.xalqaro iqtisodiy munosabatlar tizimida xalqaro savdo. xalqaro savdo kontseptsiyasi. 2.tashqi savdoni davlat tomonidan tartibga solish va boshqarish yo’llari mavzuga oid tayanch tushuncha va iboralar: tashqi savdo, eksport, import, kvotalash, tarif usullar, notarif usullar, subsidiyalash, demping. mavzuda ko’rib chiqiladigan muammolar: 1. halqaro savdo halqaro iqtisodiy munosabatlarning davlatlar o’rtasida eng ko’p qo’llanadigan shaklidir. shunga siz qanday fikr bildirasiz? 2. halqaro savdoning rivojlanishi nazariyalarini qanday izohlaysiz? 3. tashqi savdoni davlat tomonidan tartibga solish bozor iqtisodiyoti sharoitida zarurdir. shunga siz qanday fikr bildirasiz? 1-asosiy savol bo’yicha dars maqsadi: talabalarda halqaro savdoning mohiyati, uning tarkibi, rivojlanish nazariyalari va davlat tomonidan tartibga solish usullari to’g’risida tushunchalar hosil qilish. identiv o’quv maqsadlari: 1.1. halqaro savdoning mohiyati va tarkibini izohlay oladi. 1.2. halqaro savdoning kontseptsiyalari va davlat tomonidan tartibga solishning hozirgi kundagi ahamiyatini izohlay oladi. 2.1. xalqaro iqtisodiy munosabatlar tizimida xalqaro savdo. xalqaro savdo konsepsiyasi xalqaro iqtisodiy …

2 / 56

iy o‘zgarishlar, (sanoat ishlab chiqarishning ixtisoslashuvi va kooperatsiyalashuvi) milliy xo‘jaliklarning o‘zaro hamkorligini kuchaytirmoqda. bu esa xalqaro savdoni faollashuviga imkon yaratmoqda. xalqaro savdo ishlab chiqarishga nisbatan tezroq o‘smoqda. tashqi savdo aylanmasini tahlil qilish shuni ko‘rsatadiki, jahonda ishlab chiqarish 10%ga ko‘paygan xolda jahon savdosi 16%ga o‘smoqda. “tashqi savdo” deganda bir mamlakatning boshqa bir mamlakat bilan haq to‘lanadigan olib kirishi, ya’ni import va haq to‘lanadigan olib chiqish, ya’ni eksportdan iborat savdosi nazarda tutiladi. dunyodagi barcha mamlakatlarning hak to‘lanadigan tovar aylanmasi yig‘indisi xalqaro savdo deb ataladi. xalqaro savdo tushunchasi torroq ma’noda ham ishlatilishi mumkin. masalan, sanoati rivojlangan davlatlarda tovar aylanmasining yig‘indisi, rivojlanayotgan davlatlarda tovar aylanmasining yig‘indisi va x.k. jahonning barcha davlatlari oldida tashqi savdo bo‘yicha milliy siyosat muammosi turibdi, 2000 yillar mobaynida esa bu mavzuda qizg‘in tortishuvlar bo‘lib turibdi. erkin savdo yoki proteksionizm siyosatini tanlash yoki uni qanday bo‘lsa shu holda saqlash oldingi asrlarga xos edi. bizning davrimizda bu ikki yo‘nalish o‘zaro bog‘liqdir. ammo …

3 / 56

davlat uchun ustunlik qilgan yoki kuchsizligi nisbatan kamroq bo‘lgan sohaga ixtisoslashish manfaat keltiradi, degan fikrni berdi. uning qarashlar konsepsiyasi taqqoslanish nazariyasi yoki prinsipida o‘z aksini topdi5. d. rikardo o‘z ta’limotida xalqaro ayirboshlash barcha davlatlar uchun mumkin va manfaatliligi, ayirboshlash barcha uchun foydali bo‘lgan narx zonalarini aniqlab bergan bo‘lsa, djon styuart mill o‘zining “siyosiy iqtisod asoslari”(1848y) nomli asarida qanday narxda ayriboshlashni amalga oshirilishini foydali ekanligini ko‘rsatgan edi. styuart millning ta’limoti bo‘yicha ayirboshlash narhi talab va taklif qonuniga ko‘ra, har bir davlatning yalpi eksport miqdori yalpi import miqdorini qoplaydigan daraja bilan belgilanadi. djon styuart millning muhim xizmatlaridan biri uning xalqaro narx qonuni yoki “xalqaro narx nazariyasi”dir. xalqaro narh qonunida ta’kidlanishicha, shunday narx mavjudki u davlatlar orasidagi tovar ayirboshlashni optimallashtiradi. bu bozor narxi bo‘lib, u talab va taklifga bog‘liqdir6. klassik siyosiy iqtisodchilarning nazariyasini rivojlantirib gotfrid xaberler o‘z qarashlar konsepsiyasini nafaqat mehnatga, balki ishlab chiqarishning barcha omillariga e’tiborni qaratgan edi. xalqaro savdo oqimini nima …

4 / 56

davlatlar orasidagi narxini tenglashtiradi deb izohlagandi. 4 a.smit «xalqlar boiligining tabiati va sabablari» oksford universiteti - press, 1998 yil 648 b. 5 d.rikardo «siyosiy iqtisod va soliq solishning boshlanishi» cambridge universiteti - press, 1951 yil, 133-149 бб. 6 dj.stuart mill « siyosiy iqtisod аsoslari» 1848 yil 7 hecksher eli 1919. the effect of foreign trade on the distribution of income. economisk tidskrift, pp 497-512, bertil olin. interregional and international trade. – cambridge, massachuset: harvard university press, 1993 xalqaro savdoning zamonaviy nazariyalari o‘z tarixiga ega, albatta. mamlakatlarning nima sababdan o‘zaro oldi-sotdi kilishi masalasi xvii asrning boshlaridanoq iqtisodchi olimlarni qiziqtirib kelgan. endigina vujudga kelgan iqtisodiy ta’limot maktablari tashqi savdoni rivojlantirishga o‘z e’tiborlarini qaratishgan. 2.2. xalqaro savdoning klassik nazariyalari merkantilistik nazariya. o‘rta asrlar feodalizmining taraqqiyoti davrida dengiz sayyohchiligi yutuqlariga asoslangan buyuk jugrofiy kashfiyotlar yangi qita’larga borish imkoniyatini berdi. garbiy yarim sharda topilgan oltin undan pul sifatida foydalanish imkoniyatlarini sezilarli darajada kengaytirdi. milliy davlatlar …

5 / 56

r yo‘nalishi bo‘lib, u yevropalik olimlar (tomas man (1571-1641), charlz davenant (1656-1714) jan batist kolbert (1619-1683), viliyam pettilar (1623-1687)) tomonidan ishlab chiqilgan. merkantilistlar ishlab chiqarishning tovar tabiatiga urg‘u berishgan. merkantilistlar nuqtai nazariga ko‘ra, dunyo cheklangan mikdordagi boyliklarga ega, shuning uchun bir mamlakatning boyishi fakatgina boshqa mamlakatning kambag‘allashuvi hisobiga yuz berishi mumkin. boylikning ko‘payishi qayta taqsimlanish orkali mumkin bo‘lganligi bois, har bir mamlakatga kuchli iqtisodiyotdan tashkari armiya, xarbiy va savdo flotini o‘z ichiga olgan kuchli davlat "mashina"si ham kerakki, u mamlakatning boshka mamlakatlardan ustunligini ta’minlay olsin. merkantilistlar iqtisodiy tizimni uch tarmoqdan - ishlab chiqarish, qishloq xo‘jaligi tarmoqlari va xorijiy koloniyalardan tashkil topgan deb hisoblashadi. savdogarlarga iqtisodiy tizimning muvaffaqiyatli faoliyat olib borishi uchun zarur bo‘lgan eng muhim guruh, mehnatga esa asosiy ishlab chiqarish omili sifatida qaralgan. mamlakat boyligini bu mamlakatda mavjud bo‘lgan oltin va kumush miqdori bilan bog‘lagan holda, tashqi savdoning merkantilistik maktabi namoyondalari milliy mavqeini mustahkamlash uchun davlat quyidagilarni amalga oshirishi …

Want to read more?

Download all 56 pages for free via Telegram.

Download full file

About "halqaro savdo tizimi"

2-mavzu: halqaro iqtisodiy munosabatlar tizimida halqaro savdo ko’rib chiqiladigan asosiy savollar: 1.xalqaro iqtisodiy munosabatlar tizimida xalqaro savdo. xalqaro savdo kontseptsiyasi. 2.tashqi savdoni davlat tomonidan tartibga solish va boshqarish yo’llari mavzuga oid tayanch tushuncha va iboralar: tashqi savdo, eksport, import, kvotalash, tarif usullar, notarif usullar, subsidiyalash, demping. mavzuda ko’rib chiqiladigan muammolar: 1. halqaro savdo halqaro iqtisodiy munosabatlarning davlatlar o’rtasida eng ko’p qo’llanadigan shaklidir. shunga siz qanday fikr bildirasiz? 2. halqaro savdoning rivojlanishi nazariyalarini qanday izohlaysiz? 3. tashqi savdoni davlat tomonidan tartibga solish bozor iqtisodiyoti sharoitida zarurdir. shunga siz qanday fikr bildirasiz? 1-asosiy savol bo’yicha d...

This file contains 56 pages in DOC format (584.0 KB). To download "halqaro savdo tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: halqaro savdo tizimi DOC 56 pages Free download Telegram