hissiyotlar

PPTX 46 pages 1.7 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

toshkent tibbiyot akademiyasi davolash ishi fakulteti mavzu: hissiyotlar reja: 1. hissiyot haqida tushuncha. 2. hissiy holatlarning fiziologik asoslari. 3. hissiyotlarning turlicha vazifalari 3. his va hissiyotlarning ifodalanishi. 4. hislarni kechirish shakllari. hissiyot haqida tushuncha. kishilar idrok qilayotgan (ko`rayotgan, eshitayotgan), bajarayotgan, o`ylayotgan, orzu qiladigan narsalarga befarq bo`lmaydilar. bir xil predmetlar, shaxslar, harakatlar, voqealar bizni quvontiradi, boshqalari xafa qiladi, yana boshqalari g`azab-nafratimizni uyg`otadi. biz xavf ostida qolganimizda qo`rquvni his qilamiz, dushman ustidan g`alaba qozonish yoki qiyinchilikni engish zavq uyg`otadi. odamlarning o`zi bilayotgan va bajarayotgan narsaga munosabatini boshdan kechirishi his -tuyg`ular (yoki emotsiyalar) deyiladi. hissiyot haqida tushuncha. hissiyot voqelikni aks ettirilishidir.hissiyot - odam miyasida uning real munosabatlarining, ya`ni ehtiyojlar sub`ektining uning uchun ahamiyatli bo`lgan ob`ektlar bilan bo`lgan munosabatlarning aks ettirilishidir. “hissiyot” tushunchasini faqat tirik mavjudotlar miyasida ularning ehtiyojlarini qondiradigan va qondirishga qarshilik qiladigan ob`ektlarga bo`lgan munosabatlarni aks ettirish haqida gap ketganda qo`llash mumin. hissiy holatlarning fiziologik asoslari hissiyot boshqa hamma psixik jarayonlar kabi …

2 / 46

adi. demak, odam ma’lum hissiy holatni boshdan kechirayotgan paytda uning qon aylanish tizimi, nafas olish organlari nutq apparatlari ichki sekretsiya bezlari ham qatnashadi. masalan, materialni yaxshi bilmaydigan talaba imtihon topshirayotganda terlab ketadi, tomog‘iga nimadir tiqilib, gapini gapira olmay qoladi. hissiy holatlarning fiziologik asoslari ayrim murakkab hissiyotlarning asosida dinamik streotipning yotishi yaqqol ko‘rinadi. masalan, estetik hissiyotni oladigan bo‘lsak, biron yoqimli ko‘ydan lazzatlanish, yoki biron mashhur rassomning ishlagan ajoyib suratlarini tomosha qilib, rohatlanish estetik hissiyot hisoblanadi. agar bu hissiyotlarning nerv-fiziologik asoslarini tahlil qiladigan bo‘lsak, quyidagilarni ko‘rishimiz mumkin. masalan, bizga juda yoqadigan kuy boshqa millat odamiga yoqmasligi mumkin. bunda ajablanishga hech qanday o‘rin yo‘q. biz yoshlikdan boshlab mazkur kuyni bir necha yuz marotalab eshitib borishimiz natijasida ana shu kuyga nisbatan deyarli buzib bo‘lmaydigan nihoyatda murakkab dinamik streotip yuzaga keladi. ana shuning uchun ayrim kuylar bizga yoqadi, ayrimlari esa yoqmaydi. suratlar masalasiga kelganda shuni aytish kerakki, qadimgi klassik asarlar ularning ishlanish uslubi realligi bizni …

3 / 46

ruvchi aksettiruvchi daraklovchi hissiyotlar turlicha vazifalarni bajaradilar undovchi(rag’batlantiruvchi) mustahkamlovchi o’tkazuvchi hissiyotlar turlicha vazifalarni bajaradilar moslashuvchi kommunikativ hosilqiluvchivaifodalovchi hissiyotlar va sezgilar organizm holati va inson hulq-atvorini boshqarish vazifasini bajaradilar. xuddi shuningdek, yaxshi so‘z jon ozig‘i deydilar. bunda, avvalambor, muhim o‘rin tutgan insonning boshqa odamning emotsional holatiga verbal ta’siri ko‘zda tutilgan bo‘ladi. bunda hissiyotlar va sezgilarning boshqaruvchi vazifasi namoyon bo‘ladi. aks ettiruvchi vazifasi voqealarning umumiy baholanishi ifodalandi, sezgilar butun organizmning qamrab olgani uchun, ular ta’sir ko‘rsatayotgan omillarning foydasi yoki zararini aniqlashga va zararli ta’sir aniqlangunicha ta’sirlanish imkonini beradi. masalan, yo‘lni kesib o‘tayotgan odam undagi vaziyatga ko‘ra turli darajadagi qo‘rqinchni boshidan kechiradi. bundan kelib chiqadiki, hissiyotlar va sezgilarning aks ettirish vazifasi insonga atrof-olamda to‘g‘ri yo‘nalish olish va jismlar, hodisalarni ularning istalganligi nuqtai nazaridan baholash imkonini yaratadi. xabarlovchi vazifasi yuzaga keladigan kechinmalar insonga undagi ehtiyojlarni qondirish jarayonining kechishi, yo‘lida qanday to‘siqlarga uchrashi, birinchi navbatda nimalarga e’tibor qaratishi lozimligi va h.k.lar haqida xabar berishdan iborat. …

4 / 46

lik voqealar uzoq vaqt xotirada saqlanib qoladi. o’tkazuvchivazifasi hissiyotlar va sezgilarning o‘tkazuvchi vazifasi motivlar raqobatida, ayniqsa, yaqqol ko‘rinadi, buning natijasida kuchli ehtiyoj aniqlanadi. xuddi shunday, inson uchun tabiiy bo‘lgan o‘zini muhofaza qilish instinkti va ma’lum etika me’yorlariga rioya qilish ijtimoiy ehtiyoji o‘rtasida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan qarama-qarshiliklar o‘z mohiyatiga ko‘ra, qo‘rquv va mas’uliyat hissi o‘rtasidagi kurashda joriy etiladi. moslashuvchi vazifasi hissiyotlar tufayli jonli mavjudotlar o‘zlari uchun dolzarb bo‘lgan ehtiyojlarni qondirishda u yoki bu sharoitlarning ahamiyatliligini ko‘rsatishlaridan iborat. ch.darvin fikriga ko‘ra, hissiyotlar moslashtiruvchi vosita sifatida yuzaga kelgan. o‘z vaqtida paydo bo‘lgan sezgi tufayli organizm atrof-muhitga samarali tarzda moslashib olish imkoniyatiga ega. shuningdek, sezgilarning kommunikativ vazifasi ham mavjud. mimika va pantomimika harakatlari insonga o‘z kechinmalarini boshqalarga etkazib berishga, o‘zlarining atrof-olam jism va hodisalariga bo‘lgan munosabatlari haqida ma’lumot berish imkoniyatini tug‘diradilar. mimika, tana holatlari, imo-ishoralar, ma’noli xo‘rsinishlar, tovush ohangining o‘zgarishi «insoniy hislar tili», hissiyotlardan xabar beruvchi vosita bo‘lib hisoblanadi. hissiyotlarning umumlashtiruvchi vazifasi vaqt …

5 / 46

ega bo‘lgan hissiyotlarga quyidagi emotsional holatlar turlarini kiritish mumkin: hissiyot affektlari,kayfiyatlar, ehtiroslar, stresslar, frustratsiyalar, hissiyotlarning emotsional toni, emotsional munosabat. affekt affekt – sub’ekt uchun dolzarb bo‘lgan hayotiy sharoitlarining keskin va kutilmaganda o‘zgarishi bilan bog‘liq ravishda paydo bo‘ladigan va aniq ifodalangan harakatli visseral (ichki organik) namoyon bo‘lish birga kuzatiladigan kuchli va nisbatan qisqa muddatli emotsional holat. affektga misol tariqasida kuchli g‘azab, achchig‘lanish, dahshat, shiddatli quvonch, chuqur qayg‘u, umidsizlik kabilarni keltirish mumkin. affektning eng asosiy xususiyatlaridan biri ushbu emotsional ta’sirlanishning engib bo‘lmas darajada odamga qandaydir faoliyatning bajarish zaruriyatini bog‘lashdan iborat, lekin bunda odamda voqelik hissi yo‘qoladi. emotsional holatning keyingi turi – bu emotsiyalarning o‘zi. emotsiyalar affektlardan davomiyligi bilan farq qiladi. ularning boshqa alohida qirrasi faqat joriy voqealarga emas, balki, taxminiy yoki yodga olinadiganlarga nisbatan ham ta’sirlanish hisoblanadi. emotsional jarayonlarning boshqa xildagi iodalanishi qo‘zg‘alish va tinchlanish hisoblanadi. qo‘zg‘algan emotsional holat, odatda, faol xususiyatga ega bo‘lib, faoliyat yoki unga tayyorgarlik ko‘rish bilan bog‘liq. tinchlanish …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hissiyotlar"

toshkent tibbiyot akademiyasi davolash ishi fakulteti mavzu: hissiyotlar reja: 1. hissiyot haqida tushuncha. 2. hissiy holatlarning fiziologik asoslari. 3. hissiyotlarning turlicha vazifalari 3. his va hissiyotlarning ifodalanishi. 4. hislarni kechirish shakllari. hissiyot haqida tushuncha. kishilar idrok qilayotgan (ko`rayotgan, eshitayotgan), bajarayotgan, o`ylayotgan, orzu qiladigan narsalarga befarq bo`lmaydilar. bir xil predmetlar, shaxslar, harakatlar, voqealar bizni quvontiradi, boshqalari xafa qiladi, yana boshqalari g`azab-nafratimizni uyg`otadi. biz xavf ostida qolganimizda qo`rquvni his qilamiz, dushman ustidan g`alaba qozonish yoki qiyinchilikni engish zavq uyg`otadi. odamlarning o`zi bilayotgan va bajarayotgan narsaga munosabatini boshdan kechirishi his -tuyg`ular (yoki emotsi...

This file contains 46 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "hissiyotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: hissiyotlar PPTX 46 pages Free download Telegram