"rim imperiyasining g’arbiy va sharqiy imperiyalarga bo’lishi, uning sabablari"

DOCX 32 pages 54.1 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.1 KB

File type DOCX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti tarix fakulteti 1-kurs (kechki ta’lim) talabasi zamonov shaxobiddinning tarix (mamlakatlar va yo’nalishlar bo’yicha) “rim imperiyasining g’arbiy va sharqiy imperiyalarga bo’lishi, uning sabablari” mavzusida tayyorlagan kurs ishi qabul qildi: abdujabborov sh toshkent-2025 mundarija kirish ……………………………………………………………………………. 3 i bob. qadimgi rim davlatining yuzaga kelishi ……………………………… 5 1.1. rimning jahon tarixida tutgan o‘rni ………………………………………. 5 1.2. rim tarixini davrlashtirish ………………………………………………… 8 ii bob. g’arbiy va sharqiy imperiyalar ……………………………………... 14 2.1. g’arbiy imperiyaning qulashi ……………………………………………… 14 2.2. g`arbiy va sharqiy rim imperiyasi o`rtasidagi farqlar hamda o`xshash jihatlari ……………………………………………………………………………………24 xulosa ………………………………………………………………………….. 31 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati ………………………………………….. 32 kirish mavzuning dolzarbligi: so‘nggi yillarda jahon tarix fanini o‘rganishga sivilizatsion yondashuv keng tarqalmoqdasr unda insoniyatning tarixiy taraqqiyoti ketma-ketligi ko‘plab sivilizatsiyalar zanjiri sifatida qaraladi. bu kurs jahon tarixidagi eng muhim sivilizatsiyalardan biri – qadimgi sivilizatsiya, ya’ni uning qadimgi rim bilan bog‘liq tarkibiy qismiga qaratilgan. qadimgi …

2 / 32

rator yulian davri tarixiga oid asarlari bilan mashhur. imperiyaning so‘nggi davrida xristian tarixchiligi vujudga keldi. rim tarixini o‘rganish uyg‘onish davridan lotin va yunon matnlarini to‘plash va chop etishdan boshlandi. antik mualliflarning asosiy asarlari xiv–xvi asrlarda izlab topildi. xvii asr oxirida fransuz olimi abbat tillemonning 16 tomli «cherkov tarixi» kitobining 6 tomi rim imperiyasi tarixiga bag‘ishlangan. xviii asrda fransuz olimi monteske «rimliklarning buyukligi va halokati to‘g‘risida mushohadalar» asarini rim tarixini tahlil qilishga bag‘ishladi. eduard gibbon (1737–1794-yillar) «rim imperiyasining tushkunligi va yemirilishi» nomli asarida rim tarixini antoninlar davridan konstantinopolning halokatigacha – 1453yilgacha tasvirladi. bu asar juda ko‘p manbalar asosida yaratilgan. kurs ishining predmeti: qadimgi rim imperiyasining yuzaga kelishi, rim imperiyasining g’arbiy va sharqiy imperiyalarga bo’linganligi. kurs ishining maqsadi: rim imperiyasining g’arbiy va sharqiy imperiyalarga bo’linishiga olib kelgan sabablarni tahlil qilish. kurs ishining vazifasi: · qadimgi rim podsholigini o’rganish · rim imperiyasini yuzaga kelishini o’rganish · rim impersiyasini g’arbiy va sharqiy qismlarga bo’linishi …

3 / 32

n qoidalar talabga javob bermay qo‘ydi. buning ustiga nafakat rimda, shuningdek, yevropa mamlakatlarida ham tovar-pul munosabatlarining jadal rivojlanishi, birinchi galda, turli davlatlar fuqarolari o‘rtasidagi mulkiy, savdo-sotiq munosabatlariga tegishli qoidalarni qayta ko‘rib chiqishni talab qilardi. bu yangi rim huquqi tarkibida xalqlar huquqi tizimining paydo bo‘lishiga olib keldi. ushbu huquq rimliklar va rimlik bo‘lmagan shaxslar o‘rtasidagi munosabatlarga tatbiq qilindi, rim xususiy huquqi xususiy mulkchilikka asoslangan jamiyatning mumtoz huquqi hisoblangan. qadimgi rimliklarning tili – lotin tili xalqaro muloqotning universal vositasi bo‘lgan va yangi tillar: ingliz, fransuz, ispan va boshqa yevropa tillarining lug‘at boyligiga katta ta’sir ko‘rsatgan. qadimgi rim xuquq tizimi – “rim huquqi” deyarli barcha zamonaviy huquqiy tizimlarning asosini tashkil etgan. unda mulkiy munosabatlar, ashyoviy huquqlar, turli bitimlar, shartnomaga asoslangan va asoslanmagan majburiyatlar, meros huquqi va boshqa masalalarga oid qoidalar mukammal ishlab chiqilgan. [footnoteref:1] [1: https://tarix.sinaps.uz/hodisa/rim-respublikasining-qulashi/] tarix fani rivoji yilning muhim voqealari tavsiflangan annallardan boshlanadi. mil. avv. taxm. 130 yillarda annallar 80 ta …

4 / 32

lgan ko‘pgina shaharlarda ulkan amfiteatrlar barpo etilgan. rimliklarning shafqatsiz va qonli tomoshalarga moyilligini bilganimiz sabab bunday inshootlar nimaga mo‘ljallanganini payqash mushkul emas. amfiteatrlar qoldiqlari toshdan ishlangan ochiq qurilmalar hayrat uyg‘otadi va hayajonga soladi. bu yerda teatr tomoshalari, gladiatorlar janglari o‘tkazilgan. arxitektura yodgorligining katta qismi vaqt “qurboniga aylangan”, biroq ayrim qismlari yaxshi saqlangan. ba’zi arenalardan hozir ham jamoat tadbirlarini o‘tkazishda foydalaniladi. italiyadagi kolizey, diverona arenasi, xorvatiyadagi pula, frantsiyadagi arle bugungi kunda o‘zining jozibadorligi bilan xorijiy turistlarni o‘ziga jalb qilmoqda. bugungi kunda antik davr, jumladan rim antik davri haqida to‘liq tushunchaga ega bo‘lmasdan turib, yevropa va jahon madaniyatini to‘liq tasavvur qilish mumkin emas. qadimgi rim tarixiga oid ma’lumotlar umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining jahon tarix fanida ham berilgan.[footnoteref:2] biroq, undagi ma’lumotlar juda qisqa berilgan bo‘lib, taklif etilayotgan kurs talabalarni qadimgi rim tarixi, ilk rim respublikasi, mil avv. iii-ii asrlarda rim respublikasi, rim respublikasi inqirozi va ilk imperiya, milodiy i-ii asrlarda rim imperiyasida ijtimoiy …

5 / 32

va siyosatchi tsitseron, yuliy tsezar, imperiya asoschisi oktavian avgust, jangchi imperator trayan, faylasuf marcus aurelius va boshqalar kabi yorqin shaxslar bo‘lgan bir qator mashhur rimliklarni ko‘ramiz. albatta, kaligula yoki neron kabi rim tarixining «salbiy qahramonlari» faoliyatiga to‘xtalib o‘tishimiz kerak bo‘ladi. [footnoteref:3] [3: sergeyenko m., jizn drevnego rima, m. — l., 1964; 48s.] muhokama qilinadigan muhim mavzulardan biri xristianlikning paydo bo‘lishi va uning ilk tarixiga ham alohida e’tibor beriladi. g’arbiy rim imperiyasi shimoliy varvarlar zarbalari ostida hamda ichki inqiroz tufayli parchalanishi bilan qadimgi dunyoning ulkan tarixiy davri-qadimgi dunyo tarixi yakunlanadi. 1.2. rim tarixini davrlashtirish rivoyatlarga ko‘ra, rim shahriga mil. avv. 753-yil 21-aprelda asos solingan. «qadimgi rim» tushunchasi o‘n ikki asrdan ortiqroq vaqtni o‘z ichiga olgan (mil.avv. 753-yil 21-apreldan boshlanib, milodiy 476-yil 23-avgustida g’arbiy rim imperiyasining halokati bilan tugallandi) davlat, jamiyat va sivilizatsiya tarixini o‘z ichiga oladi. boshida uncha ham katta polisdavlat bo‘lmagan rim mil.avv. 265-yilga kelib, butun italiyani o‘ziga bo‘ysundirdi. mil.avv. …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""rim imperiyasining g’arbiy va sharqiy imperiyalarga bo’lishi, uning sabablari""

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti tarix fakulteti 1-kurs (kechki ta’lim) talabasi zamonov shaxobiddinning tarix (mamlakatlar va yo’nalishlar bo’yicha) “rim imperiyasining g’arbiy va sharqiy imperiyalarga bo’lishi, uning sabablari” mavzusida tayyorlagan kurs ishi qabul qildi: abdujabborov sh toshkent-2025 mundarija kirish ……………………………………………………………………………. 3 i bob. qadimgi rim davlatining yuzaga kelishi ……………………………… 5 1.1. rimning jahon tarixida tutgan o‘rni ………………………………………. 5 1.2. rim tarixini davrlashtirish ………………………………………………… 8 ii bob. g’arbiy va sharqiy imperiyalar ……………………………………... 14 2.1. g’arbiy imperiyaning qulashi ……………………………………………… 14 2.2. g`arbiy va sharqiy rim imperiyasi o`rtasidagi farqlar h...

This file contains 32 pages in DOCX format (54.1 KB). To download ""rim imperiyasining g’arbiy va sharqiy imperiyalarga bo’lishi, uning sabablari"", click the Telegram button on the left.

Tags: "rim imperiyasining g’arbiy va … DOCX 32 pages Free download Telegram