global va mahalli ekologik muammolar

PDF 11 pages 168.7 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 168.7 KB

File type PDF

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

global mintaqaviy va mahalliy miqyosdagi ekologik muammolar mavzu: global mintaqaviy va mahalliy miqyosdagi ekologik muammolar reja: 1. global muammolar 2. mintaqaviy muammolar 3. mahalliy miqyosdagi ekologik muammolar 3 xx asrning ikkinchi yarmida insoniyat oldida juda ko’p va murakkab muammolar vujudga keldi, ularning asosiy qismi ta’sir doirasining miqyosi va ahamiyatiga ko’ra global muammolar nomini oldi. butun dunyoni qamrab olgan, insoniyatning bugungi kuni va kelajagiga xavf soluvchi, yechimini topishda barcha davlatlar va xalqlarning hamjihatlik bilan birgalikda harakatini talab qiluvchi muammolar global muammolar deb ataladi. global muammolar aholi, iqtisodiy-ijtimoiy taraqqiyot va atrof- muhit o’rtasidagi o’zaro munosabatlar natijasidir. global muammolar, birinchidan-jami insoniyatga, barcha mamlakatlar xalqlar, ijtimoiy tabaqalar manfaatlari va taqdirlariga ta’sir ko’rsatuvchi; ikkinchidan-iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda katta talofatlarga, inqirozlarga sabab bo’luvchi, chuqurlashgan taqdirda esa jahon sivilizatsiyasining mavjudligiga ham xavf soluvchi; uchinchidan- yechimini topishda umumplanetar miqyosidagi hamkorlikni, barcha mamlakatlar va xalqlarning birgalikda harakat qilishini talab qiluvchi muammolar. global muammolarning soni taxminan o’ntadan qiriq-elliktagacha boradi. lekin …

2 / 11

an. hozirgi vaqtda jahonda mavjud barcha mamlakatlarning 30 foizga yaqini qoloq hisoblanadi. shularning ¾ qismi afrikada, 1 tasi yevropada, 4 tasi janubiy amerikada va 11 tasi osiyoda joylashgan. iqtisodiy qoloqlik mazkur mamlakatlarda siyosiy beqarorlik hamda ijtimoiy tengsizlik, irqiy va diniy ziddiyatlarni keltirib chiqarmoqda. markaziy va sharqiy afrikada, ruanda va burundi davlatlarida 1994- yillarda yuz bergan etnik mojarolar bir millionjdan ortiq kishilarning hayotiga zomin bo’ldi. urush va tinchlik muammosi xx asr ikkinchi yarmining deyarli 40 yili mobaynida haqli ravishda insoniyatning eng muhim muammosi bo’lib kelgan. 80- yillarning ikkinchi yarmi va 90-yillarda dunyo siyosiy xaritasida bo’lib o’tgan chuqur va miqyosli o’zgarishlar g’arb bilan sharq o’rtasida vujudga kelishi mumkin bo’lgan global yadro urushi xavfni amalda yo’q bo’lishiga sabab bo’ldi. bunday holat ushbu xavfni tarqatuvchi mamlakatlar rossiya va aqsh hamda nato davlatlarida harbiy-siyosiy sohada aniq amaliy tadbirlarni hayotga tadbiq etish bilan bog’langandir. hozirgi vaqtda global ekologik tizimning degradatsiyalanishi to’g’risida so’z yuritmoqda. ushbu jarayonni shartli …

3 / 11

, balik ularni qazib chiqarish sharoitlari, dastavval kongeologik sharoitlarning murakkablashuvi hamda xomashyo qazib olinayotgan va u birlamchi qayta ishlanayotgan hududlarda ekologik vaziyatning yomonlashuvi bilan ham bog’langandir. global oziq-ovqat muammosi insoniyatning eng qadimgi muammolaridan biri hisoblanadi. ocharchilik qadimgi davrlarda ham, o’rta asrlarda ham, hozirgi vaqtda ham insonlarning boshiga tushgan eng katta kulfatlardan biri bo’lgan. ocharchilik 2 shaklda namoyon bo’ladi. birinchi shakilda ocharchilik surunkali davom etadi, uning natijasida odamlarning sog’lig’i yomonlashadi, tinkasi qurioydi va harhil kasalliklarga chalinishi ehtimoli kuychayadi. ocharchilikning bu shakli “to’yib ovqat yemaslik” deb ham ataladi. ikkinchi shaklida balum bir vaqtda, malum bir hududda qurg’oqchilik yoki boshqa sabablar bilan bog’liq bo’lgan ocharchilik oqibatida millionlab, o’n millionlab insonlar halok bo’ladi. fao (xalqaro oziq-ovqat bilan ta’minlash tashkiloti), voz (xalqaro sog’liqni saqlash) va boshqa tashkilotlarning ma’lumotiga ko’ra insonning bir kunlik oziq- ovqat normasi 2400-2500 kkal dan past bo’lmasligi lozim. ba/zi mualliflar ushbu ko’rsatkich 2700-2800 kkal ga teng bo’lishi lozim deb hisoblamoqdalar. shu bilan …

4 / 11

mamaliakatlarda ocharhilikdan yiligi 13 mln. dan 18 mln. gacha kishi o’lmoqda, shularnin ¾ qismini bolalar tashkil etmoqda. hozirgi kiunda ocharchilikka mahkum bo’lan jami aholining 200 mln. afrikaga, 370 mln. kishi janubiy va janubiy-sharqiy osiyoga, 70 mln. janubiy amerikaga, 30 mln. kishi 6 yaqin va o’rta sharq regionlariga to’g’ri keladi. yuqoridagi malumotlar hatto juda katta miqdordagi oziq-ovqat yordam ko’rsatish bilan ham hal etib bo’lmaydi. buning uchun rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiy qoloqlikdan chiqarish, iqtisodiy-ijtimoiy taraqqiyotini ta’minlash, qishloq xo’jaligini ko’rsatish zarur. hozirgi vaqtda inson faoliyati ta'sirida biosferaning cfzgarishi juda tezlik bilan borayapti. inson yer kurrasining qiyofasini o'zgartirishda katta geologik kuch sifatida vujudga kelganini v.i.vernadskiy tomonidan takidlab o'tilgan edi. insonning tabiiy jarayonlardan noto'g'ri foydalanishi natijasida xx asrning o'rtalarida ekologik muammolar juda avj olib ketdi. ekologik muammo deganda insonning tabiatga ko’rsatayotgan ta'siri bilan bog^liq xolda tabiatning insonga aks ta'siri, ya'ni uning iqtisodiyotida, hayotda xo'jalik ahamiyatiga molik bo’lgan jarayonlar, tabiiy xodisalar bilan bog'liq bo’lgan har qanday xodisa …

5 / 11

t chiqindilari va avtotrasnportlardan chiqayotgan gazlar bilan bogmiq, yer yuzasining global isishi, ya'ni atmosferaning dimiqishi so2 ning havo tarkibida 7 ortib ketishi, o'rmonlarning kesilishi, toshko'mir va benzin kabi yoqilg^ilarning yonishidan atmosferada to'planadigan so2 gazi tufaylidir. ana shu zaylda ahvol o'zgarmasa xxi asrning o'rtalarida yer yuzasining harorati 1,5-4,5 gradusgacha ortishi mumkin. natijada: 1. iqlimning o'zgarishi ayniqsa, cho'llanish jarayonining kuchayishi. yogingarchilikning o’zgarishi. dengiz va okeanlar satxining ortishi muzliklarning yerishi va kamayishi hamda boshqa hodisalar kuzatiladi. ozon qatlamining siyraklanishi: ozonosfera atmosferaning muhim tarkibiy qismi hisoblanib, u iqlimga va yer yuzasidagi barcha tirik organizmlarni nurlanishdan saqlab turadi. atmosferadagi azonning eng muhim xususiyati uning doimo hosil bcflib va parchalanib turishidir. ozon quyosh nurlari ta'sirida kislorod, azot oksidi va boshqa gazlar ishtirokida hosil bo’ladi. ozon kuchli ultrabinafsha nurlarni yutib qolib yer yuzidagi tirik organizmlarni himoya qiladi. ultrabinafsha nurlar miqdorining ortishi tirik organizmlarga salbiy ta'sir qiladi. ultrabinafsha nurlari ta'sirida nurlanish odamlarda terini kuyishiga sabab bo’ladi. bugungi kunda …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "global va mahalli ekologik muammolar"

global mintaqaviy va mahalliy miqyosdagi ekologik muammolar mavzu: global mintaqaviy va mahalliy miqyosdagi ekologik muammolar reja: 1. global muammolar 2. mintaqaviy muammolar 3. mahalliy miqyosdagi ekologik muammolar 3 xx asrning ikkinchi yarmida insoniyat oldida juda ko’p va murakkab muammolar vujudga keldi, ularning asosiy qismi ta’sir doirasining miqyosi va ahamiyatiga ko’ra global muammolar nomini oldi. butun dunyoni qamrab olgan, insoniyatning bugungi kuni va kelajagiga xavf soluvchi, yechimini topishda barcha davlatlar va xalqlarning hamjihatlik bilan birgalikda harakatini talab qiluvchi muammolar global muammolar deb ataladi. global muammolar aholi, iqtisodiy-ijtimoiy taraqqiyot va atrof- muhit o’rtasidagi o’zaro munosabatlar natijasidir. global muammolar, birinchidan-jami insoniy...

This file contains 11 pages in PDF format (168.7 KB). To download "global va mahalli ekologik muammolar", click the Telegram button on the left.

Tags: global va mahalli ekologik muam… PDF 11 pages Free download Telegram