ўзбекистондаги ижтимоий-сиёсий жараёнлар

DOCX 22 pages 62.8 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 62.8 KB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

мустақилликка эришиш арафасида ўзбекистондаги ижтимоий-сиёсий жараёнлар. режа: 1. хх аср 80-йиллари ўрталарида республика ижтимоий-иқтисодий ва маънавий ҳаётидаги инқирозли ҳолат. марказнинг ўзбекистонда амалга оширган қатағон сиёсати. “пахта иши” “ўзбек иши” номли кампаниялар. 2.аҳоли турмуш тарзининг оғирлашуви. орол фожиаси. фарғона воқеалари. 1989 йил ўрталарида республика ижтимоий-сиёсий ҳаётидаги ўзгаришлар. миллий манфаатлар устуворлигининг ўсиб бориши 3 и.каримов – ўзбекистоннинг биринчи президенти. мустақиллик декларацияси ва унинг тарихий аҳамияти. 4.1991 йил август воқеалари. гкчп. совет давлатининг таназзулга юз тутиши. 1. хх аср 80-йиллари ўрталарида республика ижтимоий-иқтисодий ва маънавий ҳаётидаги инқирозли ҳолат.марказнинг ўзбекистонда амалга оширган қатағон сиёсати. “пахта иши” “ўзбек иши” номли кампаниялар. маълумки, xx асрнинг 80-йилларида ўзбекистон совет даврининг “қайта қуриш” даврларини бошидан кечирди, жумладан, бу даврга келиб, собиқ иттифоқнинг қуролланиш пойгаси соҳасида ақшга тенглашиш, лекин мамлакатда инсон ҳуқуқ ва эркинликларининг мавжуд эмаслиги, фуқароларни қонунлар ўрнига яккаҳоким партия қарорлари бошқариши, қайта қуриш даврида эса эълон қилинган демократик қадриятларнинг қоғозларда қолиб кетганлиги, миллатлараро тўқнашув ва қирғинларнинг авж …

2 / 22

и йилида улардан 3000 дан ортиғининг авф этилиши бу ишларнинг ноқонуний бўлганини кўрсатди[footnoteref:1]. “пахта иши” кампанияси юзасидан ўтказилган терговларда 20 мингдан ортиқ кадрлар айбдор деб топилди[footnoteref:2]. [1: қаранг: юнусова х. э. социально-экономические процессы и духовная жизнь в узбекистане в 80-х годах хх века. автореферат диссертации доктора исторических наук. - ташкент: академия наук республики узбекистан — институт истории, 2009. – с.18. ] [2: ферганская долина: этничность, этнические процессы, этнические конфликты. отв. ред. с.н. абашин, в.и. бушков: ин-т этнологии и антропологии им. н.н. миклухо-маклая. -м.:наука, 2004.–с.212-214] 1985 йил апрелда бўлиб ўтган марказий комитет пленумида “социализм” ва “коммунизм” тўғрисидаги сафсата ва ёлғондан иборат “назария” ва “ғоялар”нинг турғунлик ҳолатига кириб қолганлигини, коммунистик партия стратегиявий фаолиятининг пировард якуний инқирози эканлиги таъкидланди. бу жараённинг сабаблари қуйидагиларда намоён бўлди: биринчидан, 70 йилдан ортиқ вақт мобайнида советлар даврида амал қилиб келган коммунистик партиянинг яккаҳокимликка асосланган маъмурий-буйруқбозлик иш юритиш услуби ҳаёт синовига бардош бера олмади. давлатнинг асосий сиёсий негизини …

3 / 22

дан, коммунистик партиянинг “ленинча миллий сиёсати”да ҳам назария ва амалиёт бир-бирига мувофиқ келмай қолди. компартиянинг миллий сиёсатдаги бош мақсади-рус бўлмаган бошқа миллатларни миллат сифатида йўқ қилиб юбориш-ассимиляциялашдан иборат эди. хуллас, ижтимоий ҳаётнинг барча соҳаларида соф шовинистик, мустамлакачилик сиёсати олиб борилди. миллий низо ва фожеалар авж олиб кетди. буларнинг барчаси совет империясининг инқирозига олиб келди. натижада 1985 йилда эълон қилинган “қайта қуриш” сиёсати совет империяси таназзулини янада тезлаштирди. хх асрнинг 80-йиллари ўрталарида республикада ўзбошимчалик ва қатағонларнинг янги даври аниқ-равшан кўриниб қолди. энди ижодий зиёлиларгина эмас, балки асосан илмий ишлаб чиқариш ва сиёсат билан банд бўлган кадрлар, республиканинг миллий манфаатларини бўғиб келаётган, мавжуд ижтимоий-итисодий тизимнинг ярамас ва умидсизлигини тобора тушуниб борган миллий зиёлилар ҳам таъқиб остига олинди. ўзбек халқининг истиқлоли ва мустақиллиги тўғрисидаги фикр ҳеч қачон, ҳатто тоталитар тизим “гуллаб яшнаган” даврда ҳам ўзбекистон миллий зиёлиларининг миясидан нари кетмаган ўзбек халқи истиқлол ва мустақилликка эришиш учун гарчи ошкора равишда бўлмаса ҳам, доимо …

4 / 22

илишга, уларга туҳмат тошларини ёғдиришга уринди. республикага ҳар хил югурдаклар юборилди, улар партия, совет ва суд органларида муҳим ўринларни эгаллаб, чинакам террорни авж олдирдилар. “пахта иши” деган иш тўқилиб, майдонга олиб чиқилди. бу иш бироз вақт ўтиб, айниқса марказий матбуотда кишининг иззат-нафсига тегувчи “ўзбек иши” деган ном билан аталди. юқоридан махфий топшириқ билан юборилган гдлян ва иванов бошчилигидаги гуруҳ бир неча юз минглаб ҳалол кишиларни ва умуман республикани бадном қила бошлади. чунончи, ўзбек халқининг бахти-саодати йўлида самарали фаолият кўрсатган, ўша йилларда ўзбекистон компартияси марказий комитетининг биринчи секретари бўлган ш.р.рашидовнинг номи билан бадном қилинди, у билан биргаликда эса бутун республиканинг шаъни-шавкати ва қадр-қиммати қораланди. марказда ғайри табиий равишда туғилган фикр республикада унинг итоаткор ижрочилари бўлган ш.р.рашидовдан “ранжиган” кишилар томонидан қўллаб-қувватланди. улар марказдан келган жазо командаси билан маҳкам алоқада бўлиб, кўпгина ҳалол ва виждонли кишиларни “фош қилиш” билан шуғулландилар ва уларнинг қамоққа олинишига эришдилар. бунинг натижасида талайгина инсонлар тақдирининг қадди букилди. мустақиллик …

5 / 22

аниқли ёзувчи шароф рашидовнинг шахсига нисбатан турли бўҳтонлар уюштирилганида ҳам бундай ноҳақликдан юрак-бағри эзилган, лекин унга бош эгмаган жиззах элининг сабр-бардоши ва матонати олдида таъзим қилсак, арзийди”[footnoteref:4], дейиш билан унинг республикага қарийб чорак аср етакчилик қилгани, ўз даврининг фарзанди эканлиги, мавжуд тузумга садоқат билан хизмат қилгани, аммо, шундай одам дунёдан кўз юмганида ўзи умр бўйи ҳимоя қилган,содиқ бўлиб хизмат қилган тузум унга хиёнат қилгани, мисли кўрилмаган шаккоклик билан унинг хотирасини таҳқирлаб, жасадини кўчирганликлари, оила аъзолари ва қариндош-уруғларини таъқиб этганликлари, “рашидовчилик” деган сохта иборани ўйлаб топиб, унинг хотирасини ёмонотлиқ қилганликларини ҳам таъкидлаб ўтди. [3: шавкат мирзиёев. буюк келажагимизни мард ва олижаноб халқимиз билан бирга қурамиз. – тошкент: ўзбекистон, 2017. – б.344-345.] [4: ўша ерда. – б.343.] ижтимоий-гуманитар фанларда жамият ва шахс масалалари, маданий мерос, тил муаммолари каби масалаларни ҳал этишга интилиш юзага келди. бу масалаларга бағишланган илмий, айниқса, публицистик мақолалар газета ва журналлар саҳифаларида мунтазам босилиб турди. ана шундай масалалар сирасига …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ўзбекистондаги ижтимоий-сиёсий жараёнлар"

мустақилликка эришиш арафасида ўзбекистондаги ижтимоий-сиёсий жараёнлар. режа: 1. хх аср 80-йиллари ўрталарида республика ижтимоий-иқтисодий ва маънавий ҳаётидаги инқирозли ҳолат. марказнинг ўзбекистонда амалга оширган қатағон сиёсати. “пахта иши” “ўзбек иши” номли кампаниялар. 2.аҳоли турмуш тарзининг оғирлашуви. орол фожиаси. фарғона воқеалари. 1989 йил ўрталарида республика ижтимоий-сиёсий ҳаётидаги ўзгаришлар. миллий манфаатлар устуворлигининг ўсиб бориши 3 и.каримов – ўзбекистоннинг биринчи президенти. мустақиллик декларацияси ва унинг тарихий аҳамияти. 4.1991 йил август воқеалари. гкчп. совет давлатининг таназзулга юз тутиши. 1. хх аср 80-йиллари ўрталарида республика ижтимоий-иқтисодий ва маънавий ҳаётидаги инқирозли ҳолат.марказнинг ўзбекистонда амалга оширган қатағон сиёсати. “пах...

This file contains 22 pages in DOCX format (62.8 KB). To download "ўзбекистондаги ижтимоий-сиёсий жараёнлар", click the Telegram button on the left.

Tags: ўзбекистондаги ижтимоий-сиёсий … DOCX 22 pages Free download Telegram