publitsistik uslub va uning xususiyatlari

DOCX 14 pages 35,1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 14
mavzu: publitsistik uslub va o'ziga xos xususiyatlari. reja: 1. publitsistik uslub va uning xususiyatlari. 2. matn tahlili va tahriri 3. maqola va uning turlari publitsistik uslub va uning xususiyatlari. publitsistik uslub siyosiy-ijtimoiy doiradagi munosabatlar uchun xizmat qiladi. bu uslubning yozma turiga publitsistik maqolalar, feleton, murojaatnoma, xatlar, chaqiriqlar kirsa, og‘zaki turiga notiqlik kiradi. bu uslub, avvalo, tashviqot va targ‘ibot uslubi bo‘lganligi uchun ham unda siyosiy faollik, hozirjavoblik,o‘tkir va ta’sirchan notiqlik, mantiqiy mulohaza va dalillar bilan tushuntirish, isbotlash kabi belgilar ustunlik qiladi. shunga ko‘ra publitsistik uslubda yozma nutqqa xos xususiyatlar (ijtimoiy-iqtisodiy va boshqa sohalarga oid leksikaning, intonatsion sintaktik vositalarning ishlatilishi) ham, badiiy uslubga xos belgilar (obrazli ifodalar, bo‘yoqdor so‘zlarni qo‘llash) ham o‘zaro uyg‘unlashadi. bu uslubda hayotiy voqea va dalillar oddiygina qayd qilinmay, jo‘shqin va haroratli misralarda ifodalanadi, ulardan umumiy xulosalar chiqariladi hamda muhimi, xalqqa murojaat, undash, qiziqtirish orqali o‘quvchiga ta’sir ko‘rsatiladi. matn va uning ko‘rinishlari ma’lum bir shaxs tomonidan ayrim voqea-hodisa, narsa-buyumning …
2 / 14
abar, ma’lumotning ijodiy-tavsifiy bayonidir. ilmiy, publitistik va badiiy uslublar, shuningdek, insho ham ijodiy-tavsifiy matnning ko‘rinishlaridir. dialogik matnning ma’no munosabatiga ko‘ra turlari. dialog ( yun. dialogos – gaplashish, suhbat) - 1) ikki yoki undan ortiq kishining nutqiy muloqoti, suhbat; 2) adabiy – badiiy matn komponenti, asardagi personajlarning nutqiy muloqoti berilgan o‘rinlar. hozirgi zamon prozasi rivoya, tavsif va dialogdan tarkib topadi; zamonaviy epik asarlarda dialog salmog‘ining ortishi kuzatiladiki, bunga turlararo sintezlashuv, badiiy adabiyotning boshqa san’atlar bilan o‘zaro aloqasi natijasi sifatida qarash mumkin; 3) falsafiy – publisistik mazmun yo‘nalishidagi janr, unda qo‘yilgan masala bir necha kishining suhbati shaklida muhokama etiladi. dialog janriga antik davrning suqrot, aflotun singari mutafakkirlari asos solganlar. keyinchalik o‘rta asrlar, uyg‘onish davri va yevropa ma’rifatchilik adabiyotida ham dialog janri ancha faol bo‘lgan .o‘zbek adabiyotida dialog- ning ildizlari munozara janriga borib taqaladi. xx asr boshlari o‘zbek adabiyotida dialog janri, unga xos unsurlardan ma’rifatchilik g‘oyalarini ommalashtirishda samarali foydalanildi. jumladan, fitratning “munozara”, “bedil” …
3 / 14
ruhiy jarayonlar voqealarga g‘oyaviy – hissiy munosabatni ifodalash, ayrim muhim tafsilotlarni berish, syujet rivojini asoslash kabi qator muhim funksiyalarni ham bajaradi. monolog lirikaning ustuvor nutq shakli, lirik qahramon kechinmalari, asosan, uning monologi orqali ifodalanadi. bu narsa ijroviy lirika namunalarida, ayniqsa, yaqqol ko‘zga tashlanadi, shuning uchun amaliyotda bunday she’rlar monolog deb ham yuritiladi ( a. oripov. “ hamza”; x. davron. “abulhay so‘zi” ) . sifat jihatidan monologning turli ko‘rinishlari mavjud ( q. badiiy nutq, ichki monolog). matn tahlili va tahriri badiiy tahlil - matn tahlilining murakkab turlaridan bo‘lib, unda xilma-xil vazifalar bajariladi. chunki bu tahlildan kuzatiladigan maqsad asarning xususiyatlarini o‘rganishdir. badiiy matnda kishilarning munosabatlar doirasida bir-biri bilan bog‘langan kishilar hayotining ma’lum davridagi voqealari tasvirlanadi. bu voqealarda davrning siyosiy ijtimoiy, madaniy va ahloqiy hayoti o‘z aksini topadi. matnning adabiy tahlilida quyidagi maslalarga alohida e’tibor berilishi lozim: 1.badiiy matn tahlilida tasvirlangan voqelik va shu voqelikka yozuvchining munosabati aniqlanadi. masalan: alisher navoiyning "farhod va …
4 / 14
di. mavzu va g‘oyaning aktualligi va xalqchiligi, mazmun va shaklning o‘zaro mosligi, obrazning tipikligi va xaqqoniyligi syujet va kompozisiyaning pishiqligi, badiiy tilning tasviriyligi va ekspressivligi adabiy tahlil jarayonida aniqlanadi. matn tahlilida tahlilning yuqoridagi u yoki bu turidan foydalaniladi. matnni sharhlash so‘z va so‘z shakllari badiiy tasvir vositlarining asar g‘oyaviy va estetik mazmunini oshirishdagi roli izohlanadi. matnni sharxlashda lingvistik aspekt asosiy o‘rinni egallaydi. u traditsion adabiiy tahlilda ham yetakchi sanaladi, chunki u matnning estetik strukturasi va badiiy tasvir vositlarini o‘rganishga ko‘maklashadi. badiiy matn murakkab va ko‘p qatlamdir. uni tahlil qilishdan maqsad- ijodkor o‘ylagan ma’no va ichki kechinmalarni maksimum holda payqab olishdir. ijodkorni o‘ylagan narsasi faqat badiiy asar orqali namoyon bo‘ladi. matn mazmunining qisqacha bayoni (rezyume) rezyume fransuzcha “résumé” so'zidan kelib chiqqan va sodda qilib aytganda qisqacha izoh ma’nosini bildiradi. rezyume ishga topshirayotgan inson to'g'risida ma’lumotni taqdim etadi, ya’ni uning ismi, ma’lumot darajasi, ish tajribasi, qizishlari va hokazo. rezyume hozirgi kunda ish …
5 / 14
p bilan qisqacha eng muhim jihatlarini sanab o'tish. maqola va uning turlari maqola – adabiy yoki ilmiy mazmunda bo‘lib, hajm jihatidan ancha katta bo‘ladi. maqola hayotning muhim va dolzarb masalalariga bag‘ishlanishi yoki ilm-fanning biror sohasini yoritishi mumkin. shunga ko‘ra maqolalar ilmiy, uslubiy, publitsistik kabi turlarga bo‘linadi.maqolalar uch tarkibiy qismdan iborat bo‘ladi: 1. kirish – bunda tanlangan mavzuning dolzarbligi belgilanadi. 2. asosiy qism – muallif tomonidan rejalangan fikr, muammo yoki yangilik bayon qilindi. 3. xulosa – mavzu yuzasidan muallifning xulosalari, tavsiyalari beriladi. maqolalar ilmiy yoki publitsistik uslubda, adabiy til me’yorlariga to‘liq amal qilingan holatda yoziladi. maqola yozishda maqolaning mavzusini belgilash va unga sarlavha tanlash ham muhim ahamiyat kasb etadi. maqolaning sarlavhasi qisqa, lekin e’tiborni jalb qiladigan va, albatta, maqolaning bosh mavzusini yoritib beradigan bo‘lishi lozim. bundan tashqari, maqolalarda muallif haqida qisqacha ma’lumot va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati ko‘rsatiladi. til birliklari va materialidan fikrni ifodalash maqsadida foydalanish jarayoni nutq sanaladi. hayotning turli sohalari, …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "publitsistik uslub va uning xususiyatlari"

mavzu: publitsistik uslub va o'ziga xos xususiyatlari. reja: 1. publitsistik uslub va uning xususiyatlari. 2. matn tahlili va tahriri 3. maqola va uning turlari publitsistik uslub va uning xususiyatlari. publitsistik uslub siyosiy-ijtimoiy doiradagi munosabatlar uchun xizmat qiladi. bu uslubning yozma turiga publitsistik maqolalar, feleton, murojaatnoma, xatlar, chaqiriqlar kirsa, og‘zaki turiga notiqlik kiradi. bu uslub, avvalo, tashviqot va targ‘ibot uslubi bo‘lganligi uchun ham unda siyosiy faollik, hozirjavoblik,o‘tkir va ta’sirchan notiqlik, mantiqiy mulohaza va dalillar bilan tushuntirish, isbotlash kabi belgilar ustunlik qiladi. shunga ko‘ra publitsistik uslubda yozma nutqqa xos xususiyatlar (ijtimoiy-iqtisodiy va boshqa sohalarga oid leksikaning, intonatsion sintaktik vositalarning...

This file contains 14 pages in DOCX format (35,1 KB). To download "publitsistik uslub va uning xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: publitsistik uslub va uning xus… DOCX 14 pages Free download Telegram