oybekning nasriy asarlari

DOCX 11 sahifa 726,7 KB Bepul yuklash

11 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 726,7 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 11

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 11

mavzu: oybekning nasriy asarlari. reja: 1. oybekning hayoti va ijodi. 2. oybekning sevimli siymolaridan biri bo`lmish – alisher navoiy. 3. oybekning adabiyotimizga qo`shgan hissasi. oʻzining roman va qissalari, ilmiy-nazariy, siyosiy, badiiypublitsistik asarlari, tarjimalari, ajoyib sheʼrlari, dostonlari, hikoyalari bilan oʻzbek adabiyoti xazinasini boyitgan atoqli soʻz sanʼatkorlaridan biri oybek bolalar adabiyotiga ham munosib hissa qoʻshgan ulkan adibdir. u yaratgan sheʼr va hikoyalar, qissa va dostonlar bolalar maʼnaviyatiga samarali taʼsir etib, yosh avlod estetik didining shakllanishida katta rol oʻynamoqda. “yosh yoʻlchi” (1925), “gunafsha” (1926), “bolalikni eslab” (1926), “shaharcha bolalariga” (1934), “shoirning bolaligi” (1937), “eski va yangi bolalik” (1937), “odobli tursun”, “ahmadjon bogʻbon” (1971) kabi sheʼriy kitoblari, “zafar va zahro” (1953), “haqgoʻylar” (1976), “bobom” (1957) kabi dostonlari, “alisherning yoshligi” (1975) qissasi, “globus” (1981) hikoyalar toʻplami, “bolalik” kabi asarlari, ayniqsa, xarakterlidir. yozuvchi oybekning bolaligi ham barcha mehnatkash xalq bolalari kabi kechadi. u yoshlikdan uy-roʻzgʻorga qarashish, guzardan narsa olib kelish, suv tashish, oʻtin yorish, qor kurash …

2 / 11

oʻsha davrda oybek asarlarining yetakchi mavzusiga aylanadi. shoir gʻoyaviy-badiiy kuchli sheʼrlar bilan birga, bolalar va oʻsmirlar hayotini tasvirlovchi hikoyalar ham yozdi. 1981-yilda adibning “globus” nomli toʻplami bosilib chiqdi. bunda oybekning shu vaqtgacha eʼlon qilinmagan “gulnor opa” (1930), “fanorchi ota” (1930), “singan umid” (1930), “tillatopar” (1930) hikoyalari ham chop etilgan. oybek buyuk oʻzbek shoiri alisher navoiyning bolalik yillari haqida hikoya qiluvchi “alisherning yoshligi” qissasini (1967) yozdi. ulugʻ navoiy oybekning sevimli siymolaridan biri edi. bu haqda adib maqolalaridan birida shunday hikoya qiladi: “navoiy sheʼriyati va navoiy obrazi hamisha kuchli bir quyosh kabi koʻnglimni tortar edi. oʻz asarlarimda navoiy obrazini yaratishga zoʻr mayl va istagim bor edi. yoshligimdan beri navoiyning oʻlmas, adabiy sheʼrlarini sevib oʻqir edim, uning jozibali gʻazallari borgan sari koʻnglimga singib bordi, shakl va mazmunlari yuragimni mast va maftun etdi… u mening koʻnglimda, yodimda edi, butun borligʻimni band etgandi. yursam-tursam hamisha navoiyni oʻylar edim. uning maʼnodor, aqlli koʻzlari, hamisha xushfeʼl, rahmdil, …

3 / 11

uni qaytadan ishlash maqsadi boʻlgani uchun eʼlon qilishga oshiqmadi”. “alisherning yoshligi” qissasida hirotdagi (taxminan 1447–1452 yillar) tarixiy voqealar, shahzodalarning shohruh vafotidan keyingi oʻzaro taxt uchun kurashlari va shu davrda oʻtgan alisherning bolalik (toʻrt yoshdan boshlab) yillari haqida hikoya qilinadi. qissada alisher obrazining takomili oʻsha vaqtdagi tashqi muhit voqealari va ziddiyatlari bilan uzviy aloqada tasvirlanadi. hukmron doira orasida mavqeyi ancha baland boʻlgan gʻiyosiddin va gulbegim bekaning oiladagi samimiyliklari, oʻzlarini sipo ham oqilona tutishlari farzandi alisherning ham jismoniy, ham aqliy tomondan kamolotida muhim boʻlganligi haqqoniy tasvirlanadi. oybek qissadagi qahramonlar bilan oʻquvchilarni tanishtirishda va alisher fazilatlarining takomillashishini tasvirlashda gʻiyosiddin kichkina uyidagi mehmondorchilik lavhasidan ustalik bilan foydalangan. qissa charaqlagan keng chorxari mehmonxonada mehmonlar, qavm-qarindosh, yaqin doʻstlar yigʻilib ajoyib suxanvarlik va samimiy suhbat tasviri bilan boshlanadi. oybek alisherning otasi gʻiyosiddin kichkinani kamtar, yumshoq feʼlli, koʻzlari aqlli, kalta soqoli oʻziga yarashgan, jussasi kichkina, hammaning hurmatini oʻziga tortgan kishi sifatida tasvirlaydi. koʻpchilik uni gʻiyosiddin kichkina, yaqin doʻstlari …

4 / 11

boʻlgan dahshatli janglar manzarasini, oʻzining turkiy sheʼrlari bilan mashhur boʻlgan qobuliy alisherning togʻasi ekanligini ham oʻzaro suhbat lavhasi asosida taʼsirli bayon etadi: “hazrat ulugʻbek ilm dunyosida mangulik kashf etgan musharraf olimdurlar. koʻngillari barcha ilmlarning tajassumi boʻlmish bu zot tariximiz kitobida abadiy yorqin yulduzdirlar”, deb taʼrifini keltiradi. mehmondorchilik davrasida yosh alisherga sulton ulugʻbekning tengsiz olimligi va donishmandligi, saltanatning tadbirkor namoyandasi ekanligi maʼlum boʻladi. alisher uning bu fazilatlariga chuqur muhabbat bilan qaraydi. oybek oʻsha davrdagi ijtimoiy-siyosiy va adabiy hayot hamda tarixiy shaxslar xarakterini bolalar va oʻsmirlar yoshi va saviyasiga mos holda qiziqarli qilib tasvirlaydi. adib alisher ongining shakllanishi va takomilida ota-onasi, husayn boyqaro bilan oʻqigan chogʻlari, togʻasi va boshqalar, ayniqsa, ulugʻbekning kashfiyotlari haqidagi hikoyalar ijodiy maktab boʻlganligini mahorat bilan tasvirlagan. mehmonlar oldiga kirib borgan yosh alisherning kattalarga boʻlgan samimiy hurmatini, sheʼrni chuqur did bilan tushuna bilishini, fahm-farosatliligini oybek haqqoniy tasvirlaydi. yosh alisher xarakteridagi oʻziga xos xislatlar uning bolalik chogʻidanoq namoyon boʻlgan edi. …

5 / 11

riyat maktabdir. turmushning koʻp sirlarini maktab oʻrgatadi”, deb uning ilmga boʻlgan qiziqishini tasvirlaydi. shu bilan birga, uning ota-onasi, qavm-qarindoshi va boshqalarning suhbati, shoirlarning gʻazallari alisherga katta taʼsir etganini qayd etadi. alisher oʻzi yashagan davrning ziddiyatlarini hali oʻzi u qadar anglab yetmaydi. shuning uchun ham shohruhning abdullatif bilan, abdullatifning xonzodabegim va gavharshodbegim bilan ulugʻbek toʻgʻrisidagi munozaralari magʻzini chaqa olmaydi. ulugʻbek toʻgʻrisida porloq taassurotga ega boʻlgan ziyrak alisher abdullatifning oʻz otasiga qarshi gaplaridan dastlab hayron qoladi va ikkilanadi. biroq u shundayligicha qolavermaydi. alisherga xos fazilatlardan yana biri kattalarning fikr-mulohazalarini sinchkovlik bilan tinglash, kim haq, kim nohaqligini bilishga intilishda namoyon boʻlishidadir. xuddi shu tariqa yosh alisher xarakteri asta-sekin shakllana boradi. qissada alisherning sanʼatga boʻlgan munosabati ham oʻziga xos lavhalarda ishonarli aks etadi. xususan, nay parchasi asosida ifodalangan tasvirlar bugungi yosh kitobxon uchun ham ibratlidir. ayniqsa, boboning “zavq-u shavqning siri koʻp… koʻp sinadim, ulgʻaysa bilgich, donishmand boʻlur. halitdan tili tangani teshadi, koʻzlaridan koʻkragining oʻtini …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 11 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"oybekning nasriy asarlari" haqida

mavzu: oybekning nasriy asarlari. reja: 1. oybekning hayoti va ijodi. 2. oybekning sevimli siymolaridan biri bo`lmish – alisher navoiy. 3. oybekning adabiyotimizga qo`shgan hissasi. oʻzining roman va qissalari, ilmiy-nazariy, siyosiy, badiiypublitsistik asarlari, tarjimalari, ajoyib sheʼrlari, dostonlari, hikoyalari bilan oʻzbek adabiyoti xazinasini boyitgan atoqli soʻz sanʼatkorlaridan biri oybek bolalar adabiyotiga ham munosib hissa qoʻshgan ulkan adibdir. u yaratgan sheʼr va hikoyalar, qissa va dostonlar bolalar maʼnaviyatiga samarali taʼsir etib, yosh avlod estetik didining shakllanishida katta rol oʻynamoqda. “yosh yoʻlchi” (1925), “gunafsha” (1926), “bolalikni eslab” (1926), “shaharcha bolalariga” (1934), “shoirning bolaligi” (1937), “eski va yangi bolalik” (1937), “odobli tursun”, “...

Bu fayl DOCX formatida 11 sahifadan iborat (726,7 KB). "oybekning nasriy asarlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: oybekning nasriy asarlari DOCX 11 sahifa Bepul yuklash Telegram