investitsiyalar mohiyati, manbalari va tuzilishi

DOCX 17 pages 71.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 71.0 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu: investitsiyalar mohiyati, manbalari va tuzilishi. reja: 1. investitsiyalarning iqtisodiy mohiyati va ahamiyati. 2.investitsiyalarning maqsadlari va diversifikatsiyalanishi. investitsiyalarning tasniflanishi. 3.asosiy fondlarning shakllanishida kapital qo’yilmalarning roli. moliyaviy va real investitsiyalarning o’zaro bog’liqligi. 4. investitsiyalarni o’stirish omillari. jamg’armalar – investitsiyalar manbasi sifatida. 1. investitsiyalarning iqtisodiy mohiyati va ahamiyati. o’zbekiston davlat mustaqilliga erishgan dastlabki yillardan boshlab milliy iqtisodiyotni rivojlantirishning o’ziga xos yo’nalishini belgilab oldi. iqtisodiyotni rivojlantirishda esa investitsiyalarning o’rni beqiyosdir. investitsiyalarning iqtisodiy mazmun - mohiyati to’g’risida iqtisodchi olimlar o’rtasida xilma – xil fikrlar mavjud. o’zbekiston respublikasining 2014 yil 9 dekabrdagi “investitsiya faoliyati to’g’risida”gi qayta tahrirdagi qonunida investitsiyaga quyidagicha ta’rif berilgan: “investitsiyalar — qonun hujjatlarida ta’qiqlanmagan tadbirkorlik faoliyati va boshqa turdagi faoliyat ob’ektlariga kiritiladigan moddiy va nomoddiy ne’matlar hamda ularga bo’lgan huquqlar, shu jumladan intellektual mulkka bo’lgan huquqlar, shuningdek reinvestitsiyalar”[footnoteref:1] sifatida ta’riflanadi. shunday qilib, “investitsiya” deganda kelgusida daromad (foyda) olish yoki ijtimoiy samaraga erishish maqsadida qonun doirasida iqtisodiyotning turli tarmog’lari va boshqa sohalariga investorlar …

2 / 17

mohiyatini moliyaviy kategoriya sifatida talqin etib, quyidagicha ta’rif berib o’tgan: “investitsiyalarning mazmuni aniq va ishonchli manbalardan mablag’lar olish, ularni asosli holda safarbar etish, rikslar darajasini hisobga olgan holda kapital qiymatini saqlash va ko’zlangan samarani olishdan iborat bo’ladi”. [footnoteref:2] [2: g’ozibekov d.g’. investitsiyalarni moliyalashtirish masalalari. t.: “moliya” nashriyoti. 2003. 26 bet.] prof. n.h. haydarov investitsiyalar mazmun – mohiyatiga quyidagi ta’rifni beradi: “investitsiya – bu mulk shaklidan qat’iy nazar, tadbirkorlik asosida faoliyat ko’rsatayotgan jismoniy va yuridik shaxslar yoki davlatning iqtisodiy va ijtimoiy samara olish maqsadida o’z boyliklarini qonun doirasida bo’lgan har qanday tadbirkorlik ob’ektiga sarflashidir”.[footnoteref:3] [3: ] rossiyalik iqtisodchi-olim l.igoshina tomonidan: «investitsiyalar – pulni saqlash, ko’paytirish yoki ijobiy miqdordagi daromadni ta’minlashni hisobga olgan holda uni joylashtirish mumkin bo’lgan har qanday vosita sifatida ifodalanadi»[footnoteref:4], deb ta’riflangan. «investitsii» darsligining muallifi, professor a.neshitoy investitsiyalarning mazmunini quyidagicha tavsiflaydi: «foyda olish yoki boshqa samaralarga erishish maqsadida o’z yoki o’zga mamlakatning turli tarmoqlariga, tadbirkorlik loyihalari, ijtimoiy-iqtisodiy dasturlar hamda …

3 / 17

alariga, tadbirkorlik va boshqa turdagi faoliyat ob’ektlariga muayyan muddatga kapitalning maqsadli yo’naltirilgan qo’yilmasi shaklida amalga oshiriladigan xarajatlar yig’indisi tushuniladi»[footnoteref:7]; [7: .] - «investitsiyalar o’zini foyda (daromad) olish maqsadida milliy va xorijiy iqtisodiyotning turli tarmog’iga xususiy yoki davlat kapitalining uzoq muddatli qo’yilmasi sifatida namoyon etadi»[footnoteref:8]; [8: ] - «investitsiya tushunchasi foyda olish maqsadida qandaydir korxona, tashkilot, uzoq muddatli loyihalar va shu kabilarga kapital, pul mablag’larini uzoq muddatga iritishni anglatadi»[footnoteref:9]; [9: зубченко л.а. иностранные инвестиции: учеб. пособие. – м.: «книгодел». 2006. – с. 7.] investitsiyalar keng ma’noda o’zini mablag’lar va resurslarning kelgusida ko’payishi va iqtisodiy samara yoki boshqa rejalashtirilgan natijalar olish (ijtimoiy, ekologik va boshqa samaralar) maqsadida ularning safarbar etilishi sifatida namoyon etadi. xorijlik iqtisodchi-olimlardan u.sharp, k.eklund, kempbell r.makkonell, stanli l.bryu kabilar investitsiyalarning mazmun-mohiyati yuzasidan turlicha ta’riflarni bayon etishgan. jumladan, nobel mukofotining iqtisodiyot bo’yicha laureati (1990 yil) u.sharp ta’kidlashicha: «investitsiyalar kelgusida (ehtimol, nomuayyan) qiymatlik olish maqsadida hozirgi vaqtda muayyan qiymatlikdan voz kechishdir»[footnoteref:10]. …

4 / 17

shlatilmasdan zaxiraga qoldiriladigan iste’mol buyumlari bo’lib, boshqa qismi esa bu ishlab chiqarishni kengaytirishga yo’naltirilgan resurslardir»[footnoteref:11]. [11: клас эклунд. эффективная экономика: шведская модель. – м.: «экономика», 1991. – с. 96.] «investitsiyalar atamasini kapitalning kelgusida ko’payishi maqsadida uning turli xil shaklda joylashtirilishi sifatida belgilash mumkin»[footnoteref:12]. «investitsiyalar – qo’yilmaning kelgusida o’sish maqsadida bugungi iste’moldan voz kechish»[footnoteref:13]. «investitsiya – ishlab chiqarish davri davomida paydo bo’lgan kapital qo’yilma qiymatining joriy o’sishi. bu o’sha davrdagi foydaning iste’mol uchun ishlatilmagan qismi hisoblanadi»[footnoteref:14]. «investitsiyalar – pul mablag’lari, maqsadli bank jamg’armalari, qimmatli qog’ozlar, texnologiyalar, mashina, asosiy vositalar va boshqa mulk ko’rinishidagi kapital qo’yilmalar, shuningdek, pul qiymatiga ega bo’lgan mulkiy va nomulkiy huquqlarni investorlarning strategik maqsadlarini ko’zlab ishlab chiqarish va boshqa faoliyat ob’ektlariga kiritish»[footnoteref:15]. [12: ткаченко и.ю. инвестиции: учеб. пособие. – м.: «академия», 2009. – с. 6.] [13: самуэльсон п.а. экономика: пер. с англ. – м.: «бином», 1997. – с. 783.] [14: кейнс дж.м. общая теория занятости, процента и денег: …

5 / 17

uchun anchagina keng tushuncha bo’lib hisoblanadi. iqtisodiy fanning turli qismlarida va amaliy faoliyatning turli sohalarida investitsiya mazmuni o’zining xususiyatlariga ega. makroiqtisodiyotda investitsiyalar ishlab chiqarishda yangi vositalarga, turar-joylarga investitsiyalar va moddiy zahiralarining o’sishiga qilinadigan harajatlardan tashkil topadigan yalpi harajatlarning bir qismi hisoblanadi. investitsiyalar – bu joriy davrda iste’mol qilinmagan va iqtisodiyotda kapital o’sishini ta’minlovchi yaim ning bir qismidir. ishlab chiqarish nazariyasi va umuman makroiqtisodiyotda investitsiyalar yangi kapitalni (ishlab chiqarish vositalarini hamda inson kapitalini qo’shib hisoblanganda) yaratish jarayonidir. moliya nazariyasida esa investitsiya deganda real yoki moliyaviy aktivlarni olishni tushuniladi, ya’ni bugungi sarflarni maqsadi kelajakda daromad olish bo’lib hisoblanadi. boshqacha so’z bilan aytganda, investitsiyalar – muayyan qiymatni, bo’lishi noaniqroq bo’lgan kelajak qiymatga almashishdir [footnoteref:17]. [17: мертенс а.в. инвестиции: курс лекций по современной финансовой теории. – киев: киевское инвестиционное агенство, 1997. 71 стр. ] lorens dj. gitman va maykl d. djonkning «investitsiyalash asoslari» (m. «delo» nashriyoti-1997) kitobida investitsiyalarga quyidagicha ta’rif beriladi: investitsiya moliyaviy natijalar …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "investitsiyalar mohiyati, manbalari va tuzilishi"

mavzu: investitsiyalar mohiyati, manbalari va tuzilishi. reja: 1. investitsiyalarning iqtisodiy mohiyati va ahamiyati. 2.investitsiyalarning maqsadlari va diversifikatsiyalanishi. investitsiyalarning tasniflanishi. 3.asosiy fondlarning shakllanishida kapital qo’yilmalarning roli. moliyaviy va real investitsiyalarning o’zaro bog’liqligi. 4. investitsiyalarni o’stirish omillari. jamg’armalar – investitsiyalar manbasi sifatida. 1. investitsiyalarning iqtisodiy mohiyati va ahamiyati. o’zbekiston davlat mustaqilliga erishgan dastlabki yillardan boshlab milliy iqtisodiyotni rivojlantirishning o’ziga xos yo’nalishini belgilab oldi. iqtisodiyotni rivojlantirishda esa investitsiyalarning o’rni beqiyosdir. investitsiyalarning iqtisodiy mazmun - mohiyati to’g’risida iqtisodchi olimlar o’rtasida xilma...

This file contains 17 pages in DOCX format (71.0 KB). To download "investitsiyalar mohiyati, manbalari va tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: investitsiyalar mohiyati, manba… DOCX 17 pages Free download Telegram