adam smit asarlarida klassik maktab g'oyalarining yanada rivojlantirilishi

DOC 14 стр. 687,0 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 687,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

adam smit asarlarida klassik maktab g`oyalarining yanada rivojlantirilishi. reja: 1.adam smit asarlarida klassik maktab g`oyalarining yanada rivojlantirilishi 2.adam smitning xalqlar boyligining tabiati va sabablari to`g`risidagi tadqiqot asari uning feodalizmga munosabati. 3.adam smitning “siyosiy iqtisod va soliq solishning boshlanishi” asaridagi asosiy iqtisodiy g`oyalar. 4.a.smit va rikardo g‟oyalarining boshqa olimlar tomonidan rivojlantirilishi. adam smit asarlarida klassik maktab g‟oyalarining yanada rivojlantirilishi 1. 8-chi asrning ikkinchi yarmida klassik iqtisodiy maktab britaniyalik olimlar a.smit va d.rikardo asarlarida eng yuksak cho‗qqiga ko‗tarildi. bu hol tasodifiy emas edi, chunki bu olimlar yashab ijod etgan davrda angliyada chuqur iqtisodiy, sotsial va siyosiy o‗zgarishlar ro‗y berayotgan edi. mamlakatda yuksak rivojlangan qishloq xo‗jaligi va tez o‗sayotgan sanoat mavjud edi, faol tashqi savdo olib borilardi. yangi jamiyatga xos sinfiy ajralish yaqqol bo‗lib, ishchilar, sohibkorlar, yer egalari – lendlordlar va fermerlar bor edi. kapitalning dastlabki jamg‗arilishi natijasida hosil bo‗lgan pul kapitali (manbalari: past ish haqi, mustamlaka siyosati, noekvivalent savdo, qul savdosi, yerlarning …

2 / 14

ada zamonamizning eng muhim kitoblaridanbiri shotlandiyalik buyuk iqtisodchi adam smitning «odamlar boyligining tabiati va sabablari to‗g‗risida tadqiqot» asari nashr etildi. bu asar zamonaviy iqtisodiy fanning boshlanishi hisoblanadi. shu kitob uning muallifi adam smitni «iqtisodiyot otasi» unvoniga sazovar etdi. smitning nuqtai nazaridan millatning boyligi faqat qishloq xo‗jaligi jarayonida emas, umuman ishlab chiqarish jarayonida vujudga keltiriladi. ishlab chiqarilgan ne‘matlar miqdori inson mehnatining boshqa ishlab chiqarish omillari bilan birlashuvidan tashkil topadi. a.smit o‗z davridagi iqtisodiy bilim va konsepsiyalarni umumlashtirdi va sistemaga tushurdi. buning natijasida xo‗jalik hayotining asosiy sohalarini tavsiflab beruvchi bir butun nazariya yaratdi. a.smitning bu asari 5 kitobdan iborat bo‗lib, 1-da – qiymat va qo‗shimcha daromad muammolari tadqiq etildi; 2-da – kapital jamg‗arilishi va uning shakllari; 3-da –kapitalizm taraqqiyotining tarixiy shart-sharoitlari; 4-da – merkantilizm va fiziokratlarning ta‘limotiga munosabati; 5-da – davlat moliya tizimi tadqiq etilgan. a.smitni tadqiqotining predmetini – jamiyatni iqtisodiy rivojlanishi va uning moddiy turmush darajasini oshirish muammolari tashkil etadi. boylikni …

3 / 14

yonida odamlar o‗rtasidagi hamkorlik shaklidir. shu borada olim qo‗yidagi fikrlarni ilgari surdi: ixtisoslashuv tufayli kishilarning chaqqonligi ortadi; ular vaqtni tejaydilar, chunki bir ish turidan boshqasiga o‗tishga hojat bo‗lmaydi; ishchilar o‗z faoliyatlarini takomillashtiradilar; ixtiro qilish uchun katta imkoniyatlarga ega bo‗ladilar. demak, a.smit fikriga ko‗ra jamiyatdagi boylikning asosiy manbai barcha mehnat jarayonida qatnashganlarning faoliyati natijasida vujudga keladi va mehnat taqsimoti orqali ortib boradi. ammo u faqat moddiy narsalarni yaratish va o‗zgartirish bilan bog‗liq bo‗lgan mehnatni unumli mehnatga kiritgan. bunga o‗qituvchilarning, yuristlarning, harbiylarning, ma‘muriyatning, yozuvchilarning va shu kabilarning ko‗rsatayotgan xizmatlarini unumsiz deb topgan. ikkinchidan, a.smit iqtisodiyotda qishloq xo‗jaligi sohasining ustunligi g‗oyasidan qutula olmagan. u hunarmandlar va savdogarlar mehnatini yer egalari mehnatiga nisbatan kam unumli bo‗ladi, deb tasdiqlaydi. negaki yer egalariga tabiat «yordam» beradi va «dehqonchilikka qo‗yilgan kapital haqiqiy boylikka va daromadga ancha ko‗p qiymat qo‗shadi». bunda a.smitning ta‘kidlashicha, iqtisodiyotning rivojlanib borishi bilan sanoat tovarlari bahosi pasayib borish tendensiyasiga, qishloq xo‗jaligi mahsulotlari bahosi esa …

4 / 14

birga) asosiy omilidir: kapital qancha ko‗p bo‗lsa, ishchilarni boqish va ularni ixtisoslashtirish imkoniyati shuncha ko‗p bo‗ladi. asosiy rol tejamkorlikka qaratiladi, noo‗rin sarf-harajatlar tanqid qilinadi, kapitalni isrof qilish, ya‘ni harajatlarning daromaddan ortiqcha bo‗lishiga qarshi bo‗lgan. iqtisodiy liberalizm konsepsiyasi a.smit ta‘limotidagi asosiy g‗oya – bu iqtisodiy liberalizm g‗oyasi, davlatning iqtisodiyotga aralashuvini minimallashtirish g‗oyasi, erkin raqobat asosida tashkil topadigan baho yordamida iqtisodiyotning o‗zini o‗zi boshqarish g‗oyasidir. uning tushunchasi bo‗yicha, jamiyatda qachon shaxsiy manfaatlar ijtimoiy manfaatlardan ustun tursa, ya‘ni qachonki jamiyat manfaatlari uning a‘zolari manfaatlarining yig‗indisi deb qaralsa, shundagina bozor qonunlari iqtisodiyotga ko‗proq ta‘sir ko‗rsatadi. odamlarning o‗z moddiy ahvolini yaxshilashga bo‗lgan tabiiy intilishi – bu shunday kuchli omilki, agar uning amal qilishiga xalaqit berilmasa, deydi u, unda u o‗z-o‗zidan jamiyatni farovonlikka olib kelishga qodir. a.smit xususiy tadbirkorlikni rivojlanishining ikki shartini ko‗rsatib beradi: 1. shaxsiy manfaat; 2. raqobat. u monomorliyalarga qarshi chiqqan. raqobat qancha kuchli bo‗lsa, monopolizm ehtimoli shuncha kam bo‗ladideb hisoblaydi. davlat erkin raqobatzga …

5 / 14

nksiyasini tan oladi: 1. mamlakat xavfsizligini ta‘minlash, 2. adolatli sud qilish, 3. jamiyat uchun zarur bo‗lgan ijtimoiy korxona va muassasalarni ta‘minlash. «ko‗rinmas qo‗l» nazariyasi a.smit iqtisodiyot davlat boshqaruvidan xalos bo‗lsa, butun jamiyat rivojlanishining sabablarini tushuntirish uchun «ko‗rinmas qo‗l» nazariyasini foydalanadi. «ko‗rinmas qo‗l» deb u bozor mexanizmiga ta‘rif beradi: «har bir alohida odam o‗z kapitalini uning mahsuloti eng ko‗p qiymatga ega bo‗ladigan tarzda ishlatishga intiladi. odatda u jamiyat foydasiga yordam berishni ko‗zda tutmaydi, balki faqat o‗z manfaatini ko‗zlaydi… u o‗z manfaaatlarini ko‗zlagan holda jamiyat manfaatlariga ko‗proq xizmat qiladi». bozor mexanizmi asosida talab, taklif, mahsulotlar narxi va raqobat turishini isbotlab beradi. bunda raqobat asosiy rol o‗ynaydi. u ishlab chiqaruvchilarni resurslardan samarali foydalanishga va haridorlar ehtiyojini hisoblashga majbur etadi. bozor iqtisodiyoti normal ishlab turgan sharoitda smit nazariyasiga ko‗ra foyda ketidan quvish va raqobat butun jamiyatga naf keltiradi. a.smit merkantilistlarning proteksionizm siyosatini tanqid qiladi. uningcha, chetdan ancha arzon bahoga olib kelish mumkin bo‗lgan tovarni …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "adam smit asarlarida klassik maktab g'oyalarining yanada rivojlantirilishi"

adam smit asarlarida klassik maktab g`oyalarining yanada rivojlantirilishi. reja: 1.adam smit asarlarida klassik maktab g`oyalarining yanada rivojlantirilishi 2.adam smitning xalqlar boyligining tabiati va sabablari to`g`risidagi tadqiqot asari uning feodalizmga munosabati. 3.adam smitning “siyosiy iqtisod va soliq solishning boshlanishi” asaridagi asosiy iqtisodiy g`oyalar. 4.a.smit va rikardo g‟oyalarining boshqa olimlar tomonidan rivojlantirilishi. adam smit asarlarida klassik maktab g‟oyalarining yanada rivojlantirilishi 1. 8-chi asrning ikkinchi yarmida klassik iqtisodiy maktab britaniyalik olimlar a.smit va d.rikardo asarlarida eng yuksak cho‗qqiga ko‗tarildi. bu hol tasodifiy emas edi, chunki bu olimlar yashab ijod etgan davrda angliyada chuqur iqtisodiy, sotsial va siyosiy o‗zgaris...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOC (687,0 КБ). Чтобы скачать "adam smit asarlarida klassik maktab g'oyalarining yanada rivojlantirilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: adam smit asarlarida klassik ma… DOC 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram