intеgal kutubxona-ахbopot tizmi (irbis)

DOC 130 pages 8.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 130
работа каталогизатора в аибс «ирбис» ўзбекистон республикаси маданият ва спрот ишлари вазирлиги абдулла қодирий номидаги тошкент давлат маданият институти улуғбек каримов интеграл кутубхона-ахборот тизми (ирбис) асослари тошкент - 2007 удк 004 (0.034)(571.1) ушбу дарслик 2005 йил 29 апрелда абдулла қодирий номидаги тошкент давлат маданият институти илмий кенгаши томонидан нашрга тавсия этилган. масъул муҳаррир: техника фанлари доктори, профессор м.а. рахматуллаев у.ф. каримов интеграл кутубхона-ахборот тизми (ирбис) асослари дарслик тақризчилар: техника фанлари доктори, профессор м.з. якубова физика-математика фанлари номзоди, доцент а.ш. муҳаммадиев мазкур дарслик “ахборотлаштириш ва кутубхонашунослик” таълим йўналишида таҳсил олаётган талабаларга, “ахборот тизимлари ва жараёнлари” мутахассислиги бўйича ўқиётган магистрантларга ҳамда ўз кутубхоналарини “ирбис” тизими асосида автоматлаштираётган кутубхоначи мутахассисларга мўлжалланган. дарсликда “ирбис” тизими асосида библиографик ресурслар яратиш технологияси батафсил келтирилган. © у.ф. каримов 2007 й. мундарижа кириш 1.кутубхона технологияларини автоматлаштириш: муаммолар, ечимлар 1.1.кутубхоналар учун дастурий таъминот бозори. 1.2.олий ўқув юрти илмий универсал кутубхонасини автоматлаштириш. 1.3.олий ўқув юрти кутубхоналарида электрон каталог яратишнинг ўзига …
2 / 130
атдан ўчириш 3.4.даврий нашрлар билан ишлаш 4.ирбис тизимининг «каталоглаштирувчи» автоматлаштирилган иш жойида нашрларни тасвирлаш 4.1.кўп томлик нашрларни киритиш 4.2.қидирув натижаларига кўра топилган ҳужжатдан нусха олиш йўли билан янги ҳужжатни киритишда фойдаланиш 4.3.клавиатура орқали киритиш 4.4.ирбис тизимидан фойдаланиб, авторитет файллар яратиш 5.ирбис тизими ёрдамида даврий нашрлар электрон каталогини яратиш. журналларга ишлов бериш 5.1.янги журналларни киритиш. 5.2.янги тушган журналларни ҳисобга олиш 5.3.киритилиши мажбурий бўлган маълумотлар 5.4.киритилиши мажбурий бўлмаган маълумотлар 6.даврий нашрларни киритиш технологияси 6.1.журнал сонини тўғрилаш 6.2.мақола аналитик тасвирини киритиш 6.3.мақола аналитик тасвирини клавиатура орқали киритиш 6.4.ирбис64 – кутубхоналарни автоматлаштиришда янги босқич 7. ахборот-кутубхона ва ахборот-ресурс марказлари учун замонавий техника, технология ва дастурий таъминот 8. фойдаланилган адабиётлар 9. библиография кириш замонавий кутубхоналар босма ҳужжатларни сақлайдиган пассив омборлардан, фаол ишлайдиган автоматлаштирилган ахборот марказларига, электрон кутубхоналарга, ҳужжатларни электрон почта, глобал телекоммуникация ва интернет орқали узатувчи ва қабул қилувчи марказларга айланмоқда. кутубхона технологияларини корпоратив асосда амалга ошириш йўлга қўйилмоқда. автоматлаштирилган кутубхона-ахборот технологияларининг (акат) ҳозирги пайтдаги …
3 / 130
инг, турар жой, озиқ овқат, транспорт сингари ажралмас қисмларига айланган давлатларда юқори. бу борада биз мақтана олмаймиз, аммо кейинги йилларда бў соҳада ҳам олға интилишлар бўлди. бошқа тармоқларга қараганда интернет, ўзбекистонда кенг тарқалди ва ўзининг муносиб ўрнини топмоқда, интернет бутун жаҳондаги сингари ўзбекистонда ҳам ягона коммуникацион ва ахборот муҳити бўлиб ўз мавқеини мустаҳкамлаб олмоқда. мамлакатимизга хар йили кўплаб компьютерлар кириб келмоқда, уларнинг талайгина қисми ўзимизда йиғилмоқда. компьютер-телекоммуникацион технологиялари жамият ҳаётида ўз ўрнини мустаҳкам эгалламоқда. электрон ресурслар яратиш ва улардан фойдаланиш тенденцияси тобора ривожланиб бормоқда. электрон нашрларнинг турли туман кўринишлари ортиб бормоқда, жумладан кутубхоналарда ҳам электрон нашрлар сони ортиб бормоқда. кутубхоналардан фойдаланувчиларнинг ҳам тайёргарлик даражаси ортиб бормоқда. китобхонларда замонавий ахборот технологиялардан фойдаланиб ахборотларга тезликда тўлиқ эга бўлиш эҳтиёжи ортиб бормоқда. ахборотлашган жамиятнинг шундай ва шу каби ва бошқа бир қатор кўрсаткичлари, кутубхоналарни ўз технологияларинигина эмас балки ўз китобхонларига хизмат кўрсатиш даражасини ҳам такомиллаштиришни тақозо қилмоқда. кутубхона технологияларининг корпоратив асосда ривожланиши. электрон …
4 / 130
каталог институти» бунга мисол бўла олади. бу марказлар фаолиятининг умумий схемаси қуйидагича: электрон шаклдаги библиографик тавсиф фақат бир бир маротаба, қайси кутубхона нашрга биринчи бўлиб ишлов берган бўлса ўша томонидан яратилади. бошқа кутубхоналар эса тайёр ёзувлардан (тўлиқ ёки қисман) ўзларининг электрон каталогларини тўлдиришда фойдаланишади. зарур ҳолларда улар бу ёзувларни ўз эҳтиёжларига кўра тўлдиришлари (ўзгартиришлари) мумкин, зеро кутубхоналар предметлаштириш ва системалаштиришнинг турли тизимларидан фойдаланишади. каталоглаштириш ишининг бундай ташкил қилинишидан ҳосил бўладиган энг катта ютуқ бу - кутубхоналар электрон каталог яратишда бир-бирларига кўмаклашишлари орқали ўз каталогларини ҳам ярата борадилар. иқтисодий жиҳатдан бу иш барча кутубхоналар манфаатига мос келади. шундай қилиб корпоратив каталоглаштириш тизимида қатнашувчи кутубхоналар ягона электрон каталогга эга бўлишади ва бу электрон каталог мамлакат миқёсидаги йиғма электрон каталог вазифасини бажара бошлайди. масалан ақш даги oclc йиғма электрон каталоги дунёдаги 63 давлатнинг, 20 мингдан ортиқ кутубхоналарнинг кучи билан яратилган бўлиб унинг таркибида 35 миллиондан ортиқ нашр хақида маълумотлар бор. бу ахборотлар ўз …
5 / 130
лаштириш ва адресли-ахборотлар маълумотлари, ҳужжатларни электрон шаклда етказиб бериш, ретроспектив конверсия ва фондни бутлашнинг корпоратив технологиялари каби кўринишлари кенг тадбиқ қилинмоқда. демак кутубхона-ахборот тизимлари ва технологияларни ривожининг ҳал қилувчи тенденцияларидан бири бу уларнинг корпоратив асосда ривожланиши экан. кутубхоналарни ахборотларнинг электрон ресурслари марказларига айланиши. бугунги кунда кутубхонага келган китобхон фақат кутубхона фондидан фойдаланиш учун келмайди, хатто адабиётларга буюртма ҳам бермаслиги мумкин. китобхонлар ўз эҳтиёжларини интернет орқали олинаётган библиографик, рефератив, турли маълумотнома кўринишидаги электрон ахборотлар ҳисобига қондириши мумкин. бундан ташқари электрон ресурсларнинг ривожланиши оқибатида кўплаб кутубхоналар чет эл адабиётларини сотиб олишга маблағлари бўлмагани туфайли ўз китобхонларини тўлиқ матнли электрон ресурсларга эркин кириб бориш учун имконият яратишмоқда ва бу тенденциялар кучайиб бормоқда. масалан, ebsco электрон кутубхонасининг маълумотлар базасидан республиканинг 84 кутубхонаси беминнат фойдаланмоқда. бундан ташқари, ҳужжатларни электрон шаклда етказиб бериш яъни, китобхонлар кутубхонага келмай, ўз иш жойларида туриб ўзларига керакли мақола, рисола, китобнинг бирор бир қисмининг нусхасини бир неча дақиқаларда олишлари мумкин. шунинг …

Want to read more?

Download all 130 pages for free via Telegram.

Download full file

About "intеgal kutubxona-ахbopot tizmi (irbis)"

работа каталогизатора в аибс «ирбис» ўзбекистон республикаси маданият ва спрот ишлари вазирлиги абдулла қодирий номидаги тошкент давлат маданият институти улуғбек каримов интеграл кутубхона-ахборот тизми (ирбис) асослари тошкент - 2007 удк 004 (0.034)(571.1) ушбу дарслик 2005 йил 29 апрелда абдулла қодирий номидаги тошкент давлат маданият институти илмий кенгаши томонидан нашрга тавсия этилган. масъул муҳаррир: техника фанлари доктори, профессор м.а. рахматуллаев у.ф. каримов интеграл кутубхона-ахборот тизми (ирбис) асослари дарслик тақризчилар: техника фанлари доктори, профессор м.з. якубова физика-математика фанлари номзоди, доцент а.ш. муҳаммадиев мазкур дарслик “ахборотлаштириш ва кутубхонашунослик” таълим йўналишида таҳсил олаётган талабаларга, “ахборот тизимлари ва жараёнлари” мутаха...

This file contains 130 pages in DOC format (8.8 MB). To download "intеgal kutubxona-ахbopot tizmi (irbis)", click the Telegram button on the left.

Tags: intеgal kutubxona-ахbopot tizmi… DOC 130 pages Free download Telegram