"yovvoyi va mo’ynali hayvonlarda dikroselioz, opistorxoz, exinokokkoz"

PPTX 81 pages 931.8 KB Free download

81 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 931.8 KB

File type PPTX

Pages 81

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 81

самарқанд ветеринария медицинаси институти “парранда, балиқ, асалари ва мўйнали ҳайвонлар касалликлари” кафедраси самарқанд ветеринария медицинаси институти “парранда, балиқ, асалари ва мўйнали ҳайвонлар касалликлари” кафедраси фан: ёввойи ва мўйнали ҳайвонлар касалликлари 5-ma’ruza. yovvoyi va mo’ynali hayvonlarda dikroselioz, opistorxoz, exinokokkoz. самарқанд 2021 reja: 1.parazitar kasalliklar tarqalishi va ularga qarshi o’tkaziladigan tadbirlar. 2.dikroselioz, opistorxoz, exinokokkoz kasalliklarining tarqalishi, uning etiologiyasi, epizооtologiyasi, kasallik qo’zg’atuvchisining manbai va rezervuari patogenezi, patologoanatomik o’zgarishlari, tashxisi, davolash va oldini olish chora-tadbirlari qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim, aqliy hujum, blis so’rov. adabiyotlar: a1;a2; az; a4; q5; q6; q7; q8. internet va ziyonet saytlari. tayanch iboralar gelmintoz - grekcha helmins – gijja, oses – kasal, kasallik so’zlardan iborat bo’lib, hayvon, odam va o’simliklarning gelmintlar tomonidan sodir etiladigan kasalliklariga aytiladi. gelmintoskopiya – hayvon, parranda yoki odamlarning gelmi ntlarini tekshirish usuli. gelmintolyarvoskopiya – helmins – gijja, gelmint va larva lichinka, skopia –kuzatish, tekshirish ma’nolarni anglatib, tezakda gelmint lichinkasini topish usuliga aytiladi. gelmintoovoskopiya …

2 / 81

ogelmint – bir xo‘jayin ishtirokida rivojlanuvchi gelmintlar biogelmint – ikki va undan ortiq xo‘jayin ishtirokida rivojlanuvchi gelmintlar invaziyaning intensivligi (ii) deb hayvon, parrandalarning tezak namunasini tekshirib, unda topilgan gelmint miqdorini aniqlashdan iborat. invaziyaning ekstensivligi(ie) deb fermada, otarda, xo‘jalikda, tumanda, viloyatda gelmintoz kasalliklariga chalingan mollar soniga aytiladi va foiz hisobida aniqlanadi. opistorxoz – bu it, mushuk, peses, sobol va boshqa go’shtxo’r hayvonlar hamda odamlarning tabiiy-o’choqli invazion kasalligi bo’lib, uni opistorchis felineus (oilasi opistorchidae) - ni hayvonlarning jigar o’t yo’llarida, o’t pufagida, ba’zan esa oshqozon osti bezining yo’llarida parazitlik qilishi tufayli qo’zg’atiladi. parazit trematoda. opistorchis felineus trematodasining tana uzunligi 8-13 mm, eni 1-1,5 mm. bosh tomoni biroz toraygan, orqa qismi esa kengaygan. oldingi tomonida og’iz so’rg’ichi, tomoq, undan esa qizilo’ngach va qizilo’ngach bifurkasiyalanib ichak naylarini hosil qiladi. qorin so’rg’ichi tananing to’rtdan birinchi bo’lagining oxirida joylashgan. urug’donlari ikki bo’lmali bo’lib, tananing oxirgi qismida joylashgan, uning ustiga tuxumdon va urug’ chiqaruvchi yo’l, tananing o’rta …

3 / 81

lanadi, u esa o’z navbatida rediyni hosil qiladi, unda esa serkariylar hosil bo’ladi. mirasiydidan serkariy hosil bo’lguncha 2 oy muddat kerak bo’ladi. so’ngra serkariylar mollyuska tanasini tark etib suvda erkin suzib yuradi, qo’shimcha xo’jayinlari – baliqlarni topib ularning terisi orqali muskul qatlamiga biriktiruvchi to’qimaga kirib sistaga aylanadi va rivojlanib kasallik chaqirish qobiliyatiga ega bo’lgan lichinka –metaserkariyga aylanadi. metaserkariylar asosan bel muskulining yuzaki va chuqur muskullarida, qoburg’alararo muskullarda, jabrada, suzg’ich apparatida, ichakning devorlarida va ikrasida parazitlik qiladi. asosiy xo’jayinlari opistorxoz bilan xom, yaxshi pishirilmagan metaserkariylar bilan zararlangan baliqlarni is’tehamol qilganlarida kasallikka chalinadilar. asosiy xo’jayinlarning ingichka bo’lim ichagida metaserkariylar sistalardan (kapsula) ozod bo’lib, o’t yo’llari orqali o’t xaltasiga yetib boradi va 3-4 haftadan so’ng esa jinsiy voyaga yetadi. parazitning patent rivojlanish muddati 4-4,5 oyga tengdir. epizootologi ma’lumotlar. opistorxoz asosan o’choqli, manbali ravishda tarqalgan. kasallik ob, irtыsh,volga, kama, dnepr, janubiy buga, neman daryolarida, qaysikim bu yerlarda qo’zg’atuvchining oraliq xo’jayini mollyuskalari keng tarqalgan, ko’proq …

4 / 81

olasining elastikligi yo’qoladi. klinik belgilar. kasal hayvonlar holsizlangan, qaltirab, titrab tana harorati ko’tariladi, qorin damlangan (assit), jigar kattalashgan, qattiq, ko’rinarli shilliq pardalar sarg’aygan. qon tarkibida ham o’zgarish kuzatiladi. eozinofillar miqdori ko’paygan, neytrofillar kamaygan, eritrosit soni va gemoglobin miqdori kamayadi opistarxozda sarg’ayish belgisi diagnoz. odam va go’shtxo’r hayvonlarda gelmintokoprologik tekshiruv o’tkaziladi. baliqlarda esa gelmintologik tekshirish o’tkaziladi. muskullardan namuna olinib kompressorum oynasi orasiga qo’yib mikroskopda tekshirishadi. metaserkariylarning turlarini aniqlashda bioproba qo’yiladi. mushuk bolasiga zararlangan baliq go’shtidan yediriladi va 25-30 kun o’tgach tezak gelmintiokoprologik usulda tekshiriladi. davolash, oldini olish va qarshi kurashish tadbirlari. go’shtxo’r hayvonlarga geksixol 0,2 g/kg, geksixol s -0,15 g/kg bir marotaba, go’sht farshlari orasiga qo’yib beriladi. bunda hayvonlar 12 soat davomida och qoldirilishi shart. kuchli invaziyalanganda esa preparat 0,1 g/kg miqdorda 2 kun davomida beriladi. dronsit (prazikvantel) 0,1 g/kg, 12 soat och qoldirib beriladi. kasallikni oldini olish maqsadida go’shtxo’r hayvonlarga hamda odamlarga xom, yaxshi qovurilmagan, qaynatilmagan baliqlarni bermaslik. ayniqsa ob …

5 / 81

lium lanceatum tomonidan qo’zg’atiladigan, surunkali holatda kechadigan trematodoz kasallik bo’lib hisoblanadi. ushbu parazit 70 turdan ortiq uy va yovvoyi sut emizuvchilarning jigar o’t yo’lari va yot xaltasida parazitlik qiladi. dikroselioz ondatra va nutriyalar ko’proq moyil. bu kasallik maymun va odamlarda ham uchrab turadi. qo’zg’atuvchisining morfologiyasi. dikroselium ancha mayda trematoda bo’lib, uning tanasining uzunligi 6,0-15,0 mm atrofida, eni 1,5-2,5 mm ga teng, rangi old tomondan qoramtir, orqa tomondan jigarrang, to’q sariq rangda. parazitning rangi uning bachadonidagi yetilgan va yetilmagan tuxumlar rangi bilan ifodalanadi. d.lanceatumning og’iz va qorin so’rg’ichlari bir-biriga yaqin joylashgan. urug’don va tuxumdonlar qorin so’rg’ichining ostida joylashgan, bachadonlar esa tananing o’rta va orqa qismini egallagan. ikkala yon tomonda sarig’donlar joylashgan. jinsiy teshiklar qorin so’rg’ichining old tomonida ochiladi. o’rta ichagi ikkita uchlari berk yon naychalardan iborat. qo’zg’atuvchining biologiyasi. d.lanceatum uch xo’jayinli trematoda. definitiv xo’jayinlari – o’txo’r sut emizuvchilar. birinchi oraliq xo’jayini quruqlikda, ammo nam joylarda yashovchi o’pkali qorinoyoqli mollyuskalar, ikkinchi, ya’ni …

Want to read more?

Download all 81 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""yovvoyi va mo’ynali hayvonlarda dikroselioz, opistorxoz, exinokokkoz""

самарқанд ветеринария медицинаси институти “парранда, балиқ, асалари ва мўйнали ҳайвонлар касалликлари” кафедраси самарқанд ветеринария медицинаси институти “парранда, балиқ, асалари ва мўйнали ҳайвонлар касалликлари” кафедраси фан: ёввойи ва мўйнали ҳайвонлар касалликлари 5-ma’ruza. yovvoyi va mo’ynali hayvonlarda dikroselioz, opistorxoz, exinokokkoz. самарқанд 2021 reja: 1.parazitar kasalliklar tarqalishi va ularga qarshi o’tkaziladigan tadbirlar. 2.dikroselioz, opistorxoz, exinokokkoz kasalliklarining tarqalishi, uning etiologiyasi, epizооtologiyasi, kasallik qo’zg’atuvchisining manbai va rezervuari patogenezi, patologoanatomik o’zgarishlari, tashxisi, davolash va oldini olish chora-tadbirlari qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim, aqliy hujum, blis...

This file contains 81 pages in PPTX format (931.8 KB). To download ""yovvoyi va mo’ynali hayvonlarda dikroselioz, opistorxoz, exinokokkoz"", click the Telegram button on the left.

Tags: "yovvoyi va mo’ynali hayvonlard… PPTX 81 pages Free download Telegram