grafika va orfografiya

PPTX 16 pages 310.1 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 310.1 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

презентация powerpoint grafika va orfografiya grafika muayyan tilning fonetik-fonologik, leksik-semantik va morfologik birliklarini yozuvda ifodalash uchun shakllantirilgan optikgrafik belgilar tizimidir. bu tizim belgilarining har biri grafik tilshunoslikda grafemalar sanaladi grafemalar o'zlarining tildagi muqobiliga (kodlashtirilgan referentiga) va yozuvdagi vazifalariga ko’ra fonografema, prosodemografema, logografema, morfografema kabi tiplarga bo'linadi. fonografema tovush tilidagi fonemalarni ifodalaydi: a fonografemasi «а» fonemasini ifodalagani kabi. fonografemaning ifoda plani (optik-grafik tasviri) bitta harfga teng bo'lishi (masalan, k) yoki ikki harf qo'shilmasidan tarkib topishi (masalan, ng) mumkin. bunday paytda ular monograf (bir harfli fonografema) va poligraf (ko'p harfli fonografema) nomlari bilanfarqlanadi. poligraflar o'z navbatida ikki harfli (digraflar), uch harfli (trigraflar) va hatto to'rt harfli shakllarda bo'lishi mumkin. hozirgi lotin o'zbek yozuvida ng, sh, ch poligraflari mavjud. poligraflar tilshunoslikda analitik grafemalar deb ham ataladi. fonografemaning mazmun planida bitta yoki bir necha fonema kodlashtirilgan bo'lishi mumkin. monofonemali grafemalar o’ fonografemasining mazmun planida bitta «о‘» fonemasi (o'zbek tilining lablangan, o'rta keng unlisi) q …

2 / 16

vush aloqasida simmetriyani - «bir tovushga bir harf» munosabatini ta’minlaydi. qiyos qiling: maktab (fonemalar - 6 ta, grafemalar - 6 ta, harflar - 6 ta) - мактаб (fonemalar — 6ta, grafemalar — 6 ta, harflar — 6 ta) kabi. bu hoi har ikkala tizim vositasida yozish va o'qish ko'nikmalarining shakllantirilishini osonlashtiradi, shunga ko'ra yozuv amaliyotining pedagogik aspektida ijobiy baholanishi mumkin. 2. sh, ch, ng, ts kabi digraflarning (analitik grafemalarning) mavjudligi yozma nutq oqimida fonetik-grafik asimmetriyaning yuzaga kelishiga sabab bo'ladi. qiyos qiling: xushchaqchaq (fonemalar - 9 ta, grafemalar - 9 ta, harflar - 12 ta), shoshilinch (fonemalar - 8 ta, grafemalar - 8 ta, harflar - 11 ta) kabi. bunday asimmetriya yozish va o'qish ko'nikmalarining shakllantirilishini biroz qiyinlashtiradi, shunga ko'ra yozuv amaliyotining pedagogik aspektida salbiy holat tarzida baholanishi mumkin. prosodemografemalar (prosodemogrammalar). grafemalarning bu guruhi tovush tilining ritmik-intonatsion vositalarini (urg'u, ohang, melodika, pauza kabilarni) yozuvda ifodalash uchun xizmat qiladi. xususan, urg’u belgisi …

3 / 16

0, 20, 100, 1000, 100000, 1000000, 1000000000 kabi. b) rim raqamlari — qadimgi rimliklar ishlatgan raqamlar bo'lib, ular quyidagi belgilardan tarkib topgan: i (bir), v (besh), x (o'n), l (ellik), с (yuz), d (besh yuz), m (ming). qolgan raqamlar shu belgilar kombinatsiyasiga asoslanadi: i (1), ii (2), iii (3), iv (4), v (5), vi (6), vii (7), viii (8), ix (9), x (10), xi (11), xii (12), xiii (13), xiv (14). xv (15), xvi (16), xvii (17), xviii (18), xix (19), xx (20), xxx (30) xl (40), l (50), lx (60), lxx (70), lxxx (80), xc (90), с (100), cd (400), d (500), dc (600), cm (900), m (1000), mc (1100), md (1500) va boshqalar. morfografemalar so'z tarkibidagi ma’noli qismlarni (morfemalarni) ifodalovchi belgilar. masalan, defis (chiziqcha) raqamdan keyin qo'llanganda tartib son tarkibidagi «-nchi» («-inchi») morfemasini ifodalaydi — shu morfema defisining referent bo'ladi. 5 - uy (beshinchi uy), 20-xona (yigirmanchi xona) …

4 / 16

5 / 16

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "grafika va orfografiya"

презентация powerpoint grafika va orfografiya grafika muayyan tilning fonetik-fonologik, leksik-semantik va morfologik birliklarini yozuvda ifodalash uchun shakllantirilgan optikgrafik belgilar tizimidir. bu tizim belgilarining har biri grafik tilshunoslikda grafemalar sanaladi grafemalar o'zlarining tildagi muqobiliga (kodlashtirilgan referentiga) va yozuvdagi vazifalariga ko’ra fonografema, prosodemografema, logografema, morfografema kabi tiplarga bo'linadi. fonografema tovush tilidagi fonemalarni ifodalaydi: a fonografemasi «а» fonemasini ifodalagani kabi. fonografemaning ifoda plani (optik-grafik tasviri) bitta harfga teng bo'lishi (masalan, k) yoki ikki harf qo'shilmasidan tarkib topishi (masalan, ng) mumkin. bunday paytda ular monograf (bir harfli fonografema) va poligraf (ko'p harfl...

This file contains 16 pages in PPTX format (310.1 KB). To download "grafika va orfografiya", click the Telegram button on the left.

Tags: grafika va orfografiya PPTX 16 pages Free download Telegram