o’zbek tilining izohli lug’ati

PPTX 16 pages 4.0 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.0 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

o’zbek tilining izohli lug’ati o’zbek tilining izohli lug’ati tayyorladi: tojaliyeva zahro 201-guruh talabasi. 1 пользователь (п) - mavzu: lingvistik lug’atlar “o’zbek tilininig izohli lug’ati”- o’zbek tilining besh jildli izohli lug’ati. bu lug’at shu kungacha chiqarilgan eng keng ko’lamli o’zbekcha izohli lug’atlardan biridir. lug’at 1981-yil chop etilgan ikki jildli izohli lug’atga asoslangan. lugʻatga hozirgi oʻzbek adabiy tilida keng qoʻllaniladigan 80 000 soʻz va soʻz birikmalari, fan, texnika, sanʼat va madaniyat sohalariga oid atamalar, ayrim shevaga oid hamda tarixiy va eskicha soʻzlar kiritilgan. lugʻatda soʻzlarning qoʻllanilishi oʻzbek adabiyoti va matbuotidan olingan misollar bilan dalillangan. lingvistik lug’at turlari; 1. antonimik lug’atlar 2. sinonimik lug’atlar 3. imlo lug’atlar 4. neologizm lug’atlari 5. filialologik lug’atlar 6. morfemik va so’z yasovchi lug’atlar 7. eligiologik lug’atlar 8. gramatik lug’atlar 9. teskari lug’atlar 10. dialekt (mintaqaviy) lug’atlar 11. antroponimik lug’atlari 12. orfoepik lug’atlar lingvistik lug’at tiplari lingvistik lug’atlar adabiy til leksikasining ma’lum qatlami bilan chegaralanish-chegaralanmasligiga ko’ra quyidagi ikki …

2 / 16

digon muqobili beriladi, o’zga tilning lug’aviy birligi tarjima qilinib, tavsiflanadi. ruscha-o’zbekha lug’atdan namuna: mazali, shirin, puflab shishirmoq, dam bermoq kabi. o’z til (bir tilli) lug’atlarning so’zligi va ularga beriladihon ta’rif-tavsiflar o’z til materialidan bo’ladi. turli maqsadlarda tuzilgan lug’atlarning asosiylari quyidagilar: izohli lug’at, imlo lu’ati, talaffuz lug’ati, morfem lug’ati, chastotali lug’at, frazeologik lug’at, omonimlar lug’ati, sinonimlar lug’ati, paronimlar lug’ati, evfemizmlar lug’ati , dialektal lug’at, terminologik lug’at , va boshqalar. bir tilli lug’atlarning ham umumiy (izohli, imlo, talaffuz lug’ati kabilar) va maxsus , (omonimlar, sinonimlar, fraezologizmlar, evfemizmlar lug’ati kabi) tiplari mavjud. lug’atlarning farqlari avvalo, biz lug'atlarni farqlashimiz kerak lingvistik va lingvistik bo'lmagan. birinchisi tilning leksik birliklarini (so'z va frazeologik birliklar) u yoki bu nuqtai nazardan to'playdi va tavsiflaydi. lingvistik lug'atlarning alohida kichik turi deyiladi ideografik tushunchadan (g‘oyadan) shu tushunchaning so‘z yoki iborada ifodalanishigacha boradigan lug‘atlar. nolingvistik lug'atlarda leksik birliklar (xususan, atamalar, bir so'z va qo'shma va tegishli nomlar) ekstralingvistik voqelik ob'ektlari va …

3 / 16

sovet ensiklopediyasi). maxsus nolingvistik lug'at - bu maxsus (tarmoqli) ensiklopediya (tibbiy, yuridik va boshqalar) yoki ma'lum (odatda torroq) bilim sohasining qisqacha lug'ati yoki ma'lum bir soha (yozuvchi, rassomlar) arboblarining biografik lug'ati. va boshqalar). antonimlarning lug’atlari antonimlarning lug'atlari- antonimlarni tavsiflovchi lingvistik ma'lumot lug'atlar (pastga qarang). antonim lug'atlarining asosiy vazifalari: - qarama-qarshi ma'noli leksik birliklarning (jumladan, frazeologiya) tizimlashtirilgan taqdimoti. - antonimik juftliklar (paradigmalar) semantikasini tahlil qilish. - korrelyativ antonimlarning qo‘llanilishining xarakterli qonuniyatlarini aniqlash va tahlil qilish, ularning sinonimlar bilan bog‘lanishi. malumot uchun: antonimlar (yunoncha - qarshi + - ism) - nutqning bir qismining tovushi va imlosi jihatidan farq qiladigan, to'g'ridan-to'g'ri qarama-qarshi bo'lgan so'zlar. leksik ma’nolar, masalan: "haqiqat" - "yolg'on", "yaxshi" - "yomon", "gapirish" - "jim bo'l". ma’nolari qarama-qarshi sifat tuslarini o‘z ichiga oluvchi bunday so‘zlarga antonimlar ham bo‘lishi mumkin, lekin ma’nolari har doim umumiy xususiyatga (vazn, bo‘y, tuyg‘u, kun vaqti va hokazo) asoslanadi. shuningdek, faqat bir xil grammatik yoki stilistik turkumga mansub …

4 / 16

amjamiyat tomonidan bog'langan shaxslar tomonidan muloqot vositasi sifatida ishlatiladigan ushbu tilning xilma-xilligi. dialekt - bir xil hudud bilan bog'langan odamlar o'rtasidagi muloqot vositasi sifatida ishlatiladigan til turi. dialekt - bu o'ziga xos lug'at va grammatikaga ega bo'lgan nutqiy aloqaning to'liq tizimi (og'zaki yoki imzolangan, lekin yozma ravishda emas). an'anaga ko'ra, shevalar, birinchi navbatda, qishloq hududiy dialektlari sifatida tushunilgan. so'nggi paytlarda shahar dialektlari bo'yicha juda ko'p ishlar paydo bo'ldi; xususan, ular ingliz tili amerikalik ingliz tilining boshqa turlaridan sezilarli darajada farq qiladigan qo'shma shtatlarning negro shahar aholisining nutqini o'z ichiga oladi. frantsuz tilshunoslari “dialekt” (dialekt) atamasi bilan bir qatorda “patois” (patois) atamasidan foydalanadilar, bu ayni paytda aholining ayrim guruhlari, asosan qishloq aholisining mahalliy cheklangan nutqini bildiradi. lingvistik va madaniy lug’atlar lingvistik va madaniy lug'atlar- “lingvokulturologiya (lotin tilidan lingua - til, cultura - madaniyat, logos - ta'lim) - sintezlovchi turdagi ilmiy fan bo'lib, uning faoliyatidagi madaniyat va tilning munosabati va o'zaro ta'sirini …

5 / 16

fanlar majmuasi. madaniyatshunoslikning vazifalariga uning mavjudligining umumiy xususiyatlarini tushunish, rivojlanishini tizimli tahlil qilish kiradi. mustaqil yo`nalish sifatida kulturologiya hozirgi davrda rivojlangan. etnolingvistika (yunon tilidan - xalq, qabila), lingvistik antropologiya - tilni madaniyat bilan munosabatini o'rganadigan tilshunoslik sohasi. etnolingvistikada markaziy oʻrinni “kognitiv” (lotinchadan cognitio – bilish) va “kommunikativ” (lotinchadan communicatio – muloqot) deb atash mumkin boʻlgan bir-biri bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan quyidagi ikkita muammo tashkil etadi. sinonimik lug’atlar sinonimik lug'atlar- sinonimik lug‘atlarda tovush va imlo jihatidan har xil, lekin ma’no jihatdan bir xil yoki yaqin so‘zlar tasvirlanadi. sinonimlarning bunday ta'rifini amaliy deb hisoblash kerak, chunki u sinonimiyaning mohiyatini to'liq yoritishga da'vo qilmaydi. sinonimlar turli yo'llar bilan ta'riflanadi. shuni ta'kidlash kerakki, bu ko'plik va ta'riflardagi farqlar, ehtimol, mavzuning o'ziga xos xususiyatlari, uning xilma-xilligi, turli xil semantik konvergentsiyalarning mavjudligi, shunga mos ravishda ta'rifga teng bo'lmagan yondashuvda namoyon bo'ladi. sinonimlardan. bu xilma-xillik rus tilining ajoyib xususiyatlaridan biri bo'lgan boy sinonimik ifoda vositalarining dalili ekanligi …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbek tilining izohli lug’ati"

o’zbek tilining izohli lug’ati o’zbek tilining izohli lug’ati tayyorladi: tojaliyeva zahro 201-guruh talabasi. 1 пользователь (п) - mavzu: lingvistik lug’atlar “o’zbek tilininig izohli lug’ati”- o’zbek tilining besh jildli izohli lug’ati. bu lug’at shu kungacha chiqarilgan eng keng ko’lamli o’zbekcha izohli lug’atlardan biridir. lug’at 1981-yil chop etilgan ikki jildli izohli lug’atga asoslangan. lugʻatga hozirgi oʻzbek adabiy tilida keng qoʻllaniladigan 80 000 soʻz va soʻz birikmalari, fan, texnika, sanʼat va madaniyat sohalariga oid atamalar, ayrim shevaga oid hamda tarixiy va eskicha soʻzlar kiritilgan. lugʻatda soʻzlarning qoʻllanilishi oʻzbek adabiyoti va matbuotidan olingan misollar bilan dalillangan. lingvistik lug’at turlari; 1. antonimik lug’atlar 2. sinonimik lug’atlar 3. imlo lu...

This file contains 16 pages in PPTX format (4.0 MB). To download "o’zbek tilining izohli lug’ati", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbek tilining izohli lug’ati PPTX 16 pages Free download Telegram