axborotni himoyalashning kriptografik usullari

PPTX 1,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1734344978.pptx /docprops/thumbnail.jpeg axborotni himoyalashning kriptografik usullari axborotni himoyalashning kriptografik usullari 1. axborotni himoya qilishning kriptografik usullari 2. kriptografiya, parol, shifr va kalit, shifrlash va qayta shifrlash to`g`risida tushuncha. 3. simmetrik va nosimmetrik shifrlash usullari. ularning qulayliklari va kamchiliklari. axborotni himoyalash uchun kodlashtirish va kriptografiya usullari qoʻllaniladi. kodlashtirish deb axborotni bir tizimdan boshqa tizimga maʼlum bir belgilar yordamida belgilangan tartib boʻyicha oʻtkazish jarayoniga aytiladi. kriptografiya deb maxfiy xabar mazmunini shifrlash, yaʼni maʼlumotlarni maxsus algoritm boʻyicha oʻzgartirib, shifrlangan matnni yaratish yoʻli bilan axborotga ruxsat etilmagan kirishga toʻsiq qoʻyish usuliga aytiladi. kriptografiya atamasi dastlab yashirish, yozuvni berkitib qoʻymoq maʼnosini bildirgan. hozirgi vaqtda kriptografiya deganda har qanday shakldagi, yaʼni diskda saqlanadigan sonlar koʻrinishida yoki hisoblash tarmoqlarida uzatiladigan xabarlar koʻrinishidagi axborotni yashirish tushuniladi. boshlangʻich axborotga taʼsirni koʻrinishi boʻyicha kriptografik oʻzgartirishni quyidagi usullari mavjud: shifrlash, stenografiya, kodlash, zichlashtirish. shifrlash jarayoni boshlangʻich axborot ustida orqaga qaytadigan matematik, mantiqiy, kombinatorlik va boshqa oʻzgartirishlarni oʻtkazishdir, buning natijasida shifrlangan axborot …

rishlarni tanlashni aniqlaydi. 2.kriptografiya, parol, shifr va kalit, shifrlash va qayta shifrlash to‘g‘risida tushuncha kriptografiya nuqtai nazaridan shifr – bu kalit demadir va ochiq ma’lumotlar to‘plamini yopiq (shifrlangan) ma’lumotlarga o‘zgartirish kriptografiya o‘zgartirishlar algoritmlari majmuasi hisoblanadi. kalit – kriptografiya o‘zgartirishlar algoritmining ba’zi bir parametrlarining maxfiy xolati bo‘lib, barcha algoritmlardan yagona variantini tanlaydi. kalitlarga nisbatan ishlatiladigan asosiy ko‘rsatkich bo‘lib kriptomustaxkamlik hisoblanadi. shifrlash - kriptografik o‘zgartirishni asosiy ko‘rinishidir. bu ochiq axborotni shifrlangan axborotga (shifrmatn) o‘zgartirish yoki shifrlangan axborotni ochiq axborotga teskari o‘zgartirish jarayonlaridir. ochiq axborotni yopiq axborotga o‘zgartirish jarayoni shifrlash, teskarisi esa - qayta shifrlash deb ataladi. shifrlash usullarining va shifrlarning ko‘plab turlari mavjud. shifrga hujum qilish-kriptotahlil qilish - kalitni bilmasdan turib, va mumkinki, shifrlash algoritmi to‘g‘risida ma’lumotlar yo‘qligida, yopiq axborotni qayta shifrlash jarayonidir. zamonaviy shifrlash usullariga quyidagi talablar qo‘yiladi: - kriptochidamlilik (kriptotahlil qilishga qarshi turish) shunday bo‘li-shi kerakki, shifrni ochish kalitlarini to‘liq tanlab olish masalasini yechish yo‘li bilan amalga oshirilishi kerak; - …

шифрлаш) ва аксинча (расшифровка қилиш) жараёни тушунилади. шифрлаш криптотизимининг умумлаштирилган схемаси 1- расмда келтирилган. узатилувчи ахборот матни м криптографик ўзгартириш еk1 ёрдамида шифрланади, натижада шифрматн c олинади: c = ek1 (m) бу ерда k1 — шифрлаш калити деб аталувчи e функциянинг параметри. шифрлаш калити ёрдамида шифрлаш натижаларини ўзгартириш мумкин. шифрлаш калити муайян фойдаланувчига ёки фойдаланувчилар гуруҳига тегишли ва улар учун ягона бўлиши мумкин. 1-расм: шифрлаш криптотизимининг умумлаштирилган схемаси криптотизимларнинг иккита синфи фарқланади: - симметрик криптотизим (бир калитли); - асимметрик (носимметрик) криптотизим (иккита калитли). ахборотни тескари ўзгартириш қуйидаги кўринишга эга: m' = dk2(c) d функцияси e функцияга нисбатан тескари функция бўлиб, шифр матнни расшифровка қилади. бу функция ҳам k2 калит уринишидаги қўшимча параметрга эга. k1 ва k2 калитлар бир маъноли мосликка эга бўлишлари шарт. бу ҳолда расшифровка қилинган m ' ахборот m га эквивалент бўлади. k2 калити ишончли бўлмаса d функция ёрдамида m ' = m дастлабки матнни олиб бўлмайди. криптотизимларнинг …

дин барча адресатлар билан махфий калитлар билан айирбошлаш заруриятидир. симметрик шифрлаш алгоритмининг маълумотларни абонентли шифрлашда, яъни шифрланган ахборотни абонентга, масалан internet орқали, узатишда амалга оширилган вариантлари мавжуд. бундай криптографик тармоқнинг барча абонентлари учун бита калитнинг ишлатилиши хавфсизлик нуқтаи назаридан ножоиздир. асимметрик криптотизимларда ахборотни шифрлашда ва расшифровка қилишда турли калитлардан фойдаланилади: очиқ калит k ахборотни шифрлашда ишлатилади, махфий калит ҳисоблаб чиқарилади, махфий калит k , унинг жуфти бўлган очиқ калит ёрдамида шифрланган ахборотни расшифровка қилишда ишлатилади. симметрик шифрлаш алгоритмининг маълумотларни абонентли шифрлашда, яъни шифрланган ахборотни абонентга, масалан internet орқали, узатишда амалга оширилган вариантлари мавжуд. бундай криптографик тармоқнинг барча абонентлари учун битта калитнинг ишлатилиши хавфсизлик нуқтаи назаридан ножоиздир. хакикатдан, калит обрўсизлантирилганда (йуқотилганида, ўғирлатилганда) барча абонентларнинг хужжат алмашиши хавф остида қолади. бу холда калитларнинг матрицаси (3-расм) ишлатилиши мумкин. 3-расм: калитлар матрицаси асимметрик криптотизимларда ахборотни шифрлашда ва расшифровка килишда турли калитлардан фойдаланилади: очиқ калит k ахборотни шифрлашда ишлатилади, махфий калит к дан хисоблаб чиқарилади; …

- очиқ калит кв абонент а га ва қолган абонентларга жўнатилади. 2. а ва в абонентлар ўртасида ахборот алмашиш: - абонент а абонент внинг очиқ калити квёрдамида ахборотни шифрлайди ва шифрматнни абонент вга жўнатади; - абонент в ўзининг махфий калити kвёрдамида ахборотни расшифровка қилади. хеч ким (шу жумладан абонент а хам) ушбу ахборотни расшифровка қила олмайди, чунки абонент в нинг маҳфий калити унда йўқ. а симметрик криптотизимда ахборотни ҳимоялаш ахборот қабул қилувчи калити kвнинг маҳфийлигига асосланган. асимметрик криптотизимларнинг асосий xусусиятлари қуйидагилар: 1.очиқ калитни ва шифр матнни ҳимояланган канал орқали жўнатиш мумкин, яъни нияти бузуқ одамга улар маълум бўлиши мумкин. 2.шифрлаш ев: м  c ва расшифровка қилиш db: с  m алгоритмлари очиқ. шифрлаш усуллари 5-расм:шифрлаш усулларининг туркумланиши алмаштириш (подстановка) усулларининг моҳияти бир алфавитда ёзилган ахборот символларини бошқа алфавит символлари билан маълум қоида бўйича алмаштиришдан иборатдир. полиалфавитли алмаштириш усуллари айтарлича юқори крипто бардошликка эга. бу усуллар дастлабки матн символларини алмаштириш …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "axborotni himoyalashning kriptografik usullari"

1734344978.pptx /docprops/thumbnail.jpeg axborotni himoyalashning kriptografik usullari axborotni himoyalashning kriptografik usullari 1. axborotni himoya qilishning kriptografik usullari 2. kriptografiya, parol, shifr va kalit, shifrlash va qayta shifrlash to`g`risida tushuncha. 3. simmetrik va nosimmetrik shifrlash usullari. ularning qulayliklari va kamchiliklari. axborotni himoyalash uchun kodlashtirish va kriptografiya usullari qoʻllaniladi. kodlashtirish deb axborotni bir tizimdan boshqa tizimga maʼlum bir belgilar yordamida belgilangan tartib boʻyicha oʻtkazish jarayoniga aytiladi. kriptografiya deb maxfiy xabar mazmunini shifrlash, yaʼni maʼlumotlarni maxsus algoritm boʻyicha oʻzgartirib, shifrlangan matnni yaratish yoʻli bilan axborotga ruxsat etilmagan kirishga toʻsiq qoʻyish usul...

Формат PPTX, 1,1 МБ. Чтобы скачать "axborotni himoyalashning kriptografik usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: axborotni himoyalashning kripto… PPTX Бесплатная загрузка Telegram

axborotni himoyalashning kriptografik usullari

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "axborotni himoyalashning kriptografik usullari"

Похожие файлы