классик симметрик ва симметрик криптотизмлар

PPTX 140.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1734345085.pptx /docprops/thumbnail.jpeg классик симметрик ва симметрик криптотизмлар классик симметрик ва симметрик криптотизмлар 1. оддий алмаштириш шифрлари. 2. жойлаштириш шифрлари . шифрланадиган жадваллар. 3. цезер тизими. вижинернинг шифрлаш тизими. 4. гамильтон маршрутлари асосида шифрлаш тизими. 1. оддий алмаштириш шифрлари. криптотизимларнинг иккита синфи фарқланади: - симметрик криптотизим (бир калитли); - асимметрик криптотизим (иккита калитли); шифрлашнинг симметрик криптотизимида шифрлаш ва расшифровка қилиш учун битта калитнинг ўзи ишлатилади. демак, шифрлаш калитидан фойдаланиш хуқуқига эга бўлган ҳар қандай одам ахборотни расшифровка қилиши мумкин. шу сабабли, симметрик криптотизимлар маҳфий калитли криптотизимлар деб юритилади. яъни шифрлаш калитидан фақат ахборот аталган одамгина фойдалана олиши мумкин. алмаштириш шифрлаш усули бўйича бошланғич матн белгилари фойдаланилаётган ёки бошқа бир алфавитли белгиларга алмаштирилади. алмаштириш (ўрнига қўйиш) усулларининг моҳияти бир алфавитда ёзилган бошланғич ахборотнинг белгиларини маълум бир қоида бўйича бошқа алфавитдаги белгилар билан алмаштиришдадир. тўғридан-тўғри алмаштириш усули энг оддий ҳисобланади. бошланғич ахборот ёзиладиган бошланғич ао алфавитнинг soi белгилари мос равишда шифрловчи а1 алфавитнинг …
2
{1хr} ўлчамли а1 шифрлаш алфавитининг мос s1i t1 (i=1,к ) , белгиси билан алмаштириш йўли билан т1 шифрматнни олиш. 4-қадам. олинган шифрматн қайд қилинган b узунликдаги блокларга бўлиб чиқилади. агар охирги блок тўлиқ бўлмаса, унда блок охирига махсус тўлдирувчи белгилар (масалан, * белгиси ) жойлаштирилади. 1-мисол. “интернет” сўзини алмаштириш услуби билан шифрлаш ва шифр очиш. шифрлаш учун бошланғич қийматлар қуйидагилар: т0 = ; а0 = ; а1 = ; r=32 ; k1 = 3; k2 =8; b=4 r – алфавитдаги ҳарфлар сони k1– калит (туб сон) k2 - сурилиш коэффиценти b - блок узунлиги алгоритмни қадамлаб бажариш қуйидаги натижаларни олишга олиб келади; 1-қадам. l0h = қуйидаги формуладан фойдаланиб 2-қадамга ўтамиз. h0i = ( k1 x h0i +k2) (mod r) h9 = ( 3 x 9 +8) -32= 35-32=3 h13 = ( 3 x 13 +8) – 32= 47-32=15 h18 = ( 3 x 18 +8) – 32=62-32=30 h6 = ( …
3
z f → i o → r x → a g → j p → s y → b h → k q → t z → c i → l r → u 3-мисол. матн сифатида samarqand сўзини оладиган бўлсак, цезар усули натижасида қуйидаги шифрланган ёзув хосил бўлади: vdpdutdqg. цезар усулининг камчилиги бу бир хил ҳарфларнинг, ўз навбатида, бир хил ҳарфларга алмашишидир. вижинер жадвалини (матрицаcини) тв ишлатган ҳолда полиалфавитли алмаштириш алгоритми энг кўп тарқалишга эга бўлди, бу жадвал квадрат матрица [r=r] кўринишига эгадир, бу ерда r - ишлатилаётган алфавитдаги белгилар сони. биринчи қаторда белгилар алфавит тартибида жойлаштирилади. иккинчи қатордан бошлаб белгилар чапга битта жойга суриш йўли билан ёзиб чиқилади. сиқиб чиқарилаётган жойларни ўнг тарафдан тўлдирадилар ( даврий суриш). агар рус алфавити ишлаётган бўлса, унда вижинер матрицаси [32,32] ўлчамга эга бўлади. а б в г д...........................................ъ э ю я _ б в г д е ...........................................э ю я _а тв= …
4
рланган матн – т2 = иуфт ишнщ фытг фуот 4. гамильтон маршрутлари асосида шифрлаш тизими. қайта жойлаштириш усулларини моҳиятини бошланғич матнни маълум бир узунликдаги блокларга бўлиб чиқиш ва кейинчалик аниқ алгоритм бўйича ҳар бир блок ичида белгиларни қайта жойлаштиришни ташкил этади. қайта жойлаштиришлар бошланғич ахборотни ёзиш йўлларини ва шифрланган ахборотни ўқиш йўлларидан, геометрик шакл чегараларида, фарқлари ҳисобига олинадилар. оддий қайта жойлаштириш мисол тариқасида бошланғич маълумотни блокини матрица қаторлари бўйича ёзиш, устунлари бўйича ўқишни келтириш мумкин. қайта жойлаштиришлар яна гамильтон маршрутларини ишлатишга асосланган усулда ҳам ишлатилади. бу усул қуйидаги қадамларни бажариш йўли билан амалга ошади. 1-қадам. бошланғич ахборот блокларга бўлиб чиқилади. агар шифрланадиган ахборотнинг узунлиги блокнинг узунлигига каррали бўлмаса, унда охирги блокнинг бўш жойларига махсус хизмат белги - тўлдирувчилар (масалан, *) жойлаштирилади. 2-қадам. блок белгилари билан жадвал тўлдирилади, унда белгининг ҳар бир тартиб номери учун блок жуда аниқ жой ажратилади (1 - расм). 3-қадам. белгиларни жадвалдан ўқиш маршрутларнинг биттаси бўйича амалга …
5
блокларга бўлиб чиқиш. т1= . 2-расм image1.emf image2.emf

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "классик симметрик ва симметрик криптотизмлар"

1734345085.pptx /docprops/thumbnail.jpeg классик симметрик ва симметрик криптотизмлар классик симметрик ва симметрик криптотизмлар 1. оддий алмаштириш шифрлари. 2. жойлаштириш шифрлари . шифрланадиган жадваллар. 3. цезер тизими. вижинернинг шифрлаш тизими. 4. гамильтон маршрутлари асосида шифрлаш тизими. 1. оддий алмаштириш шифрлари. криптотизимларнинг иккита синфи фарқланади: - симметрик криптотизим (бир калитли); - асимметрик криптотизим (иккита калитли); шифрлашнинг симметрик криптотизимида шифрлаш ва расшифровка қилиш учун битта калитнинг ўзи ишлатилади. демак, шифрлаш калитидан фойдаланиш хуқуқига эга бўлган ҳар қандай одам ахборотни расшифровка қилиши мумкин. шу сабабли, симметрик криптотизимлар маҳфий калитли криптотизимлар деб юритилади. яъни шифрлаш калитидан фақат ахборот аталган...

PPTX format, 140.9 KB. To download "классик симметрик ва симметрик криптотизмлар", click the Telegram button on the left.