tishlarni to`liq yo`qotilishida yuzaga keladigan funksional buzilishlar

DOCX 26 pages 83.8 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 83.8 KB

File type DOCX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

узбекистон республикаси олий ва tishlarni to`liq yo`qotilishida yuzaga keladigan funksional buzilishlar. tishlarning to'liq yo'qolishi, ya'ni edentulizm bir qator sog'liq va hayot sifatiga bog'liq muammolarni keltirib chiqarishi mumkin: 1. ovqatlanish qiyinchiliklari: tishlar ovqatni chaynash uchun zarur, shuning uchun ularning yo'qolishi ovqatni yaxshi chaynamaslikka va ovqat hazm qilish tizimida muammolar paydo bo'lishiga olib kelishi mumkin. bu, ayniqsa, qattiq yoki tolali ovqatlarni iste'mol qilishda qiyinchiliklarga olib keladi. 2. oziqlanish etishmovchiligi: to'liq tish yo'qolganda, odamlar yumshoqroq, ko'pincha kamroq foydali oziq-ovqatlarga o'tishadi. bu esa kerakli vitaminlar va minerallarning yetishmovchiligiga sabab bo'lishi mumkin. 3. nutqning buzilishi: tishlar tovushlarni shakllantirishda muhim rol o'ynaydi. ularning yo'qolishi nutq ravonligiga ta'sir qilib, ayrim tovushlarni talaffuz qilishni qiyinlashtirishi mumkin. 4. chaynash jarayonining buzilishi: tishlarsiz jag' suyaklari va chaynash mushaklari noto'g'ri ishlaydi. bu vaqt o'tishi bilan jag'ning suyak massasining yo'qolishiga va yuzning shaklining o'zgarishiga olib kelishi mumkin. 5. yuz tuzilishining o'zgarishi: tishlar jag'ni qo'llab-quvvatlash uchun muhim. ular yo'qolganida, jag'ning ko'tarilgan suyaklarida atrofiya …

2 / 26

arga emas, balki og'iz bo'shlig'idagi yumshoq to'qimalarga ham ta'sir qiladi. yumshoq to'qimalarda kuzatiladigan asosiy o'zgarishlar quyidagilar bo'lishi mumkin: 1. gingival (milk) atrofiya: tishlar yo'qolgandan keyin milklar tabiiy ravishda yumshoqroq bo'lib, ularning hajmi va tuzilmasi pasayadi. bu milkning qisqarishiga va notekis shakllanishiga olib keladi. 2. mukoza yupqalashuvi: tishlarning yo'qligi tufayli og'iz bo'shlig'i mukozasi yupqalashishi mumkin. bu nozik to'qimalarning jarohat olishini yoki yallig'lanishini osonlashtiradi. ovqat yeyish yoki protez kiyish jarayonida og'riq paydo bo'lishi ehtimoli oshadi. 3. milkning qizarishi va yallig'lanishi: agar protezlar to'g'ri moslashtirilmagan bo'lsa yoki og'iz gigiyenasi yaxshi saqlanmasa, milk va boshqa yumshoq to'qimalar yallig'lanishi mumkin. bu stomatit (og'izning yallig'lanishi) va milkning sezgirligi bilan bog'liq muammolarni keltirib chiqaradi. 4. protez stomatiti: to'liq adentiyada protezlardan foydalanadigan odamlarda ko'pincha protez stomatiti rivojlanishi mumkin. bu protezlar bilan kontaktda bo'lgan joylarda yuzaga keladigan yallig'lanishdir. bunga yomon gigiyena yoki zamburug'li infeksiya (candida) sabab bo'lishi mumkin. 5. tirnash va yara paydo bo'lishi: to'liq adentiyada jag' suyaklari va …

3 / 26

n bog'liq jag' suyaklari atrofiyasi quyidagicha tushuntiriladi: 1. funktsional yuklanishning yo'qolishi: tishlar chaynash paytida jag' suyaklariga mexanik yuk beradi. bu yuklanish suyakning sog'lomligi va qayta tiklanishi uchun muhimdir. tish yo'qolganda, jag' suyaklari bu yuklanishdan mahrum bo'ladi va suyak to'qimalarining normal tiklanish jarayonlari to'xtaydi. natijada suyak to'qimasi sekin-asta yemirilib, hajmi kamayadi. 2. osteoklast va osteoblast faolligida muvozanatning buzilishi: jag' suyaklarining hujayralari bo'lgan osteoklastlar va osteoblastlar suyakning parchalanishi va tiklanishi uchun javobgar. tishlar yo'qolganida, osteoblastlar (suyakni hosil qiluvchi hujayralar) faolligi pasayadi, chunki suyakga yuklanish kamayadi. shu bilan birga, osteoklastlar (suyakni parchalaydigan hujayralar) faolligi nisbatan yuqori bo'lib qoladi, bu esa suyak massasi yo'qolishiga olib keladi. 3. qon oqimi va oziqlanishning kamayishi: tishlarning mavjudligi jag' suyaklariga doimiy qon aylanishini va to'qimalarning oziqlanishini ta'minlaydi. tishlar yo'qolgandan so'ng, bu hududga qon oqimi kamayadi, bu esa suyakning o'sishi va qayta tiklanishiga zarur bo'lgan oziq moddalarini yetkazib berishning yomonlashuviga olib keladi. 4. periostal stimulyatsiyaning yo'qolishi: jag' suyaklari ustidagi …

4 / 26

nik yuk bermaydi, ular asosan yumshoq to'qimalar orqali ta'sir qiladi. bu esa suyak to'qimasiga bevosita ta'sir qilmasligi sababli suyak atrofiya jarayoni davom etadi. 7. suyakning minerallashuvining kamayishi: jag' suyaklariga mexanik yuk yetarli bo'lmaganda, suyak to'qimasida minerallarni saqlash qobiliyati ham pasayadi. bu esa suyakning zichligini kamaytiradi va uni mo'rtlashtiradi, natijada suyak suyuqlashib, hajmi pasayadi. keksalik yoshdagi bemorlarni tishlarni to`liq yo`qotgandagi klinik xolati. keksalik yoshidagi bemorlar tishlarini to'liq yo'qotganda (to'liq adentiya) bir qator klinik va umumiy sog'liq muammolari bilan duch kelishadi. bu holat umumiy sog'liq, og'iz bo'shlig'i, oziqlanish, psixologik holat va ijtimoiy hayot sifatiga ta'sir qiladi. quyida to'liq tish yo'qotish holatida keksalik yoshdagi bemorlarning klinik holati batafsil bayon etiladi: 1. ovqatlanish va oziqlanish muammolari: ovqat chaynash qobiliyatining pasayishi: tishlarning yo'qligi ovqatni yetarli darajada chaynashni qiyinlashtiradi. bu, ayniqsa, tolali, qattiq yoki chaynashni talab qiladigan ovqatlar uchun muhimdir. oziqlanishning buzilishi: keksalarda tish yo'qotilishi ko'pincha yumshoq, kamroq to'yimli oziq-ovqatlarni tanlashga olib keladi, bu esa vitamin …

5 / 26

ayotida cheklanishlarga olib kelishi mumkin. 3. yuz tuzilishining o'zgarishi: jag' suyaklari atrofiyasi: tishlarning yo'qligi suyak atrofiyasiga olib keladi, bu esa yuzning shakli va tuzilmasini o'zgartiradi. yonoqlar tushadi, lablar ichkariga kiradi va yuz o'zi xiralashadi, bu esa bemorlarning yoshidan ham keksa ko'rinishiga olib keladi. yuzning o'zgarishi: tishlar jag'larni qo'llab-quvvatlaydi, ularning yo'qligi jag'ning qisqarishiga, shuningdek, yuzda ajinlarning chuqurlashishiga olib keladi. 4. psixologik va ijtimoiy ta'sirlar: o'z-o'ziga ishonchsizlik: tishlarning yo'qligi bemorlarda o'ziga bo'lgan ishonchni pasaytirishi mumkin, chunki bu ko'p hollarda estetik ko'rinishni yomonlashtiradi. bemorlar tabassum qilishdan yoki ijtimoiy suhbatlardan qochishga moyil bo'lishadi. depressiya va yolg'izlik: tish yo'qotilishi sababli ovqatlanish va nutqdagi qiyinchiliklar bemorlarni ijtimoiy muloqotdan chekinishga majbur qilishi mumkin, bu esa ruhiy tushkunlik, yolg'izlik va hayot sifatining pasayishiga olib keladi. 5. og'iz bo'shlig'i va umumiy sog'liq muammolari: og'iz bo'shlig'ining quruqligi: keksalar ko'pincha dorilar qabul qilishadi, bu esa og'izning quruqligiga sabab bo'lishi mumkin. tishlar yo'qolganda bu muammo yanada ko'proq seziladi, chunki og'iz bo'shlig'i quruq …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tishlarni to`liq yo`qotilishida yuzaga keladigan funksional buzilishlar"

узбекистон республикаси олий ва tishlarni to`liq yo`qotilishida yuzaga keladigan funksional buzilishlar. tishlarning to'liq yo'qolishi, ya'ni edentulizm bir qator sog'liq va hayot sifatiga bog'liq muammolarni keltirib chiqarishi mumkin: 1. ovqatlanish qiyinchiliklari: tishlar ovqatni chaynash uchun zarur, shuning uchun ularning yo'qolishi ovqatni yaxshi chaynamaslikka va ovqat hazm qilish tizimida muammolar paydo bo'lishiga olib kelishi mumkin. bu, ayniqsa, qattiq yoki tolali ovqatlarni iste'mol qilishda qiyinchiliklarga olib keladi. 2. oziqlanish etishmovchiligi: to'liq tish yo'qolganda, odamlar yumshoqroq, ko'pincha kamroq foydali oziq-ovqatlarga o'tishadi. bu esa kerakli vitaminlar va minerallarning yetishmovchiligiga sabab bo'lishi mumkin. 3. nutqning buzilishi: tishlar tovushlarni sha...

This file contains 26 pages in DOCX format (83.8 KB). To download "tishlarni to`liq yo`qotilishida yuzaga keladigan funksional buzilishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: tishlarni to`liq yo`qotilishida… DOCX 26 pages Free download Telegram