фалсафа фанидан оралиқ назорат саволлари

DOCX 28 pages 67.7 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 67.7 KB

File type DOCX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

фалсафа фанидан оралиқ назорат саволлари 1. онг структураси ва функциялари ong — psixik faoliyatning oliy shakli. u fakat insonga xos fenomendir. o.ning mohiyatini izohlashda 2-yoʻnalish — bu o. moddiy olamni inson miyasida aks etishi deb tushunish, uni inson tanasi faoliyati bilan bogʻlab talqin etishdir. ayni vaqtda ma-terialistik yoʻnalish nomini olgan bunday yondashuvlar doirasida o.ning mohiyatini buzib talqin qilish hollari ham paydo boʻldi. vulgar materializm deb nom olgan oqim namoyandalarining fikricha, xuddi jigar saf-roni ishlab chiqargani kabi, miya ham o.ni ishlab chiqarar emish. bunday yondashuv natijasida o. ideal emas, moddiy hodisa degan xulosa kelib chiqadi. oʻzoʻzini anglash, xotira, iroda, nutq o.ning asosiy jihatlaridir. hozirgi zamon fani o. materiyaninguzoq davom etgan evolyusiyasining natijasi ekanligini tan oladi. materiya, tabiat hamma vaqt mavjud boʻlib kelgan, inson esa moddiy dunyoning nisbatan soʻnggi taraqqiyotining mahsulidir. o. tabiat taraqqiyoti mahsuli, materiyaning xossasidir, barcha materiyaning emas, balki oliy darajada tashkil topgan materiyaning , yaʼni inson miya-sining mahsulidir. o. …

2 / 28

da joylashgan. bu voqelikni tushunish qatori, ya’ni birdan fikr aql ravshanlanish orqali sodir bo'lishi mumkinki, unga faqat tajriba va ichki tuyg'u orqali yctishiladi. satorining bosh xususiyatini u qo'qisdanligi, deb hisoblaydi. u bexosdan vaqt hissini yo'qotish asnosida ro'y beradi. shunday qilib, satori zamondan tashqarida bo'lgan voqelikni bir lahzalik anglab yetish sifatida qarab chiqiladi. vaqt to'xtab qoladi va inson abadiylikka daxldor bo'ladi. millatchilik mafkurasi. bu mafkuraning eng mashhur vakili inoue tct sudziro (sekken, 1855—1944) edi. u sharq falsafasining diniy-mistik maktablari g'oyalarini g'arbiy yevropa idealiztni bilan aralashtirishga intildi. eklektizm (qorishtirib yuborish) “yaponizm” mafkurasining falsafiy asosi bo'lib qoldi. xuddi ana shu inoue tomonidan “yaponizm” atamasi — nihonsyugi iste’molga kiritildi. 3. фалсафий қонун ва категориялар qonun – muayyan shart-sharoitda narsalar voqealar rivojining xususiyati va yo‘nalishini belgilaydigan, ma’lum bir qat’iy natijani taqozo etadigan obyektiv dunyodagi narsa va hodisalarning muhim, zaruriy, umumiy, nisbiy, barqaror munosabatlari. qonunlar quyidagi xususiyatlarga ega: eng muhim belgilarni aks etadi, umumiy munosabatlarni ifodalaydi, …

3 / 28

muvofiq bo‘lgan bog‘lanishlarni ifodalaydi. masalan: nishonga otilgan o‘qning mo‘ljalga tegish ehtimoli va hokazo. qonuniyat – qonunning tasodifiy sharoitlar qamrovida konkret hodisa jarayonlarda ifodalanishi. masalan, organizm tuzilishi va bironbir badiiy asarning yaratilishi, har biri uchun umumiy bo‘lgan biologik yoki estetik qonunlar asosida namoyon bo‘ladi. lekin shu bilan birga har bir hodisa bu umumiy qonunlardan tashqari xususiy qonunlarga ham egadir. shu tasodifiy qonunlarning takrorlanish ehtimoli qonuniyatda ifodalanadi. har qanday fanning asosini uning qonunlari tashkil etadi. jumladan, falsafa fanining qonunlari, eng umumiy qonunlar sifatida tabiat, jamiyat va inson tafakkurining umumiy bog‘lanishlarini o‘zida ifodalaydi. falsafaning uch qonuni bor: 1) miqdor o‘zgarishlarning sifat o‘zgarishlariga o‘zaro o‘tish qonuni; 2) qarama-qarshiliklar birligi va kurashi qonuni; 3) inkorni inkor qonuni. 4. дунёкарашнинг тузулиши ва тарихий шакллари dunyoqarash — dunyoga va insonning undagi oʻrniga, kishilarning oʻz atrofidagi voqelikka va oʻz-oʻziga munosabatiga boʻlgan umumiy qarashlar tizimi, shuningdek, bu qarashlarga asoslangan odamlarning eʼtiqodlari, ideallari, bilish va faoliyat tamoyillari. d. kishining yoshi, …

4 / 28

anaviy qarashlar aks etadi. 4. falsafiy d. unda butun borliq, tabiat, jamiyat, inson ruxiyati va tafakkurining eng umumiy jihatlari idrok etiladi, shu asosda olamning umumlashgan nazariy modeli yaratiladi. falsafiy d. dunyoqarashning boshqa shakllariga tayanadi, ulardagi umumiy qonuniyatlarni, jihatlarni anglashga harakat qiladi. 5. ғарб ва шарк фалсафасида инсон муаммоси qadimgi sharq, xususan xitoy falsafiy tizimlari asosan sotsiotsentrik konsepsiyalardan iborat bo‘lib, ularda inson, odatda, jamiyat, sotsium bilan uzviy bog‘liq deb qaraladi. qadimgi hind falsafasiga dunyoning ichki dunyosini birinchi o‘ringa qo‘yish, ya'ni antropotsentrizm xosdir.masalan, buddizmda nirvanaga erishish inson barcha niyatlarining pirovard maqsadi deb e'lon qilinadi. umuman olganda, barcha zamonlarda insonda umumiy asosni izlash bilan band bo‘lgan sharq tafakkuriga hozir ham insonni va uning tashqi dunyo bilan aloqasini tushunishga nisbatan g‘arb falsafasidagidan o‘zgacha yondashuv xosdir. xx asr boshida hind mutafakkiri s.vivekananda shunday deb yozgan edi: «inson tabiatni o‘ziga bo‘ysundirish uchun tug‘iladi va bu o‘rinlidir, ammo g‘arb «tabiat» deganda faqat moddiy, tashqi dunyoni tushunadi g‘arb …

5 / 28

ning mohiyatini aks ettiruvchi taʼlimot tarzida, sharq panteistik falsafasida vahdati mavjud va vahdati vujud koʻrinishidagi taʼlimotlar shaklida paydo boʻlgan. falsafada o. monistik, dualistik va plyuralistik konsepsiyalar shaklida ham uchraydi (qarang materiya). yangi davr falsafasida dualistik o. namoyandasi r. dekart boʻlgan. oʻz falsafasining asosiga "monada" — "ilohiy atomlar"ni qoʻygan v. g. leybnits falsafasi — plyuralistik o.ga mansubdir. bu konsepsiya boʻyicha olamning asosida bir qancha mohiyat yotishi mumkin.shunday konsepsiya empiriokrititsizmda ham uchraydi. 7. табиий ва сунъий тил. tilning ikkita turi mavjud. ular tabiiy va suniy tillardir. tabiiy yoki milliy tillar tarixan shakllangan tovushlar (nutq) va grafika (yozuv)ning axborot belgilari tizimidan iborat. tabiiy tilning alohida olingan har qanday belgisi oz holicha hech narsani ifoda qilmaydi. bu belgilar inson amaliy faoliyati va tafakkuri taraqqiyotining negizida vujudga kelgan til sistemasiga kirgandagina malum bir mano va mazmun kasb etuvchi belgilarga aylanadi. tabiiy til obektiv olamning va bilishning turli xil sohalariga tegishli bolgan predmetlar, hodisalar hamda ularning …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "фалсафа фанидан оралиқ назорат саволлари"

фалсафа фанидан оралиқ назорат саволлари 1. онг структураси ва функциялари ong — psixik faoliyatning oliy shakli. u fakat insonga xos fenomendir. o.ning mohiyatini izohlashda 2-yoʻnalish — bu o. moddiy olamni inson miyasida aks etishi deb tushunish, uni inson tanasi faoliyati bilan bogʻlab talqin etishdir. ayni vaqtda ma-terialistik yoʻnalish nomini olgan bunday yondashuvlar doirasida o.ning mohiyatini buzib talqin qilish hollari ham paydo boʻldi. vulgar materializm deb nom olgan oqim namoyandalarining fikricha, xuddi jigar saf-roni ishlab chiqargani kabi, miya ham o.ni ishlab chiqarar emish. bunday yondashuv natijasida o. ideal emas, moddiy hodisa degan xulosa kelib chiqadi. oʻzoʻzini anglash, xotira, iroda, nutq o.ning asosiy jihatlaridir. hozirgi zamon fani o. materiyaninguzoq davom etg...

This file contains 28 pages in DOCX format (67.7 KB). To download "фалсафа фанидан оралиқ назорат саволлари", click the Telegram button on the left.

Tags: фалсафа фанидан оралиқ назорат … DOCX 28 pages Free download Telegram