o‘quvchilar umrining birinchi bosqichi (kichik maktab yoshidagi o‘quvchilar)

PPTX 6 pages 41.2 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.2 KB

File type PPTX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

maktab yoshidagi o‘quvchilar umrining birinchi bosqichini “kichik maktab yoshidagi o‘quvchilar” yoki qisqa qilib “kichik o‘quvchilar” tarzida nomlaydilar va bunga 6-10 yoshdagi bolalarni mansub deb hisoblaydilar. ularning fikrlaricha, bu yoshdagi bolalar uchun yetakchi faoliyat o‘qishdan iborat bo‘lib, bolalarning intellektual va bilish qobiliyati shiddat bilan o‘sib boradi. ikkinchi bosqich o‘smirlik deb atalib, 11-15 yoshni o‘z ichiga oladi. bu yoshdagi bolalarning faoliyatidagi asosiy muammo atrofidagi odamlar bilan munosabatni yo‘lga qo‘yishdan iborat bo‘ladi. bu munosabat o‘smirlar hayotida shu qadar katta ahamiyat kasb etadiki, ularning xatti-harakatlarining yo‘nalishi ko‘pincha ana shu munosabatlar xarakteriga bog‘liq bo‘ladi. bu bosqichda o‘smirlarda mavhum tafakkur, o‘z-o‘zini anglashga intilish, jinsiy alohidalik, balog‘at tuyg‘usi kuchayadi. adabiyot o'qitishni yo'lga qo'yishda o'quvchilarning muayyan yoshdagi psixologik xususiyatlarini hisobga olish maktab bolalarining yoshlarini qsosli tarzda muayyan bosqichlarga bo'lish haqida qaysi olimlar qanday fikr yuritib yo'lga qo'yishadi? 1 rus olimlari l. s. vigotskiy va d. b. elkoninlar bu ilmiy yumush bilan jiddiy shug‘ullanishgan. taniqli o‘zbek ruhshunoslari ergash g‘oziev …

2 / 6

kuri taraqqiyotiga ta’sir ko‘rsatadi. bu bosqichda sinfda o‘qish, mustaqil o‘rganish va sinfdan tashqari o‘qishga mo‘ljallangan badiiy asarlar miqdori o‘quvchilarning yosh imkoniyatlari va qiziqishlariga muvofiq tarzda ko‘payib boradi. o‘rta maktab o‘quvchilari milliy va dunyo adabiyotining turli davrlarda yaratilgan, turli janrlarga mansub, turli murakkablikdagi asarlarini o‘rganadilar. bu bosqichda qahramonlik, vatanparvarlik, romantik, fantastik mazmundagi, shuningdek, xalq og‘zaki ijodi namunalari, lirik asarlarni o‘rgatishga katta e’tibor qaratiladi. shu bilan birga o‘quvchilar o‘rgatilayotgan asarlarni tushunish uchun kerak bo‘lgan miqdorda adabiy-nazariy bilimlarni o‘zlashtiradilar. bu bosqichda o‘quvchilar adabiy qahramonlarni tasvirlanayotgan makon va hayotiy vaziyatga muvofiq tinimsiz o‘sish-o‘zgarishda bo‘lgan tirik odamlar sifatida qabul qilishni o‘rganishadi. ular badiiy asarlarning turlari va janrlari borasida muayyan tushunchalarga ega bo‘lishadi. pedagogika va psixologiya ilmi hamda o‘qitish amaliyoti 5-9-sinflarni o‘z ichiga oluvchi tayanch maktabda adabiyot o‘qitishni v–vii va viii–ix sinflar tarzida ikki bosqichda tashkil etishni didaktik jihatdan maqsadga muvofiq hisoblaydi. garchi, 5-9-sinflarning o‘quvchilari bitta tayanch maktab bosqichiga mansub bo‘lsalar-da, amalda ruhiy xususiyatlariga ko‘ra bir-birlaridan …

3 / 6

i ko‘zga tashlanadi. bu hol badiiy matnlarni joylashtirishda, imkoni boricha, adabiyotshunoslik ilmida qabul qilingan tartibga yaqinlashtiriladi. katta o‘smir yoshidagi o‘quvchilar turli murakkablikdagi ko‘rkam asarlar bilan tanisha borib, badiiy adabiyotni tizimli kurs sifatida o‘rganishga hozirlik ko‘radilar. ushbu sinflarda o‘quvchilarga eng qadimgi davrlardan bugunga qadar bo‘lgan milliy adabiyot tarixi, uning tur va janrlari, asosiy asarlari haqida dastlabki tushunchalar beriladi. o‘quvchilarga o‘zbek adabiyoti tarixi yaxlit bir estetik jarayon ekanligi haqida tasavvur shakllantiriladi. bu bosqichda badiiy matn jozibasi va tarovatini ta’minlagan tasviriy omillar, adiblarning mahorati, uslubini aniqlashga e’tibor qaratiladi. o‘quvchilarda tahlil malakasini shakllantirish, har bir matn bo‘yicha o‘zining fikri bo‘lishiga erishish ko‘zda tutiladi. bu bosqichda o‘quvchilarning adabiy-nazariy bilimlari ham bir qadar chuqurlashadi. shuningdek, ularda insonning ichki olami, murakkab tuyg‘ulari, nozik kechinmalari tasvirlangan asarlarga qiziqish paydo bo‘ladi. javob 4. boshlang'ich sinflarda badiiy matn bilan ishlash o'ziga xosligi nimalardan iborat? boshlang‘ich sinflardan boshlab matn mazmunining ta’sirli va esdan chiqmaydigan bo‘lishida ifoda yo‘sinidagi o‘ziga xoslikning o‘rniga diqqat …

4 / 6

a go‘zalligini uqish ko‘nikmasini ham shakllantiradi. kichik o‘quvchilar tahlilni matn yuzasidan darslik mualliflari tuzgan va o‘qituvchilar tomonidan beriladigan yo‘naltiruvchi savollar yordamida amalga oshiradilar. o‘quvchi savollarga javob topish asnosida matn mazmuniga chuqurroq kiradi, asar shaklidagi o‘ziga xoslikka diqqat qaratadi, yozuvchi so‘zlarini o‘zlashtirib, o‘z nutqida qo‘llashga o‘rganadi. matnni o‘rganish davomida o‘quvchilar diqqati yozuvchining tasvir mahoratiga ham yo‘naltirilishi maqsadga muvofiqdir. 5. boshlang'ich sinflarda asar tahlilida nimalarga e'tibor qaratiladi? boshlang‘ich sinflardagi asar tahlilida oldin voqealar rivojiga, keyin undagi obrazlarning bolalar tasavvurida tiklanishi va kerakli tuyg‘ular paydo qilishiga diqqat qaratiladi. bu yoshdagi bolalar asarni oldin tuyg‘ulari bilan, so‘nggina aql va mantiq bilan qabul qilishadi. boshlang‘ich ta’lim didaktikasi bu holat bilan hisoblashmog‘i, uni inkor qilib bo‘lmasligini tan olmog‘i lozim. negaki shunday qilingandagina badiiy asarning hissiyot, tuyg‘ular, fikr va g‘oyalar uyg‘unligidan bunyod bo‘lgan yaratiq ekanini anglash boshlanadi. kichik o‘quvchi ko‘pincha o‘qiganlarini tuyish, ko‘nglidan o‘tkazish, o‘qilgan matnning o‘ziga qanday ta’sir qilganini anglashga ulgurmay qoladi. o‘qituvchi uni darhol asardan …

5 / 6

tish amaliyoti 5-9-sinflarni o‘z ichiga oluvchi tayanch maktabda adabiyot o‘qitishni v–vii va viii–ix sinflar tarzida ikki bosqichda tashkil etishni didaktik jihatdan maqsadga muvofiq hisoblaydi. garchi, 5-9-sinflarning o‘quvchilari bitta tayanch maktab bosqichiga mansub bo‘lsalar-da, amalda ruhiy xususiyatlariga ko‘ra bir-birlaridan anchagina farq qiladi. v–vii sinflarda adabiyot o‘qitish boshlang‘ich ta’limning davomi hisoblanib, o‘quvchilarda badiiy adabiyotga doir birmuncha ibtidoiy va sodda bilim, ko‘nikma hamda malakalar shakllantirish ko‘zda tutiladi. ushbu bosqichda ham adabiyot adabiy o‘qish tarzida uyushtiriladi. ya’ni adabiy davrlar, badiiy tasvirdagi sifat o‘zgarishlari, adabiyot tarixidagi ilmiy tizim haqida tushuncha berish bu bosqichdagi ta’lim jarayonida ko‘zda tutilmaydi. bu davr adabiy ta’limida badiiy so‘z o‘smirlarning tasavvurini kengaytirish, fantaziyasini kuchaytirish, ko‘rkam so‘zning ta’mini tuyadigan qilishga yo‘naltiriladi. bu sinflarda o‘tkir syujetli, porloq tasvirlarga boy, o‘quvchilarda xayolot va tuyg‘u uyg‘otadigan, hissiyotini boyitadigan badiiy asarlar ko‘proq o‘rganilishi samara beradi. bu bo‘g‘inda o‘zlashtiriladigan adabiy-nazariy tushunchalar ham matn mazmunini chuqurroq anglashga yo‘naltiriladi. adiblarning umryo‘li haqidagi qisqa ma’lumotlar esa bolalar uchun namuna va …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘quvchilar umrining birinchi bosqichi (kichik maktab yoshidagi o‘quvchilar)"

maktab yoshidagi o‘quvchilar umrining birinchi bosqichini “kichik maktab yoshidagi o‘quvchilar” yoki qisqa qilib “kichik o‘quvchilar” tarzida nomlaydilar va bunga 6-10 yoshdagi bolalarni mansub deb hisoblaydilar. ularning fikrlaricha, bu yoshdagi bolalar uchun yetakchi faoliyat o‘qishdan iborat bo‘lib, bolalarning intellektual va bilish qobiliyati shiddat bilan o‘sib boradi. ikkinchi bosqich o‘smirlik deb atalib, 11-15 yoshni o‘z ichiga oladi. bu yoshdagi bolalarning faoliyatidagi asosiy muammo atrofidagi odamlar bilan munosabatni yo‘lga qo‘yishdan iborat bo‘ladi. bu munosabat o‘smirlar hayotida shu qadar katta ahamiyat kasb etadiki, ularning xatti-harakatlarining yo‘nalishi ko‘pincha ana shu munosabatlar xarakteriga bog‘liq bo‘ladi. bu bosqichda o‘smirlarda mavhum tafakkur, o‘z-o‘zini ang...

This file contains 6 pages in PPTX format (41.2 KB). To download "o‘quvchilar umrining birinchi bosqichi (kichik maktab yoshidagi o‘quvchilar)", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘quvchilar umrining birinchi b… PPTX 6 pages Free download Telegram